Ինչպե՞ս են փոխվել ցուցանիշները Հայաստանում, Ադրբեջանում, ԱՊՀ եւ ԵՄ մի քանի երկրներում
Այս կամ այն երկրի տնտեսական վիճակի մասին պատկերացում տվող հիմնական ցուցանիշը նախ եւ առաջ համախառն ներքին արդյունքն է (ՀՆԱ), իսկ տնտեսության կառուցվածքի եւ կենսունակության մասին վկայող հիմնական ցուցանիշը` արդյունաբերության զարգացումը: Ինչպիսի՞ն են եղել Հայաստանի, մեր հարեւան երկրների, ԱՊՀ եւ ԵՄ նոր անդամ դարձած մի քանի այլ երկրների ցուցանիշները 2013-ին նախորդող 2 տարիներին:
Հայաստանի տնտեսական (ՀՆԱ) աճի ցուցանիշը 2011-ին կազմել է 4,7 տոկոս, 2012-ին` 7,2 տոկոս: Մշտապես իր զարգացման տեմպերի մասին աղմկող Ադրբեջանի տնտեսական աճի ցուցանիշը 2011-ին կազմել է 1 տոկոս, 2012-ին 4,5 տոկոս: Հասկանալի է, որ հարեւան երկրի ՀՆԱ ծավաներն զգալիորեն ավելի են Հայաստանի համեմատ, բայց նախորդ երկու տարվա ցուցանիշները վկայում են, որ նախ տնտեսական աճի տեմպի ցուցանիշով Ադրբեջանը հետ է մնում Հայաստանից, երկրորդ` այդ աճի տեմպի նվազումն էլ պայմանավորված է նավթի արդյունահանման ծավալների` 2011-ից սկսված նվազման հետ: Հայտնի է, որ այդ տնտեսությունը հիմնված է հենց նավթային գործոնի վրա:
Հայաստանից ավելի բարձր տնտեսական աճի տեմպեր են 2011-ին ունեցել ԱՊՀ գրեթե բոլոր երկրներըՙ Ռուսաստանից եւ Ադրբեջանից բացի, սակայն 2012-ին Հայաստանից ավելի մեծ աճ են արձանագրել միայն միջինասիական 3 երկրները: Բելառուսը, Ղազախստանը, Ուկրաինան, Ռուսաստանը ունեցել են աճի ավելի ցածր տեմպեր, իսկ Ղրղզստանն ու Մոլդովան տնտեսական անկում են արձանագրել:
Հետաքրքրական են Եվրոմիության նոր անդամակցած երկրների ՀՆԱ աճի ցուցանիշները վերջին 2 տարիներին: Հաճախ է խոսվում Ռումինիայի, Բուլղարիայի եւ Հունգարիայի մասին, որոնք ԵՄ-ին անդամակցելուց հետո բախվել են լուրջ տնտեսական մարտահրավերների եւ կորուստներ կրել` արտահանման նվազման, դեպի ԵՄ ավելի զարգացած երկրների արտագաղթի ուժեղացման եւ այլ առումներով: Ռումինիայում 2011-ին գրանցվել է 2,5 տոկոս տնտեսական աճ, 2012-ին` 3,7 տոկոս, Բուլղարիայում 2011-ին տնտեսական աճը կազմել է 1,8 տոկոս, 2012-ին` 0,8 տոկոս, Հունգարիայում 2011-ին արձանագրվել է 1,6 տոկոս տնտեսական աճ, իսկ 2012-ին1,7 տոկոս տնտեսական անկում:
Այժմ ներկայացնենք, թե ինչպե՞ս են փոխվել արդյունաբերական արտադարանքի ծավալները մեր եւ վերոնշյալ երկրներում, ինչը որոշակի ենթադրությունների տեղիք կտա, թե ինչի՞ հաշվին է ավելացել կամ նվազել ՀՆԱ-ն:
Հայաստանի արդյունաբերությունը թե 2011-ին, թե 2012-ին ունեցել է բարձր աճ: 2011-ին արդյունաբերական արտադարանքի ծավալը մեր երկրում ավելացել է 13,9 տոկոսով, 2012-ին` 8,8 տոկոսով: Ընդ որում, 2011-ին ունեցել ենք արդյունաբերական արտադրանքի ծավալների ամենաբարձր աճը ԱՊՀ-ում, իսկ 2012-ին 2-րդն ենք եղել այդ ցուցանիշով:
Մեր հարեւան Ադրբեջանի արդյունաբերության արտադրանքի ծավալները 2011-ին անկում են ունեցել` 5 տոկոսով, նույնը նաեւ 2012-ին` 2,3 տոկոսով: Այս ցուցանիշները առավել հստակ են դարձնում այն իրողությունը, որ նավթի արդյունահանման նվազումն անմիջականորեն եւ էապես ազդում է այդ երկրի արդյունաբերության եւ տնտեսության ընդհանուր ցուցանիշի վրա:
Արդյունաբերության արտադրանքի ծավալների ցուցանիշները ԵՄ-ին նոր անդամակցած Ռումինիայում, Բուլղարիայում եւ Հունգարիայում հետեւյալ կերպ են փոխվել` Ռումինիայում 2011-ին գրանցվել է արդյունաբերական արտադրանքի 7,6 տոկոս աճ, իսկ 2012-ին` 2,8 տոկոս աճ, Բուլղարիայում` 2011-ին արդյունաբերության ծավաներն աճել են 5,6 տոկոսով, իսկ 2012-ին նվազել 1,4 տոկսով, Հունգարիայում 2011-ին 5,6 տոկոսով ավելի արդյունաբերական արտադրանք է թողարկվել, իսկ 2012-ին` 1,4 տոկոսով պակաս:
Ինչպես արդեն նշեցինք, սրանք 2011 եւ 2012 թվականների ցուցանիշներն են: Ակնհայտ է, որ 2013-ն ավելի դժվար տնտեսական տարի է համարվում եւ բոլոր միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների կանխատեսումներով տնտեսական աճի տեմպերի նվազում է սպասվում թե ամբողջ աշխարհում, թե մեր մյուս երկրում եւ մեզ համար հետաքրքրություն ներկայացնող երկրներում: Քիչ ժամանակ է մնացել մինչեւ տարվա ավարտը, որից հետո կանդրադառնանք նաեւ 2013-ի ՀՆԱ եւ արդյունաբերական արտադրանքի ցուցանիշներին:
