Կյանքից հեռացել է Երեւանի պետական տիկնիկային թատրոնի դերասան Ռոբերտ Սարգսյանը: Օրերս էր լրացել նրա վաթսուներեք տարին: Այս ակնարկը նվիրում է հայտնի տիկնիկավարի հիշատակին, որ հեռացավ՝ աշխարհին թողնելով իր ապրեցնող ժպիտը:
Ամենազգայուն հանդիսականները մանուկներն են: Նրանց չի կարելի խաբել կեղծ տոնայնությամբ, նրանց հետ պիտի անկեղծ լինես, այլապես բեմելդ զուր է, եւ խաղդ՝ դատապարտված անհաջողության: Երեսունվեց տարի իր բնատուր անկեղծությամբ եւ չկորսվող, չսպառվող մանկականության զգացողությամբ Հովհ. Թումանյանի պետական տիկնիկային թատրոնի բեմ էր բարձրանում դերասան-տիկնիկավար Ռոբերտ Սարգսյանը: Երբ 70-ականների սկզբին, տակավին դեռահաս, սովորում էր Վանաձորի դրամատիկական թատրոնին կից թատերական ստուդիայում եւ կամ երբ 1987-ին գերազանցության դիպլոմով ավարտում էր Երեւանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը, չէր էլ ենթադրում, որ դրամատիկ հակվածության իր բնույթով եւ նախապատվությամբ կարող է ընտրել թատերաշխարհի մի բոլորովին այլ ասպարեզ: Դրամատիկ թատրոնի եւ կինոյի դերասանի մասնագիտացմամբ՝ նա իր նշանակալից դերերն ունեցավ հենց տիկնիկային թատերարվեստում, թեեւ քիչ չէին նաեւ էպիզոդիկ դերերը կինոյում, որոնք աչքի են ընկնում տիպականությամբ: Թումանյանական հեքիաթների հերոսների մի ամբողջ շքահանդես ուներ իր դերարվեստում, եւ բոլորը հիշվող ու սիրելի էին, քանի որ Ռոբերտ Սարգսյանի կատարմամբ դրանցից շատերն ընկալվում էին իբրեւ Մեծ լոռեցու հեքիաթաշխարհի մասնիկներ. չէ՞ որ Ռոբերտն էլ ծնունդով դսեղցի էր, մանկության եւ պատանեկության ամենամեծ զգացողություններն ու նվիրականն այդտեղից էր քաղել, տիրապետում էր տեղի բարբառի նրբություններին ու յուրահատուկ շեշտադրմանը, ինչն իր դերերին ու կերպավորումներին մի առանձին հմայք, «համ ու հոտ», անկեղծություն ու բնականություն էին հաղորդում:
Ունեցել է շուրջ հարյուր քառասուն կերպավորում տարբեր հեղինակների երկերի, այդ թվում՝ մանկական ստեղծագործությունների բեմադրություններում՝ մեկը մյուսից տարբեր ե՛ւ բնավորությունների ընկալման ու հաղորդման, եւ թե՛ կերպարների մեկնաբանության առումներով: Եվ որքան զանազան էին այդ կերպարները, այդքան զանազան էր Ռոբերտ Սարգսյանը բեմին: Պոչատ աղվես (Հովհ. Թումանյան) եւ Արջուկ (Ռուբեն Մարուխյան), Իմաստուն (Վարդան Այգեկցի) եւ Ջուր վաճառող տղա (Ստ. Զորյան), Թզուկ (Պ. Մարտիրոսյան) եւ Հայր ճնճղուկ (Մ. Գորկի), Հեքիաթասաց (Ղ. Աղայան) եւ Հովիվ (Վոլկով), ո՜ր մեկը թվես… Հաճախ էլ՝ մի ներկայացման մեջ՝ մի քանի դեր, ոնց հեքիաթասացն է դերից դեր սահուն անցում կատարում՝ հեքիաթ ընթերցելիս…
Մանուկ հանդիսականը, սակայն, միայն այս դերերով չէր ճանաչում սիրված դերասանին:
1992-ից աշխատել էր նաեւ UNIMA տիկնիկային գործիչների միջազգային միության հայկական կենտրոնում՝որպես դերասան: Քանի՜ սերունդներ են դաստիարակվել «Հեքիաթն է կանչում» հեռուստահաղորդմանը Ռոբերտ Սարգսյանի պատումներով եւ կերպարներով:
Հիշատակելի են նրա կերպավորումները «Թատրոն անիվների վրա» թատերախմբում, որտեղ խաղացել է Պ. Զեյթունցյանի «Ոտքի, դատարանն է գալիս» (Շերիֆ փաշա), Գուրգեն Մահարու «Ծաղկած փշալարեր» (բժիշկ) ստեղծագործությունների բեմադրություններում: Թատերախմբերի կազմում հանդես է եկել հյուրախաղերով մի քանի տասնյակ երկրներում, մասնակցել փառատոների: Ուներ պատվոգրեր, շնորհակալագրեր, ՀՀ Մշակույթի նախարարությունից ոսկե մեդալ: Բայց, սխալված չեմ լինի, եթե ասեմ, որ այդ պատվոգրերը չեն առաջնային ցուցիչը նրա բարձր հեղինակության՝ թե՛ որպես տիկնիկավար-դերասանի, թե՛ իբրեւ մարդու: Նրան ճանաչում էին՝ իբրեւ մարդ-տոնի, մարդ-հրավառության, իր բնույթով լավատես ու լավատեսություն հաղորդող, ընկերական շրջապատի հոգի, մանկությունը չկորցրած հասուն մարդու, որի խոսքն էր՝ միշտ պետք է հավատալ եւ ապրել հեքիաթով:
Հիշում եմ՝ 2020-ի փետրվարի սկզբին իր 60-ամյա հոբելյանի առթիվ Հովհ. Թումանյանի անվ. տիկնիկային թատրոնում ներկայացում էր, ու հոբելյարը խաղում էր անխելք մարդը` համանուն հեքիաթի տիկնիկային բեմադրությունում: Տիկնիկն ու ինքը մին էին՝ Լոռվա բարբառային խոսվածքի նուրբ շեշտադրմամբ, հեքիաթի բարոյախոսության իմաստնությամբ: Մեծահասակները շատ էին դահլիճում, ու լիաթոք ծիծաղում էին, արձագանք տալիս համարյա ամեն մի ռեպլիկի, ոնց մանկահասակ հանդիսականները: Ռոբերտին հաջողվել էր բոլորին, թեկուզ կարճ ընթացքով, իր աշխարհը տեղափոխել, մանկանց հետ խոսել հասկանալի լեզվով, հասուններին՝ կտրել իրականությունից: Ու ես մտածեցի՝ որքա՞ն ենք մենք հեռու հեքիաթից: Ընդամենը` մի քայլ…
ՀԱՍՄԻԿ ՍԱՐԳՍՅԱՆ
