«Ռեսուրս չունենք, ինչո՞վ պիտի կռվենք, պատերա՞զմ եք ուզում». Ազգային ժողովի նսխկին պատգամավոր Արման Աբովյանը հորդորում է չհավատալ իշխանության կողմից հրապարակ նետվող այս ու նմանատիպ այլ ձեւակերպումներին: Վստահ է՝ իշխանավորները դա անում են մարդկանց հիմարացնելու համար:
«Երբ ասում ենք՝ ռեսուրս չունենք, դա նշանակում է՝ թշնամուն հրավիրում ենք երկիր, որ մեզ խփի, քանի որ… ռեսուրս չունենք: Դա սուտ է, քանի որ ռեսուրս էլ ունենք, ամեն ինչ էլ ունենք: Խնդիրն այն է, թե ինչ նարատիվով է այն օգտագործվում: Իհարկե, մարդկանց մի խումբ կա, որ սիրում է խաբված լինել: Բայց եթե դու հրաժարվում ես ընդունել, որ պատերազմ է ընթանում ՀՀ-ի եւ Արցախի դեմ, դրանից պատերազմը չի դադարում»,- օրերս Արցախի շրջափակման թեմայով կայացած քննարկման ժամանակ նշեց Աբովյանը:
Խաղաղությունը գործընթաց է, վերջնակետ չէ, վստահ է ԲՀԿ-ականը, եւ այդ գործընթացի հիմքում երկու գործոն է. «Նախ հակառակ կողմն էլ պետք է խաղաղություն ցանկա, որ, կարծես թե, չի ուզում: Եվ բացի դա՝ խաղաղություն պետք է ուզենան նաեւ աշխարհաքաղաքական կենտրոնները՝ համաձայն մեր տեսլականի: Օրինակ՝ գիտե՞ք խաղաղություն ասվածը արեւմտյան թեւի համար ինչ է. ռուս-իրանական, մասնակի՝ չինական եւ հնդկական ազդեցության դուրսմղումն է տարածաշրջանից: Դուրսմղումը լինելու է մեր բոլորի կյանքի հաշվին: Փաստն այն է, որ Ադրբեջանը Թուրքիայի հետ իրականացնում են ցեղասպան գործողություններ, բայց գեթ մեկ պատժամիջոց իրենց հանդեպ չի կիրառվել: Սա՛ է Արեւմուտքի տեսլականը. մեր պետությունների հաշվին ձեւավորել խաղաղություն տարածաշրջանում: Խաղաղությունն ինչպե՞ս են տեսնում Թուրքիան ու Ադրբեջանը. պարզ է՝ ամեն մեկն՝ իր ձեւով: Այդ երկրների խաղաղությունը, հայկական երկու էթնոքաղաքական տարրի ի սպառ ոչնչացումն է՝ Արցախ, Հայաստան: Իրենց միասնական տեսլականը միավորվելն ու ընդհանուր սահման ունենալը, մեծ կայսրություն ձեւավորելն է: Իսկ այդ ամենն ունենալուն մենք ենք խանգարում: Մարդիկ, որ հրաժարվում են դա ընդունել (խոսքը իշխանության մասին է) ու կարծում են՝ իմ, բոլորիս կենսական շահերը մեր երեխաների կյանքը հանձնելով՝ կարելի է ինչ-որ մի մասի համար խաղաղություն վաստակել, սխալվում են: Նման բան չկա»:
ԱԺ նախկին պատգամավոր Վահե Հովհաննիսյանն էլ համոզված է, որ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու ելքը պայքարի ինստիտուտ ստեղծելն է: Վստահ է՝ այդ ինստիտուտը կարող է Արցախում ստեղծվել: «Հաջորդ քայլը պայքարի ենթակառուցվածքներն են: Շատ կարեւոր է նաեւ պայքարի բովանդակությունը»: Այո, Ադրբեջանը Թուրքիայի հետ խնդիր է դրել ապամոնտաժել Կովկասում երկու հայկական միավորները: Ուրիշ խնդիր չի դրել՝ ո՛չ ճանապարհի, ո՛չ Լաչինի միջանցքի, ո՛չ մարդկանց սովամահ անելու: Խնդիրը լուրջ է՝ հայկական միավորների ապամոնտաժում: Դա կարող է կանգնեցնել պետությունը, պետական մտածողությունը պետական գործիքակազմով»,- ասում է նախկին պատգամավորը:
Հովհաննիսյանն ահազանգում է՝ իշխանությունն այսօր աշխատանք չի տանում նաեւ հայկական սփյուռքի հետ: Եվ եթե սփյուռքի հետ չես աշխատում, ապա այն դառնում է մեզ նման սովորական մարդկանց մի հավաքականություն: «Բայց եթե աշխատում ես, սփյուռքի վերացական գաղափարից ստանում ես կոնկրետ գործիք, թիկունք: Այս իշխանությունը չի աշխատելու: Բոլոր նման իրավիճակներում բոլոր ժողովուրդները գնում են վերոնշյալ ճանապարհով: Նույն Արցախում 30 տարի առաջ գնացին պետական պաշտպանության կոմիտեի տարբերակով եւ կարողացան իրավիճակից դուրս գալ: Պետք է սրենք իրավիճակը. հակառակ դեպքում քրոնիկ վիճակով Ադրբեջանը գնալու է Արցախի խեղդամահության եւ արագ անցնելու Հայաստանին: Բայց պետք է սրենք իրավիճակը՝ հաշվարկված, գրագետ քայլերով: Պատկերացրեք՝ Արցախում գնում է վատագույն սցենար, Հայաստանում հանդարտ ապրել չի լինելու, դժոխք է լինելու, քաոտիկ վիճակ է լինելու, ոչ մեկը չի ճանաչելու փողոցում՝ ով ում է ինչ անում, չկա աշխարհում պետություն եւ ժողովուրդ, որտեղ մի մասին ենթարկում են ցեղասպանության, մյուս մասը հանդարտ ապրում է: Եթե Արցախում պայքար կա, ազգային վերածնունդ եւ ատամներով պետություն պահելու գործընթաց, այստեղ նույնը պիտի գնա: Ուրախ կլինեմ, որ այդ գործընթացը լինի Սահմանադրության շրջանակում, բայց ոչ ոք չի երաշխավորում, որ այլ սցենարներ չեն լինի»,- ընդգծում է բանախոսը:
Քննարկման մեկ այլ մասնակից, արտաքին գործերի նախարարի նախկին տեղակալ, արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Ավետ Ադոնցի համոզմամբ՝ անգամ ադրբեջանական միջավայրը պատրաստ չէ, որ Արցախը լինի Ադրբեջանի կազմում:
«Ինչի՞ մասին պետք է լինի Բաքու-Ստեփանակերտ երկխոսությունը: Ո՞վ է երկխոսելու, իսկապես՝ չգիտեմ: ՀՀ-ում եւ Արցախում դեսպանատների եւ միջազգային կառույցների մոտ ցույց անելուց առաջ պետք է հասկանալ՝ ո՞վ է մեր հարցի հասցեատերն ու ընդունել՝ այդ ամենի պատճառը մենք ենք: Սա միայն այս վերջին երեք կամ հինգ տարվա արդյունքը չէ»,- նշում է Ադոնցը:
ՍԵՎԱԿ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ
