Լրագրողները դարձել են իշխանությունների աչքի փուշը:
Ընդդիմության՝ հաճախ հայհոյախառը, վիրավորանք պարունակող ելույթներն ու հրապարակումները մնում են անպատասխան, իսկ լրագրողների մի թթու խոսքը, էլ չասենք՝ կծու հարցը իշխանության ներկայացուցիչներին, առավել եւս՝ պարագլխին, գրգռում է մոլի նիկոլապաշտներին ու ֆեյքաֆաբրիկային ու դառնում անողոք հարձակման պատճառ:
Օրերս ՔՊ-ի քարոզարշավին քաղաքապետի թեկնածու Տիգրան Ավինյանին սատարելու եկած ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը խոսեց Արցախի ինքնորոշման իրավունքից՝ կրկնելով իր ղեկավարի ասածը. «Երբ ասում ենք ինքնորոշման իրավունք, ումի՞ց եւ որտեղի՞ց պիտի Արցախն ինքնորոշվի: Երբ խոսում ենք արցախահայության իրավունքների մասին, արդյո՞ք ինքնորոշման իրավունքը նկատի չունենք»:
Լրագրող Անի Գեւորգյանը միջամտեց՝ մի՛ մանիպուլացրեք, դուք խոսքում եք անվտանգության մեխանիզմների եւ իրավունքների, ոչ թե ինքնորոշման մասին:
Ալեն Սիմոնյանը հայտարարեց, որ Անի Գեւորգյանին հարցազրույց չի տալիս, հետո ավելի տաքանալով, հեռախոսը գրպանից հանելով՝ չստացված սարկազմով ու իրոնիայով ասաց. «Ժպտացեք, ժպտացեք… եկեք սելֆի անենք… Անի ջան, ես Ձեզ լուրջ չեմ վերաբերվում»:
«Երբ սահմանին այսպիսի իրավիճակ է, որտեղի՞ց ձեզ այսքան բարձր տրամադրություն»,- հարցրեց Անին:
«Ձեզ որտեղի՞ց էսպիսի տրամադրություն, որ այս գեղեցիկ զգեստը հագել, եկել եք ստեղ: Սեւ զգեստ հագեք ու քայլեք»,- Անիին հեգնեց ԱԺ նախագահը՝ ակնարկելով, թե ինչքան կարելի է վատ բաներից, տխուր թեմաներից, սահմանային լարված իրավիճակից, շրջափակված Արցախից խոսել՝ մոռանալով, որ այդ բոլորն իրենց աղետաբեր իշխանավարման հետեւանքն է:
«Դուք Արցախի նշաձողն իջեցրել եք»,- արձանագրեց Անին:
«Դուք ձեր նշաձողն եք իջեցրել, լրագրողների նշաձողն եք իջեցրել»,- պատասխանեց Ալեն Սիմոնյանը:
«Փաշինյանն է իջեցրել նշաձողը Արցախի հարցում»,- պատասխանեց Անին:
«Փաշինյանը վարչապետ ա, դո՞ւք ով եք»,- եղավ Ալեն Սիմոնյանի պատասխանը:
Ալեն Սիմոնյանը բացահայտ արհամարհական վերաբերմունք է ցուցաբերում լրագրող Անի Գեւորգյանի նկատմամբ: Եվ դրա պատճառը ոչ ցանկալի, ոչ ականջահաճո հարցերն են: Բանը հասել է դատական գործընթացին:
Իշխանությունները չեն ուզում իրենց գործունեությունը քննադատող, սխալները մատնանշող ու սխալների պատճառների համար պատասխանատվության ենթարկող հարցեր լսել:
Այսօր փաստ է, որ իշխանություններին պատասխանատվության ենթարկող միակ կառույցը լրագրողական հանրույթն է՝ ԶԼՄ-ները: «Պատասխանատվության ենթարկելն ու պատժելը» միայն խոսքով է, որովհետեւ հանցագործությունների մասին հաղորդումները, բացահայտումները մնում են որպես «օդում կրակոցներ», ոչ մի իրավապահ մարմին դրանց իրավական գնահատական չի տալիս, բայցեւայնպես, դիմակազերծման, իրական կերպարի բացահայտման գործընթաց լրագրողների միջոցով կատարվում է:
Այն, որ լրագրողներն այսօր թիրախավորված են առավել, քան երբեւէ, անհերքելի է: Նույնիսկ Ալեն Սիմոնյանը չհերքեց՝ Անիի դեպքում ասելով՝ թիրախավորվելը ձեր միակ առավելությունն է:
Լրագրողների թիրախավորման մաղձոտ ու ագրեսիվ գործընթացը նոր շրջափուլ մտավ Նիկոլ Փաշինյանի՝ հունիսի 25-ի ասուլիսից անմիջապես հետո:
Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից ներս Փաշինյանին դեռ ոչ ոք այդպես չէր խեղճացրել ու սեփական կերպարն իր արեւով երդվողների, զոհված որդու մխիթարությունը վարչապետի մեջ գտած մայրերի, վարչապետին սրբություն սրբոց ընդունողների ու հատկապես ի՛ր աչքում այդչափ չէր մերկարցրել, ինչպես արեցին մի քանի լրագրողներով:
Ոչ ոք չի կարող հիշել մի դեպք, երբ Փաշինյանն իր հասցեին հնչեցրած մեղադրանքներին չպատասխանի՝ մանիպուլացնելով, պոպուլիզմի լրացուցիչ դոզայով, ձայնի ու ժեստերի պահուստային ֆոնդն «առաջնագիծ» բերելով ու նորից «հաղթող» դուրս գալով:
Այդպիսի դեպք չկա՛:
Բայց հունիսի 25-ին առաջին դեպքը եղավ, այն էլ՝ լրագրողների առաջ, ուղիղ եթերում:
Սա անսպասելի տապալում, պարտություն, ոչնչացում էր առաջին հերթին Փաշինյանի, նրա աջակիցների, թիմակիցների եւ ուղիղ եթերում անզոր ֆեյքաֆաբրիկայի համար:
Ու, անկասկած, նաեւ սոցհարցումներն են ապացուցել, որ Փաշինյանի վարկանիշը դրանից հետո ավելի է ընկել, իհարկե, ֆեյքաֆաբրիկան զուգահեռաբար ավելի ագրեսիվ ու սանձարձակ է դարձել:
Փաշինյանին ոչ միայն հարցերով, այլեւ նրա գործունեությամբ «ամրագրված» աններելի, աղետալի փաստերն արձանագրած, իր իսկ բառապաշարով՝ նրան «ասֆալտին փռած ու թաթիկները կտրած» լրագրողների հասցեին սպառնալիքներ հնչեցին՝ էլ կվառենք, էլ կսպանեք, էլ աչքներդ կհանենք, էլ կսատկացնենք. անգամ նրանց երեխաների հետ հաշվեհարդար տեսնելու կոչեր գրվեցին սոցցանցերում:
Հայաստանում իրավիճակն այնքան արագ է զարգանում, ավելի ճիշտ՝ նետվում դեպի անդունդ, որ երեկվա, անգամ երկու ժամ առաջվա եղածն արդեն հնացած իրադարձություն է համարվում, բայց հունիսի 25-ից 2,5 ամիս անց «լրագրողական դատաստանի» մասին դեռ խոսվում ու քննարկվում է: Փաշինյանին անարգանքի սյանը գամած լրագրողներն ավելի են թիրախավորվել, ու նրանց հանդիպելիս իշխանավորները քիչ է մնում հում-հում ուտեն:
Ընդդիմությունը դեռ հին ձեւերն է կիրառում՝ ամբիոններից հնչեցնելով «դավաճան», «կապիտուլյանտ», «Արցախը ծախեցիք» եւ նմանատիպ այլ՝ հանրությանը վաղուց հոգնեցրած արտահայտություններ, որոնք ավելի են խորացնում «նախկինների» փորած վիհը հատկապես իշխանության աջակիցների շրջանում: Իսկ լրագրողները ձեւը գտել են՝ ասելիքը մեխում են ուղիղ ճակատին՝ հաճախ կիրառելով հենց իշխանության կիրառած մեթոդը՝ իրոնիան, սարկազմը, հռետորական հնարքները, տակտիկական հարձակումը՝ բոլոր կողմերից, նաեւ…. մանիպուլյացիան:
Платить той же монетой. կասեր ռուսը:
Այնպես որ, «Փաշինյանը վարչապետ ա, դո՞ւք ով եք»-ը լրագրողին պարտված լինելու անզորության ճիչ է:
Հոգեբանական վերլուծության տեսակետից Ալեն Սիմոնյանի արարքն իր շեֆին լրագրող Անի Գեւորգյանից պաշտպանելու ուշացած ճիգեր են, իսկ ինքն իրեն պաշտպանել, անշուշտ, այս անգամ էլ չկարողացավ. տեսանյութը վկա:
ՆԱԻՐ ՅԱՆ
