ՌԱԶՄԷՆ, Վիեննա
Հինգշաբթի, 21 նոյեմբերին, երեկոյեան ժամը 19:00-ին, Վիէննայի «Ուրանիա» մշակութային կենտրոնի ընդարձակ սրահում տեղի ունեցաւ ռումինահայ մտաւորական, գրող եւ քաղաքական գործիչ Վարուժան Ոսկանեանի` «Շշուկների մատեան» վեպի գերմաներէն թարգմանութեան շնորհանդէսը, որը կազմակերպել էր Ցոլնայ հրատարակչական տունը եւ Աւստրիայում գործունէութիւն ծաւալող Ռումանական մշակութային ինստիտուտը:
Շնորհանդէսը իր ներկայութեամբ պատւում էր Հայաստանի Հանրապետութեան Աւստրիայում դեսպան Արման Կիրակոսեանը:
Երեկոյին ներկայ էին նաեւ բազմաթիւ աւստրիացիներ, Վիեննայում գործող Աւստրօ-հայկական մշակութային ընկերութիւն, Աւստրիոյ Հայ առաքելական եկեղեցական համայնք, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամ կազմակերպութիւնների ղեկավարներ եւ սակաւաթիւ վիեննահայ հայրենակիցներ:
Ձեռնարկը փաստագրում էր Աւստրիոյ պետական ռադիօ-հեռուստատեսութիւնը: Օրուայ հաղորդավար, աւստրիացի մտաւորական եւ լրագրող Նորբերտ Մայէրը, ողջունելով դեսպան Դր. Արման Կիրակոսեանին, վէպի հեղինակ` Վարուժան Ոսկանեանին, թարգմանիչ Էռնստ Վիչներին եւ միւս ներկաներին, հակիրճ անդրադարձաւ վէպին հետեւեալ խօսքով` Վարուժան Ոսկանեանը իր վէպի միջոցով մեզ առաջնորդում է բացառիկ եւ ողբերգական պատմութիւններով յագեցած մի օտար եւ հեռու աշխարհ: Վէպը սկսում է ուշ հիսունական եւ վաղ վաթսունական տարիներին Ռումանիոյ գաւառական Ֆոքշանի քաղաքում, որտեղ նա իր մանկութիւնն ու երիտասարդութիւնն է անցկացրել:
Նախ եւ առաջ ընթերցողին թւում է, թէ իրեն է ներկայացւում մի յիշողութեան գիրք, որտեղ հեղինակը նկարագրում է` հայկական սովորութիւններ, իրեր եւ ուտելիքներ: Սակայն ընթերցողը շատ արագ ըմբռնում է, որ նա նրանցով նախապատրաստում է հայ Ժողովրդի տառապալից կեանքը ներկայացնելու, որը հայերի պատկերացումով` «որիշ ոչինչ է, քան` անցնել մահուան եօթ դարպասներից»:
Վարուժան Ոսկանեանի «Շշուկների մատեան» վէպը ընթերցելու աւարտից յետոյ, ակամայից ցանկութիւն է առաջանում` վերսկսել վէպը նորից ընթերցել:
Յիրաւի կարելի է հաստատել, որ 80 տարի Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լեռան քառասուն օրը» դիցավէպից յետոյ, Վարուժան Ոսկանեանը հայ Ժողովրդի Մեծ գիրքը շարունակող` հեղինակը եղաւ:
Ապա ներկաների համար աւստրիացի նշանաւոր մտաւորական Փեթըր Վոլֆը բարձր արհեստավարժութեամբ ընթերցեց վէպի ութերորդ գլխի` Յուսուֆի պատմութիւնից մի հատուած:
Վէպի գերմաներէնի թարգմանիչ Էրնեստ Վիչները, ի պատասխան իրեն տրուած հարցին յայտնեց, որ իր համար առանց դժուարութեան հնարաւոր է եղել լրիւ ըմբռնելու հեղինակի մտորումները, քանզի ինքը եւս եղել է Ռումանիոյ մէջ որպէս փոքրամասնութիւն նկատւող մի հատուածի մասնիկ:
Երեկոյի վերջում ելոյթ ունենալով Վարուժան Ոսկանեանը ներկաներին յայտնեց, որ իր համոզմամբ վէպը չի աւարտւում գրքի վերջին էջի ընթերցումով, որովհետեւ ամէն մի ընթերցող իւրովի, իր հոգում պիտի շարունակի անձնական հայեցողութեամբ թելադրելու վէպի վերջին էջին յաջորդող էջեր:
Յաջողուած երեկոյի աւարտին, հեղինակը ընդառաջելով մեծ թւով ներկաների ցանկութեանը, մակագրեց նրանց ձեռք բերած «Շշուկների մատեան» գրքի օրինակները:
