«Ազգ»-ի զրուցակիցն է Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր Աննա Կոստանյանը
– Տիկին Կոստանյան, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն արդեն բացահայտ խոսում է Հայաստանի սուվերեն տարածքը՝ 29 հազար 800 քառ/կմ-ն ամեն գնով պահելու, փոխարենն ընդգծում է, թե պատրաստակամ է ճանաչել Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը: Սրան զուգահեռ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւն էլ ասես զգուշացնում է, թե արցախահայությունը կա՛մ պետք է Ադրբեջանի քաղաքացիություն ընդունի, կա՛մ բնակության այլ վայր փնտրի: Ի՞նչ եք կարծում, սա Արցախի հայկականության վերջնական կորստի մասին ահազա՞նգ կամ նախազգո՞ւմ է, եւ դեռ ինչ-որ բան հնարավո՞ր է փրկել:
– Նիկոլ Փաշինյանի յուրաքանչյուր հակազգային հայտարարություն որեւէ աղետաբեր քայլ անելու նախապատրաստություն է, տվյալ պարագայում՝ ահաբեկչական, սարսափ տարածող, հասարակությանը վախի մթնոլորտում պահելու նախազգուշացում: Հայկական երազանք ստեղծելու ու դրա շուրջը հայ ժողովրդին միավորելու առաքելությունը պիտի ստանձնի հաջորդ իշխանությունը, որ պետք է ազգային, պետական ուժ լինի: Ադրբեջանական զինված ուժերի ներթափանցումը ՀՀ ինքնիշխան տարածքներ եւ դրանց դեմ կոշտ հակազդեցության բացակայությունը ապացուցում է, որ Փաշինյանի իշխանությունն ունակ չէ նույնիսկ պահպանելու Հայաստանի տարածքները, դեռ չենք խոսում Արցախի մասին:
– Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այս օրերին ակտիվորեն խոսում է նաեւ հայ-թուրքական սահմանի բացման, հարաբերությունների կարգավորման մասին: Ի՞նչ է ստացվում՝ Փաշինյանի Հայաստանի բոլոր դրկիցների հետ բարիդրացիական հարաբերություններ է ուզում հաստատել, ինչը, անխոս, շարքային քաղաքացու ականջին բավական դուրեկան է հնչում, բայց ի՞նչ ռումբեր կան Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ սահմանները բացելու գործընթացի ներքո:
– Թուրք-ադրբեջանական օրակարգ սպասարկող վարչակարգի գերնպատակը հայկական բնօրրանի՝ իրեն համար խնդրահարույց տարածքներից օր առաջ ազատվելն է՝ այդպիսով Հայաստանին մնացած մի փոքր հողակտոր հատկացնելով, որտեղ նրանք հնարավորություն կունենան քաղաքացիների համար, իբրեւ թե, սոցիալական բարեկեցություն ապահովել, ինչը, ի դեպ, նույնպես չեն կարողանում պատշաճ ձեւով ապահովել: Սահմանները բացելու միջոցով խոստանում են տնտեսական կտրուկ աճ, տարածաշրջանի երկրների հետ հարաբերությունների կարգավորում, սակայն դրա ոչ մի նախադրյալ առ այս պահը չկա: Եվ դա, առաջին հերթին, հենց այն պատճատով, որ թե՛ Թուրքիայի, թե՛ Ադրբեջանի ամենաբարձ ղեկավարության կողմից կառուցողական կամ հույս ներշնչող ազդակներ չկան: Միայն ագրեսիվ քարոզչություն է՝ սպառնալիքի լեզվով: Ամբողջ Հայաստանը գրավելու թեզերի միջոցով՝ մեր վայ-հարեւանները խոստանում են հենց այն ապագան, որը Փաշինյանը գեղեցիկ փաթեթավորմամբ մատուցում է ՀՀ բոլոր քաղաքացիներին: Այսինքն, հայկական շահով պայմանավորված օրակարգերը բացակայում են այս դիսկուրսից, եւ առաջ է տարվում սպառնալիքի տակ ստեղծված ու մեր բոլորի վզին փաթաթված թուրքական երազանքը: Սրանք բացարձակ թաքնված ռումբեր չեն, եւ ակնհայտ երեւում են այդ երկու երկրների ղեկավարների եւ տարբեր տրամաչափի պաշտոնյաների խոսույթներում, հետեւաբար խոստացված բարեկեցիկ ապագան՝ առանց անվտանգային լրջագույն բարեփոխումների եւ ապահովման, պարզապես բարակ շերտով ստեղծված մեծ փուչիկ է, որն արդեն պայթելու շեմին է:
– Ներքաղաքական օրակարգից խոսենք: Երբ դուք էիք խորհրդարանական ընդդիմությունը՝ «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության կազմից, ԱԺ ներկա ընդդիմադիրները նաեւ ձեզ էին մեղադրում վարչապետ Փաշինյանի հետ նույն դահլիճում նստելու, նիստերին մասնակցելու մեջ: Ասում էին՝ «ինչպես կարելի է դավաճանի հետ նույն միջավայրում գտնվել, նույն օդը շնչել»: Բայց արդեն տեւական ժամանակ նրանք թե՛ նույն օդն են շնչում, թե՛ քննարկումներ ունենում, թե՛ գործողումների մեկնում ՔՊ-ականների հետ: Ի՞նչ եք զգում այս տեսարանները տեսնելիս:
– Վերապրում եմ այդ դահլիճում պետականության եւ Արցախի կորստի առաջ մեզ կանգնեցրածների հետ աշխատանքային միջավայրը կիսելու զղջումը: Լսում եմ կոշտ քննադատական ելույթներ նույն ամբիոնից, որտեղից ինքս էլ պարսավանքի էի ենթարկում գործող խորհրդարանում իշխանության թեւում այսօր էլ նստածների մի մասին, ու կրկին վերահաստատում ինքս ինձ համար, որ միայն խորհրդարանական աշխատանքը թե՛ այն ժամանակ, թե՛ հիմա բավարար չէ պատուհաս իշխանության դեմ պայքարելու համար, քանի դեռ համաժողովրդական մեծ ցասում չի գեներացվում եւ ուղղորդվում փողոցային իրական ու երկարատեւ պայքարի: Կար ժամանակ, որ ինքս էլ դատում էի տիտղոսային ընդդիմությանը՝ մեր նույն տեքստերը կրկնելու համար, երբ ասում էին, թե խորհրդարանական գործիքակազմը չի բավականացնում, քանի որ 2021-ի արտահերթ ընտրություններից հետո արդեն հստակ էր ինձ համար, որ պայքարում հաջողելու համար օժանդակող այլ մեխանիզմներ էլ են անհրաժեշտ: Ես դա տեսնում եմ միայն իրատեսորեն ու խելամտորեն, երկարաժամկետ պլանավորմամբ մեծ համախմբում իրականացնելու ճանապարհով: Պայքարը պետք է կառուցել ոչ թե կարճաժամկետ քայլերով, այլ հանուն այն գաղափարի՝ բնականաբար հաշվի առնելով աշխարհաքաղաքական ներկայիս խառն իրավիճակը եւ մեր հնարավորություններն ու կարողությունները:
– Ընդդիմությունն, ի դեպ, ուղիղ մեկ տարի առաջ այս օրերին հպարտորեն հայտարարում էր, թե խորհրդարան կվերադառնա միայն Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի օրակարգով, բայց արդեն քանի ամիս է՝ նրանք խորհրդարանում են եւ ՔՊ-ի հրաժարականի հարցով որեւէ գործընթաց, անգամ քննարկում, չեն ունեցել:
– Ի դեպ, այս հարցը պարբերաբար պետք է նրանց ուղղել՝ հիշեցնելով իրենց խոստումների մասին: Ես վստահ եմ՝ աշխատանքի մեծ դաշտ միշտ կա, բայց այդտեղ մեր համատեղ ուժերի ամբողջ պոտենցիալը չի օգտագործվում, հետեւաբար պետք է ջանքերն ուղղել այդ ներուժը բացահայտելուն եւ կառավարելուն: Այս պահին ինձ համար կարճաժամկետ մի քանի քաղաքական քայլ կա, որոնցից են կախված մեր պետության ու Արցախի պահպանման հնարավորությունները: Այդ քայլերն, առաջին հերթին, ընդդիմադիր դաշտի համախմբմանն ու իշխանությունը ուզուրպացրած վարչակարգի հեռացմանը պետք է ուղղված լինեն:
Զրուցեց՝ ՍԵՎԱԿ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆԸ
