Ռուս-ուկրաինական պատերազմը ողջ աշխարհի թիրախում

Պատերազմի առաջին իսկ օրերից Ֆրանսիական հայտնի թերթերն ու հեռուստաալիքները մեկնաբանում են Ռուսաստանի եւ Ուկրաինայի ներքաղաքական հակամարտությունը, որն առավել քննարկման ու դատապարտման թիրախ դարձավ Ռուսաստանը, երբ փետրվարի 21-ին Վլադիմիր Պուտինը հայտարարեց, որ որոշել է ճանաչել Դոնեցկի եւ Լուգանսկի ինքնահռչակ անկախ հանրապետությունները:

Վաղ անցյալ չէ, եկեք հիշենք, թե Արցախի 44- օրյա պատերազմի օրերին ինչպիսի հույսեր էինք կապել Ֆրանսիայի հետ, ինչպիսի երթեր էինք կազմակերպել պահանջելով, որ Ֆրանսիան ճանաչի Արցախի անկախությունը, նրան համարելով մեր դաշնակիցն ու աջակիցը:

Չնայած երթերի թույլատվությունը արդյունք չտվեց, այնուամենայնիվ, աշխարհը տեսավ, որ մեր կողքին կան ֆրանսիացի հայտնի քաղաքական գործիչներ, ովքեր նույնպես դատապարտում են Թուրքիային ու Ադրբեջանին:

Արցախի պատերազմի օրերին, ես ուշադրությամբ հետեւում էի Ֆրանսիայի բոլոր թերթերին ու հեռուստաալիքներին, հույս ունենալով, որ որեւէ լրագրող համարձակորեն վեր կհանի Թուրքիայի 1915 թվականի ցեղասպանությունը եւ այդ ձեռագիրը կտանի դեպի Արցախ, ուր անմեղ երեխաներ էին զոհվում, ուր դպրոցներ ու մանկապարտեզներ էին հրդեհվում, բայց ընդհակառակն՝ ֆրանսիական երկրորդ հեռուստաալիքով ցուցադրվեց մի ահասարսուռ ռեպորտաժ, թե ինչպես են հայերն ավերել ադրբեջանական մի գյուղ, որտեղ չեն խնայել ոչ միայն ծերերին ու երեխաներին, նույնիսկ անասուններին, ամբողջ գյուղը հրդեհել են:

Անմիջապես ես իմ զայրույթն եմ արտահայտել, դրան հակադարձել է նաեւ Հայկական կազմակերպությունները համակարգող խորհրդի համանախագահ (CCAF) Մուրադ Փափազյանը:

Իրադարձությունների զարգացմանը հետեւողաբար անդրադառնում էին միայն ազգությամբ հայ լրագրողներն ու քաղաքական գործիչները:

Երբ մենք՝ Հայասատան-Ացախ-Սփյուռք, ակնկալում էինք, որ պատերազմի օրերին Էմանուել Մակրոնը կճանաչի Արցախի անկախությունը, ես համոզված էի, որ նման բան տեղի չի ունենա:

Երբ Ֆրանսուա Օլանդը դարձավ երկրի նախագահ, բոլորս շատ ոգեւովեցինք, որովհետեւ նախընտարական շրջանում հայ համայնքի տարբեր օղակներում, հանդիպումների ժամանակ, դատապարտել էր Թուրքիայի ժխտողական դիրքորոշումը, խաղաղ պայմաններում, պարբերաբար, Արցախում զինվորի զոհվելը եւ որպես Մինսկի խմբի անդամ երկիր խոստացել էր, որ կօգնի, որպեսզի Արցախի հակամարտությունը լուծվի խաղաղ բանակցություններով:

2015թ. Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին Երեւան էր ժամանել նաեւ Ֆրանսուա Օլանդը, բնականաբար ինքն էլ է ելույթ ունեցել, բնականաբար լսել է բոլորին, ականատես եղել 100-ամյա մի պատմության, ուր հայը ոչ միայն ցեղասպանվել, այլեւ իր բնօրրանից բռնի տեղահանվել ու ցրվել է աշխարհով մեկ:

Կարճ ժամանակ անց Ֆրանսիա է ժամանում Իլհամ Ալիեւը, Ֆրանսուա Օլանդը , որ Հաղթական կամարի (Arc de Triomphe) անմար կրակի մոտ Ֆրանսիայի եւ Հայաստանի օրհներգի  ներքո ծաղիկներ էր խոնարհել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին, նույն վայրում՝ Ֆրանսիայի եւ Ադրբեջանի հիմնի ելեւէջների ներքո ծաղիկներ է խոնարհում հայերի կողմից, այսպես կոչված Խոջալուի ցեղասպանության զոհերի հիշատակին: Մինչդեռ բազմիցս Օլանդին ասվել է, որ նման բան չի եղել, դա Ադրբեջանի կողմից թատերական ներկայացում է եղել,  իրենց հերթական սեւ գործերից մեկը:

Երբ 2018թ. հոկտեմբերին, ֆրանկոֆոնիայի գագաթաժողովի օրերին Էմանուել Մակրոնը ժամանեց Երեւան, նրա ջերմ հանդիպումից հիացած, մեր ժողովրդը Արցախի խնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացում մեծ հույսեր կապեց նրա հետ:

44- օրյա պատերազմի օրերին, երբ ամբողջ հայ համայնքը ոտքի կանգնեց, որ Ֆրանսիան ճանաչի Արցախի անկախությունը, որ միջամտի որքան հնարավոր է արագ կանգնեցնելու պատերազմը, ոչ մի քայլ չարեց, որովհետեւ մեզանից ակնկալիք չուներ:

Այս օրերին, երբ ողջ աշխարհը դատապարտում է Ռուսատանին Պուտինին անվանելով դիկտատոր ու բռնակալ, մենք չեզոք դիրք ենք ընդունել մոռանալով, որ եթե Պուտինը չկանգնեցներ Արցախի պատերազմը եւ խաղաղապահ ուժեր չմտցներ Արցախ, մենք ամբողջությամբ կկորցնեինք Արցախը իր ամբողջ բնակչությամբ:

Ինչպես կդիմակայի Վլադիմիր Պուտինը այս մարտահրավերներին՝ դեռ անհայտ է, բայց որ ամբողջ աշխարհը գիտակցում է, որ Ռուսաստանը հզոր երկիր է, դա ակնհայտ է:

ԱՆԺԵԼԱ ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Փարիզ

01.03.2022