Այստեղ են ասել. «Կարմիր կովը կաշին չի փոխում»
Թուրքիայում հայկական մշակութային արժեքների ոչնչացումը նոր երեւույթ չէ: Միայն 1915-ին պաշտոնական տվյալներով, թուրք առաջադեմ պատմաբան Այշե Հյուրի վկայությամբ, ոչնչացվել էր 2500 եկեղեցի եւ 457 վանք: Վայրագությունները անխափան շարունակվել են հաջորդ տասնամյակներում եւ դեռ շարունակվում են: Հետեւաբար դրանք Թուրքիայի պարագային ամենեւին զարմանալի չպետք է թվան: Թերեւս կարելի էր զարմանալ, որ մեր օրերի վայրագությունները տեղի են ունենում Հայաստան-Թուրքիա նորմալացման գործընթացի սկզբնավորմանը զուգընթաց: Այստեղ են ասել. «Կարմիր կովը կաշին չի փոխում»:
Համենայն դեպս հունվարի 7-ին Կ. Պոլսո «Ակօս» շաբաթաթերթի դրանց առնչությամբ հրապարակած հոդվածը հետաքրքրական է, ահա թե ինչ է այնտեղ գրված. Stockholm center for freedom-ի զեկույցի տեղեկացմամբ Թուրքիայի ազգային փոքրամասնություններն ու փախստականներն անցյալ տարվա ընթացքում նույնկերպ շարունակել են տառապել մարդու իրավունքների խախտումներից, ատելության հրահրումներից եւ հարձակումներից:
Նախագահ Էրդողանը եւ նրա գլխավոր դաշնակից Ազգայնական շարժում կուսակցության առաջնորդ Դեւլեթ Բահչելին ամբողջ տարվա ընթացքում շարունակել են տարակուսանք առաջացնող ազգայնամոլական հռետորաբանություն, հատկապես քուրդ քաղաքացցիների հանդեպ, նպաստելով երկրում հանցագործությունների աճին` ատելության հողի վրա:
Կառավարությունը աննշան ջանքեր է գործադրել դավանանքի ազատության հարցերի լուծմամ համար, ներառյալ կրոնական փոքրամասնություններին իրավական լիազորությունների տրամադրումը:
Վերջին տվյալներով, որոնք անձամբ տրամադրել է ներքին գործերի նախարար Սուլեյման Սոյլուն, Թուրքիայում ընդհանուր առմամբ բնակվում է 4 038 857 փախստական աշխարհի զանազան երկրներից: Աստիճանաբար կոշտանում է վերաբերմունքը Սիրիայում շարունակվող երկարատեւ պատերազմի պատճառով Թուրքիա ապաստանած սիրիացի փախստականների նկատմամբ, քանի որ նրանց թիվը վերջին տասնամյակին հետզհետե մեծացել է:
Ինչպես նշված է Stockholm center for freedom-ի զեկույցի մեջ, անցյալ տարվա հուլիսին Թուրքիայի կենտրոնական հատվածում զինված հարձակման հետեւանքով սպանվել էր քրդական ընտանիքի 7 անդամ: Հարձակվողները փորձել էին հրդեհել նրանց տունը: Հարձակումը իրավապաշտպանների խոսքերով` ռասիստական բնույթ էր կրել:
Ոչնչացման սպառնալիքի տակ է նաեւ հայկական մշակութային ժառանգությունը երկրում։
1603 թ. կառուցված հայկական եկեղեցին, որ պահպանվում էր Թուրքիայի մշակույթի եւ զբոսաշրջության նախարարության կողմից, հունվարին ոչնչացվեց, երբ նրա սեփականութիւնը փոխանցվեց ինչ-որ մասնավոր անձի։
Անցյալ տարվա մարտին Անկարայի Ուլուս թաղում շինարարութեան ժամանակ, վերակառուցողական նախագծի շրջանակում, քանդվել էր հին հայկական գերեզմանատունը եւ ոչնչացվել այնտեղ թաղվածների աճյունները։
Օգոստոսին Վանում քանդվել էր նաեւ հին հայկական գերեզմանատունը եւ հանգուցյալների ոսկորները ցաքուցրիվ էին արվել հարակից դաշտի ամբողջ տարածքում, ինչն առաջացրել էր հայ համայնքի եւ ընդդիմադիր քաղաքական գործիչների զայրույթը։
Դիարբեքիրի Հայ բողոքական եկեղեցին 10 տարվա ժամկետով վարձակալության հիմունքներով տրամադրվել է մշակույթի եւ զբոսաշրջության նախարարությանը, որպես գրադարան օգտագործելու համար:
Կենտրոնական Թուրքիայի Աքշեհիր քաղաքի Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցին դառնալու է «Երգիծանքի համաշխարհային վարպետների տուն», համապատասխան Մոլլա Նասրեթդինի (13-րդ դար) հայրենի այս քաղաքում «Երգիծանքի գյուղ» ստեղծելու նախագծին։
Զեկոյցում նշվում է նաեւ այն դեպքի մասին, երբ Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի թուրք պատգամավորը հարձակվել էր հայ պատգամաւորի վրա, սպառնալով ցեղասպանությամբ։ Զեկույցի հեղինակների խոսքերով, թուրքական խորհրդարանի պատգամավորը հայկական ծագում ունեցող պատգամավոր Կարո Փայլանին սպառնացել էր նույն ճակատագրով, ինչին արժանացել էին նրա նախնիները, այն ժամանակ, երբ հայերի զանգվածային սպանություններն Օսմանեան կայսրությունում որպես «ցեղասպանություն» էին ճանաչվում ամերիկեան վարչակազմի կողմից»:
