Նախորդ տարի Կոլորադոյում (ԱՄՆ) կայացած ամենամյա 150-րդ նահանգային տոնավաճառում «կերպարվեստ» անվանակարգում հաղթեց Ջեյսըն Էմ. Ալենի աշխատանքը, որն արված էր «Միդջորնի Արհեստական Բանականություն» ծրագրի շնորհիվ, որը տեքստը վերածում է պատկերի: Ինչպես է դա աշխատում. մարդը ծրագրին տեքստային հրահանգ է տալիս, կարճ ժամանակ անց, այդ` ինքնուս ծրագիրը, հրահանգին համապատասխան նկար է գեներացնում: Այն մարդու ցանկացած պատկերացում վերածում է տեսողական բովանդակության, սակայն այն դեռ շատ բան ունի սովորելու: Օրինակ, չափազանց իրապաշտական այս լուսանկարում, մարդկանց մոտ չգիտես որտեղից մատներ ու ատամներ են ավելանում, որոնք կենդանի մարդու ֆիզիոլոգիային չեն համապատասխանում: Ցանկալի արդյունք ստանալու համար, հրահանգը որքան հնարավոր է հստակ ու անսխալ պետք է լինի:
Այսպիսով, Ալենի «արհեստական» աշխատանքը դարձավ այդօրինակ միջոցով ստացված առաջին գործերից մեկը, որը մրցանակ շահեց, ինչը մեծ վրդովմունք առաջացրեց այն արվեստագետների մոտ, որոնք ստեղծագործել էին ավանդական եղանակով: Ալենին անգամ մեղադրեցին խաբեության մեջ: Ի պաշտպանություն իրեն նա ասաց, որ գործը հանձնելուց շեշտել է` արված է «Միդջորնիով»:
«Ես չեմ պատրաստվում ներողություն խնդրել, ես հաղթել եմ՝ առանց կանոնները խախտելու», ասել է նա եւ ավելացրել. «Այս ամենը չի դադարելու, Արվեստը մեռած է, բարեկա՛մս, Արհեստական Բանականությունը հաղթել է, մարդը՝ պարտվել»:
Այս ծրագրերն ավանդապաշտ արվեստագետներին լուրջ խնդրի առաջ են կանգնեցրել: Ինչպե՞ս են նրանք գումար աշխատելու: Ոմանք էլ այդ ծրագրին «գողության» մեջ են մեղադրում (պլագիատ բառն այստեղ այնքան էլ տեղին չէ):
Այստեղ արվեստագետը ոչ թե մարդն է, այլ Արհեստական բանականությունը:
ՀՐԱՉՅԱ ԳԱԼՍՏՅԱՆ
Արվեստաբան, Ժամանակակից Արվեստի թանգարանի ավագ գիտաշխատող
