«Դե գրույտեր» հրատարակչությունը (Բեռլին-Բոսթոն) օրերս լույս է ընծայել մի անգլերեն ժողովածու Աղվանքի (Կովկասյան Ալբանիա) մասին՝ «Կովկասյան Ալբանիա. միջազգային ձեռնարկ» վերնագրով (խմբագիրներ՝ Յոսթ Գիփերթ, Յասմին Դում-Թրագութ): Ինչպես նշված է հատորի ծանուցման մեջ. «2020-ի ղարաբաղյան պատերազմի եւ տարածաշրջանի պատմամշակութային հուշարձանների վերաբերյալ ադրբեջանական ռեւիզիոնիզմի հետեւանքով վերսկսվել են քննարկումները կովկասյան «Ալբանիայի» մասին, որը քիչ է հայտնի Արեւմուտքի գիտական եւ հասարակական շրջանակներում: Ձեռնարկն առարկայական, գիտական հիմնավորմամբ ներկայացնում է կովկասյան «ալբանացիների» վերաբերյալ հետազոտությունների ներկա վիճակը: Աշխատությունները պարտադիր կերպով չեն հավակնում գիտական նոր բացահայտումների, այլ ավելի շուտ ամփոփում են հաստատված գիտելիքները: Հատորը համախմբում է տարբեր ոլորտների միջազգայնորեն ճանաչված գիտնականների եւ հետազոտողների ուսումնասիրություններ, որոնք ներկայացնում եւ վերանայում են կովկասյան «ալբանացիների», նրանց պատմության եւ հնագիտության, լեզվի եւ գրավոր հուշարձանների, կրոնի, եկեղեցու պատմության եւ արվեստի վերաբերյալ հետազոտությունների վիճակը, ներառյալ նրանց առնչություններն այսօրվա ուդի ժողովրդի հետ»:
Ժողովածուն բովանդակում է հետեւյալ հոդված-ուսումնասիրությունները՝ «Աղվանքը հունական եւ լատինական աղբյուրներում» (Մարկո Բաիս), «Աղվանքը միջնադարյան հայկական աղբյուրներում (V-XIII դդ.)» (Յասմին Դում-Թրագութ եւ Յոսթ Գիփերթ), «Աղվանների գրավոր ժառանգությունը» (Յոսթ Գիփերթ), «Աղվանների լեզուն» (Յոսթ Գիփերթ եւ Վոլֆգանգ Շուլցեն), «Աղվաներենը եւ ժամանակակից ուդիերենը» (Վոլֆգանգ Շուլցեն եւ Յոսթ Գիփերթ), «Ուդիների խնդրանքը Պետրոս ցարին» (Իգոր Դորֆման-Լազարեւ), «Աղվաններ, հայեր եւ վրացիներ. ընդհանուր պատարագ» (Շարլզ Ռենու), «Մե՞կ, թե՞ երկու. քրիստոսաբանական եւ հիերարխիկ վեճերի եւ «Աղվանքի եկեղեցու» զարգացման մասին (IV-VIII դդ.)» (Յասմին Դում-Թրագութ), «Սուրբ Ուխտ» (Արմենուհի Դրոսթ-Աբգարյան), «Աղվանները սուրբ հողում. հնագիտական ապացույցների բացակայություն, թե՞ բացակայության ապացույց» (Յանա Չեխանովեց), «Աղվանքի քաղաքաշինությունը եւ ճարտարապետությունը. հիմնական հուշարձանները եւ զարգացման միտումները» (Արմեն Ղազարյան), «Յոթ եկեղեցիների» անսամբլը. մի էկումենիկ վանք ժամանակից առա՞ջ» (Պատրիկ Տոնապետյան), «Արցախի Տիգրանակերտը» (Համլետ Պետրոսյան), «Էթնիկ իրավիճակը հին եւ միջնադարյան Աղվանքում» (Ալեքսան Հակոբյան), «Վաղ Աբբասյան Աղվանքի ապստամբները» (Էլիսոն Մ. Վակկա), «Դուք ասում եք աղվան, ես ասում եմ՝ հայ: Էթնիկ պատկանելության եւ իշխանության մասին խոսակցությունները Հայաստանի աղվան թագավորի շուրջ» (Սերջո Լա Պորտա), «Հարթավայրերի եւ լեռների միջեւ. աղվան-հայկական երթերը 12-րդ դարում եւ Դավիթ Գանձակեցին (մոտ 1065-1140)» (Իգոր Դորֆման-Լազարեւ), «Գյանջայի դարպասը» (Յոստ Գիփերթ) եւ «Հակառակ նախագծում. պետության կողմից ստեղծված «Աղվանական առաքելական եկեղեցին» (Հրաչ Չիլինգիրյան):
Հատորն օժտված է առաջաբանով եւ ցանկերով:
Ա. Բ.
