Սոնյա Օրֆալյանի հատորը՝ ռումիներեն

Բուխարեստի «Պոլիրում» հրատարակչությունը ռումիներեն լույս է ընծայել իտալագիր հայազգի գրող Սոնյա Օրֆալյանի «Հայ մանուկների պատմությունները. 1915-1922» հատորը (թարգմանությունը՝ Էմանուելա Ստոլերիուի, ֆրանսերեն հատվածների թարգմանությունը՝ Նիկոլայ Կոնստանտինեսկուի):

Սոնյա Օրֆալյանն իր կյանքի ընթացքում հավաքել է Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածների հիշողություններն իրենց մանկությունից: «Ես ուզում էի հայտնի դարձնել այս վկայությունները, որպեսզի դրանք կարողանան հեռանալ պատմության լռությունից»,- գրել է նա՝ այդ մանուկների վկայություններն անվանելով «կոտրված ձայներ, որոնք ոչ մի խոսափող, ոչ մի տեսախցիկ երբևէ թույլ չի տվել լսել կամ տեսնել»: «Ձայներ մեկ այլ դարաշրջանից, մասնատված ձայներ, որոնցից յուրաքանչյուրն իր ձեւով ներկայացնում է անհավանական բռնություն, անհավանական փախուստներ, հրաշքով գոյատեւումներ: Կյանքի ուղիներում մոլորվելուց առաջ, հակիրճ եւ անցյալի նույն անմեղությամբ, վերապրածները հայտնում են միայն էականն այն ծայրահեղ բռնության մասին, որին ականատես են եղել: Նրանց կարճ պատմություններից աներեւակայելի տառապանք ու անչափ կարոտ կա այն ամենի հանդեպ, ինչ որ իրենք կորցրել են՝ մերձավորներին, հայրենիքը: Շատերը հաստատվել են աշխարհի տարբեր ծայրերում, ընտանիք են կազմել, բայց հավերժ իրենց կզգան առանց ինքնության: Ցնցող և անհրաժեշտ մի գի՛րք»,- կարդում ենք գրքի ծանուցման մեջ:

Գրքում զետեղված պատմությունները 36-ն են՝ հայոց այբուբենի տառերի թվով: Հատորում տեղ են գտել նաեւ ֆրանսահայ պատմաբան Ժերար Շալյանի նախաբանը, ֆրանսիացի ցեղասպանագետ Իվ Թերնոնի՝ պատմական համատեքստը ներկայացնող հոդվածը եւ հրեից Ողջակեզի հետ Ժոել Կոտեկի կատարած զուգահեռները:

Գրող եւ նկարչուհի Սոնիա Օրֆալյանը (ծն. 1958) ծնվել է Լիբիայի Սուք էլ-Գումաա քաղաքում եւ մինչեւ 1960-ականների վերջն ապրել է Լիբիայում: Քադդաֆիի հեղաշրջումից հետո նրա ընտանիքը քաղաքական ապաստան է ստացել Հռոմում: Նա հեղինակել է նաեւ «Հայաստանի խոհանոցը» (2009), «Կար ու չկար. հեքիաթներ Հայաստան երկրից» (2016), «Քամուն հեծած. Հայաստանի հեքիաթները պատմված Սոնիա Օրֆալյանի կողմից» (2017) եւ «Փոքրիկ հայի այբուբենը» (2023) իտալերեն հատորները:

Ավելացնենք, որ «Հայ մանուկների պատմությունները» 2021-ին լույս է տեսել նաեւ ֆրանսերեն թարգմանությամբ՝ հեղինակավոր «Գալիմար» հրատարակչության կողմից:

Ա. Բ.