Թել Ավիվում դեսպանություն բացելու Բաքվի որոշումը նաեւ այսպես են մատուցում Ադրբեջանում
«Մեկ այլ մահմեդական երկիր էլ Իսրայելում դեսպանություն կբացի», նոյեմբերի 22-ին վերնագրել է «Իսրայելն այսօր» առցանց լրատուն Ադրբեջանի՝ Թել Ավիվում դեսպանություն բացելու նախաձեռնությունը։ Իսկ Իսրայելի կառավարության լրատվականը, նոյեմբերի 18-ի Ադրբեջանի Միլի մեջլիսի որոշումը պատմական է որակում։ «Այս քայլն արտացոլում է մեր երկրների միջեւ կապերի խորությունը, ինչպես նաեւ մահմեդական աշխարհի հետ ամուր դիվանագիտական կամուրջ կառուցելու՝ Իսրայելի ջանքերը։ Ադրբեջանի խորհրդարանը, հաստատելով Իսրայելում դեսպանություն բացելու անհրաժեշտությունը, շիա մահմեդական բնակչության գերակշռմամբ առաջին երկիրն է, որ այս քայլն է անում», գնահատում է հրեական մամուլը։ «Ադրբեջանը Իսրայելի կարեւոր գործընկերն է, որ մահմեդական աշխարհում պահպանում է հրեական մեծաթիվ համայնքը», դեսպանություն բացելու առիթով նկատել է տվել վարչապետ Յաիր Լապիդը՝ շեշտելով, թե քայլն արդյունք է նաեւ Իսրայելի կառավարության՝ մահմեդական աշխարհի հետ դիվանագիտական կամուրջ հաստատելու նպատակադրման։ 2021 թվականի ապրիլին Ադրբեջանն առաջին անգամ Իսրայելում զբոսաշրջության եւ առեւտրի գրասենյակ բացեց, ստորագրեց համագործակցության համաձայնագիր։
Ապրիլին լրացել է երկու երկրների միջեւ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու 30-ամյակը, հոկտեմբերին Իսրայելի պաշտպանության նախարար Բեննի Գանցն այցելել է Ադրբեջան՝ քննարկելու քաղաքականության, անվտանգության հարցեր, նպատակը եղել է պաշտպանության ոլորտում համագործակցությունը խթանելը։ Իսրայելն իր նավթի 40 տոկոսը ստանում է Ադրբեջանից, եւ Ստոկհոլմի խաղաղության հետազոտական ինստիտուտի տվյալների համաձայն, 2011-2020-ին Ադրբեջանին հատկացվող հիմնական զենքի 27 տոկոսի մատակարարն է, իսկ 2016- 2020-ին սպառազինության 69 տոկոսն է ներկրվում Իսրայելից։ Ադրբեջանն էլ Իսրայելի նման Իրանը դիտարկում է որպես սպառնալիք, ծանուցում է «Իսրայելն այսօր» առցանց լրատուն։
«caucasuswatch»-ը նոյեմբերի 21-ի անդրադարձում Թել Ավիվում դեսպանություն բացելու լուրը փոխանցելիս հավելում է, թե Ադրբեջանի Միլի մեջլիսի նույն օրվա որոշմամբ պաղեստինյան Ռամալլահում ներկայացուցչություն պիտի բացվի եւ դեսպանություններ՝ Տիրանայում, Նայրոբիում։ Նույն տեղեկատուն Բաքու- Թել Ավիվ դիվանագիտական հարաբերությունները սերտացնելու առիթով հարմար է նկատում հիշատակել, թե Բաքվում, Գուբայի շրջանում, 30 000 հրեա է բնակվում, իսկ աշքենազի հրեաների թիվը Բաքվում 5000-ին մոտ է։ ԽՍՀՄ-ում հրեաների առաջին դպրոցը 1982-ին Բաքվում է բացվել, հավելում է առցանց լրատուն եւ ներկայացնում ադրբեջանաիսրայելյան միջխորհրդարանական աշխատանքային խմբի անդամ Ռասիմ Մուսաբայովի դիտարկումը, թե Իսրայելում դեսպանություն բացելու ցանկությունը վաղուց է եղել Ադրբեջանի օրակարգում։ Պատգամավորը նշել է, որ երկրում մեծ է հրեաների թիվը, իսկ Իսրայելում բնակվող նվազագույնը 100 000 մարդ կապ ունի Ադրբեջանի հետ։ «caucasuswatch»-ի փոխանցմամբ, պատգամավորին հարց են ուղղել Իրանի վերաբերյալ։ «Իրանը Ադրբեջանի համաձայնությունը ստացե՞լ է, երբ ներկայացուցչություն է բացել Կապանում։ Հիմա նորից Հայաստանում մի նոր հյուպատոսարան թող բացի, որ Ադրբեջանից ավելի հեռացնի իրեն», պատասխանել է Մուսաբայովը։
Իսրայելի դեսպանը Բաքվում՝ 2018-ին նշանակված Ջորջ Դեեքը ողջունելով Բաքվի քայլը, մեծ իրադարձություն է որակել այն։ 1993-ից Իսրայելը դեսպանություն ունի Բաքվում, որ արդյունավետ աշխատում է։ Իսրայելյան ԶԼՄ-ները բազմիցս են ընդգծել, որ Բաքվում Իսրայելի դեսպանը միակ քրիստոնյա արաբն է Իսրայելի արտգործնախարարությունում, միակ քրիստոնյան, որին Իսրայելն իր երկրի դեսպան է ուղարկել այլ երկիր։ Ի դեպ 2014-ին Ջորջ Դեեքի Օսլոյում արտասանած ճառը համարվել է Իսրայելի դիվանագիտության պատմության մեջ երկրի ներկայացուցչի երբեւէ հնչեցրած լավագույն ելույթը։
Ամերիկայի հրեական կոմիտեն գովաբանել է Բաքվի քայլը՝ այն որակելով Իսրայելի արդի քաղաքականության՝ մահմեդական աշխարհի հետ մերձեցման հստակ օրինակ։
ԱՆԱՀԻՏ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ
