Մի քանի դիտարկում Փաշինյան-Ալիեւ բրյուսելյան հանդիպման մասին

57

Բրյուսելում եվրոպական խորհրդի հովանու ներքո կայացած Հայաստանի ու Ադրբեջանի ղեկավարներ Նիկոլ Փաշինյան-Իլհամ Ալիեւ հանդիպումից հետո, ինչպեսեւ սպասվում էր, ավելի շատ հարցեր են առաջացել, քան պատասխաններ տրվել, համենայնդեպս մեզ՝ Հայաստանի ու Արցախի ճակատագրով մտահոգվողներիս համար։ Ալիեւի հետ հանդիպումից հետո, ում մինչեւ 44-օրյա պատերազմը «կիրթ» բնորոշումն էր տվել, Փաշինյանն արձանագրում է. « ՀՀ տարածքներ կան, որոնք գտնվում են Ադրբեջանի վերահսկողության ներքո, կան Ադրբեջանի տարածքներ, որոնք գտնվում են Հայաստանի վերահսկողության ներքո ու այս հարցերը պիտի լուծվեն բանակցությունների արդյունքներով, բնականաբար, դե յուրե հիմնավորված արձանագրունների, իրավական նշանակություն ունեցող փաստերի հիման վրա»։ Ըստ հանդիպման արձանագրումների՝ մինչեւ ապրիլ ամսվա վերջ Հայաստանն ու Ադրբեջանը սահմանազատման գործընթաց կսկսեն, ու բացառված չէ, որ դրա հետեւանքով Հայաստանի որոշ հատվածներ, որոնք Ադրբեջանն իր, այսպես ասած, «անկլավներն» է համարում, վիճարկման առարկա դառնան։

Հանդիպումն ամփոփող հայտարարության մասին որեւէ խոսք չկա ո՛չ Արցախի կարգավիճակի, ո՛չ Արցախում բնակվող հայերի, ո՛չ Արցախի Փառուխի կամ Քարագլուխ բարձունքի  ու ո՛չ էլ հարակից այլ հարցերի մասին։ Մեր երկրի ղեկավարների մեկնությամբ՝ երկու երկրների ղեկավարներն անդրադարձել են Հայաստան-Ադրբեջան հարցերին։

Ամենից տարօրինակը կամ անհանգստացնողն այն հանգամանքն է, որ եվրոպական խորհրդի նախաձեռնած հանդիպման ժամանակ որեւէ խոսք չի եղել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի մասին. այդ մասին, համենայն դեպս, Փաշինյան-Ալիեւ հանդիպումն ամփոփող հայտարարության մեջ որեւէ հիշատակում չկա։ Մինսկի խմբի, որ Արցախյան հարցի խաղաղ կարգավորման հիմնական հարթակն է, մասին որեւէ հիշատակում չանելը երկու բան է նշանակում. կա՛մ Արցախյան հարց այլեւս գոյություն չունի, կա՛մ այդ առաքելության մասով կողմերը վերջնական ու հստակ դիրքորոշում չունեն։ 44-օրյա պատերազմից հետո պաշտոնական Բաքուն մեկ անգամ չէ, որ հայտարարել է, թե իրենք լուծել են «Ղարաբաղի հարցը» հետեւաբար իմաստ չկա, որ որեւէ երկիր, կառույց կամ առաքելություն չեղած խնդրի կարգավորման համար ջանքեր ներդնի։ Չնայած այս մեկնությանը՝ ԵԱՀԿ ՄԽ անդամ երկրներն այլ դիրքորոշում են հայտնում։ Չի բացառվում, որ հանդիպման ժամանակ Փաշինյանն ու Ալիեւը, առաքելության մասին, այնուամենայիվ, զրույց կամ քննարկում ունեցել են, բայց վերջնական եզրահանգման չգալով՝որոշել են հարցը դեռեւս առկախված թողնել։

ՍԵՎԱԿ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ