Azg.am-ի զրուցակիցն է ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանը։
-Պարոն Նահապետյան, երեկ ՔՊ-ական պատգամավոր Սարգիս Խանդանյանը հայտարարեց, որ Թուրքիային ցուցաբերված հումանիտար օգնությունը կարող է դրական ազդակ լինել հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում, և ցանկության դեպքում հնարավոր է սահմանը բացել։ Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք իշխանության ներկայացուցչի այս հայտարարությունը։
-ՀՀ իշխանությունների կեցվածքի առնչությամբ լավագույն գնահատականը տվել է Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը, երբ նշել է, որ ադրբեջանական եղբայրական պետությունն իրենց օգնում է, այնպես, ինչպես իրենք 44-օրյա պատերազմի ժամանակ օգնել են նրանց։ Իսկ 44-օրյա պատերազմում իրական պատերազմի կառավարիչները Թուրքիայի գլխավոր շտաբի թվով 600 ամենաբարձրաստիճան սպաներն են. կա մեկ պատասխանատու՝ 3-րդ դաշտային բանակի հրամանատարը, որը պատերազմից մի քանի ամիս անց իր շտաբի անձնակազմով ուղղաթիռով վթարի ենթարկվեց և կնքեց մահկանացուն։
Ինչո՞ւ է Էրդողանը շեշտում կոնկրետ Ադրբեջանին։ Սա միայն Ադրբեջանին ուղղված չէ, սա առաջին հերթին մեզ է ուղղված, այսինքն՝ անկախ նրանից, թե Հայաստանը Թուրքիային ինչ չափով կօգնի, նա ասում է, որ իր քաղաքականությունը չի փոխելու, ավելին, եթե պետք լինի, նոր պատերազմում ևս մասնակցություն կունենա։ ՀՀ օրվա իշխանություններին ահա այս մեսիջն է ուղղված։
Իսկ Արցախի հետ կապված՝ ՀՀ իշխանությունները վաղուց ձեռքերը լվացել են։ Արցախն իրենց համար գոյություն չունի, այն գլխացավանք է, և թեզ է տարածվում՝ իբր 3 միլիոնին փրկելու համար 120 հազարին զոհաբերում են։ Սա առնվազն քաղաքական անբարոյականություն է, և իրենք իրականում հիշողությունը կորցրած քաղաքական մանկուրտներ են։
Նույն 2011-ի երկրաշարժին ՀՀ այն ժամանակվա իշխանությունը օգնեց Թուրքիային, իսկ 2016-ին մենք ստացանք ռազմական գործողություն Արցախում, որտեղ Թուրքիայի անօդաչու թռչող սարքերն էին ակտիվ աշխատում։
Թուրքիան մի պետություն է, որի ղեկավարը կարող է եղբայրության հրապարակային խոստովանություն անել Սիրիայի նախագահին և մի քանի տարի անց թիկունքից հարվածել, զորքեր մտցնել այդ երկրի տարածք։
-Այսինքն՝ առաջիկայում հայ-թուրքական սահմանի բացման ազդակների պետք չէ՞ սպասել։
-Թուրքիան ասել է՝ քանի դեռ Հայաստանն Ադրբեջանի հետ վերջնականապես խաղաղության պայմանագիր չի ստորագրել, այսինքն՝ Արցախի հարցն ի օգուտ Ադրբեջանի չի լուծվել, Հայաստանի հետ բաց սահման, կոմունիկացիաներ և հարաբերություններ չեն լինելու։ Դա պաշտոնապես է հայտարարվել, և որևէ մեկի համար գաղտնիք չէ։
-Իսկ ստեղծված իրավիճակում ո՞րը կլիներ ՀՀ իշխանությունների կողմից ամենաադեկվատ պահվածքը։
-Այնուամենայնիվ երկրաշարժ է եղել, հարևան պետություն է, և ՀՀ օրվա իշխանությունների որոշելիքն է՝ օգնե՞լ Թուրքիային, ինչպես օգնել, ցավակցություն հայտնել, մասնագետներ ուղարկել։ Բայց հիշենք, որ երկրաշարժի երրորդ օրը Թուրքիան հատուկ քարոզչություն իրականացրեց հայերի նկատմամբ. մեր փրկարարի համազգեստով, իբր, մեկին ձերբակալել էին դիակապտության մեղադրանքով։ Նման բան, իհարկե, չի եղել, բայց թուրքական ԶԼՄ-ները նույնիսկ այդ պայմաններում իրենց պետական ծրագրից հետ չեն կանգնում։ Էլ չեմ ասում, որ Սիրիայում երկրաշարժի ֆոնին Թուրքիան հրթիռակոծում էր սիրիական սահմանը։
Այսինքն՝ երկրաշարժի ժամանակ օգնությունն Էրդողանին որևէ ձևով հետ չի կանգնեցնելու այն ծրագրերից և նպատականերից, որ նա իրականացնում է՝ մասնավորապես նաև Հայաստանի մասով։ Հունաստանն էլ է Թուրքիային օգնում, բայց դա չի նշանակում, որ Թուրքիան հրաժարվելու է Հունաստանի նկատմամբ իր ծավալապաշտական քաղաքականությունից։ Մեկը մյուսով պայմանավորված չէ։
Նույնիսկ եթե Նիկոլ Փաշինյանն անձամբ գլխավորեր հայ փրկարարների ջոկատը, միևնույն է, դա որևէ ձևով չէր փոխելու Թուրքիայի քաղաքականությունը։
Հակառակը մտածելն ուղղակի քաղաքական պարզամտություն է։ ՀՀ իշխանությունները չունեն փորձառություն և գիտելիք։ Իրենց քաղաքական կրեդոն քծնանքն է։ Իսկ Օսմանյան կայսրությունը կայացել է իրեն հպատակ ժողովուրդների քծնանքի, զիջումների գնալու շնորհիվ։ Մեր հայրենիքի մեծ մասը, որ գերեվարված է Թուրքիայի կողմից, հետևանք է ժամանակին հայ իշխանների և թագավորների կեցվածքի։
