ՀՀ ԳԱԱ Կենդանաբանության եւ հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի գիտաշխատողները նոր տվյալներ են ստացել Սեւանա լճի մետաբոլիկ ակտիվությունը եւ դրա փոփոխման միտումները հասկանալու համար: Դրանք կարող են օգտակար լինել նաեւ լճի կառավարման համար:
Lճի էպիլիմնիոնային շերտում լուծված թթվածնի եւ օդերեւութաբանական ցուցանիշների իրական ժամանակում անընդմեջ չափման արդյունքների հիման վրա վերջին տասնամյակներում, ինչպես նաեւ ժամանակակից մեթոդով առաջին անգամ գնահատվել է ֆիտոպլանկտոնի առաջնային արտադրությունը, դիտարկվել դրա սպառման հնարավորությունները սննդային շղթայում եւ կանխատեսվել փոփոխման միտումները կլիմայի սպասվող տաքացման համատեքստում:
Ֆիտոպլանկտոնը զբաղեցնում է սննդային շղթայի ստորին օղակը եւ ստեղծում է թարմ օրգանական նյութ անօրգանական կենսածին նյութերից, ածխաթթու գազից եւ արեւային լույսի էներգիայից՝ սննդային աջակցություն ցուցաբերելով ավելի բարձր տրոֆիկ մակարդակներին:
Միավոր տարածքում, միավոր ժամանակամիջոցում ֆիտոպլանկտոնի կողմից արտադրված օրգանական նյութի քանակը սահմանվում է որպես ֆիտոպլանկտոնի առաջնային արտադրություն: Սեւանա լճի համար այն վերջին անգամ գնահատվել է տասնամյակներ առաջ:
Ըստ գիտնականների բացահայտումների, Սեւանա լճի մետաբոլիկ ակտիվությունն արտահայտվում է ուժեղ սեզոնայնությամբ՝ ցուրտ ամիսներին ցածր առաջնային արտադրություն, իսկ տաք ամիսներին՝ ընդհակառակը: Լճում ֆիտոպլանկտոնի առաջնային արտադրությունը եւ էկոհամակարգի շնչառությունը մոտ են հավասարակշռված վիճակին:
Արդյունքները վկայում են առաջնային արտադրանքի էքսպոնենցիալ կախվածություն ջերմաստիճանից: Մասնագետները փաստում են, որ Հայաստանի համար կանխատեսված է դարավերջին 6՛C-ով ավելի բարձր ամառային ջերմաստիճան, քան ներկայում է:
Ուսումնասիրությունը կատարվել է ՀՀ Կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարության Բարձրագույն կրթության եւ գիտության կոմիտեի տրամադրած դրամաշնորհով՝ «ՀՀ խոշոր հիդրոէկոհամակարգերի վրա մարդածին ազդեցության էկոլոգիական վտանգների ուսումնասիրություն» ծրագրի շրջանակում: ՀՀ ԳԱԱ Կենդանաբանության եւ հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի գիտաշխատողները հետազոտությունն իրականացրել են Գերմանիայի Մագդեբուրգի Շրջակա միջավայրի հետազոտությունների Հելմհոլցի կենտրոնի հետ համագործակցությամբ:
ՍՏԵՓԱՆ ՊԱՊԻԿՅԱՆ
