Տարվա առաջին չորս ամիսներինՙ 2017-ի հունվար-ապրիլին, Ադրբեջանի տնտեսական անկումը խորացել է, կազմելով 1,2 տոկոս: Այս մասին նախօրեին հայտնել է այդ երկրի վիճակագրության պետական կոմիտեն: Հիշեցնենք, որ տարվա առաջին երկու ամիսներին Ադրբեջանում գրացվել էր փոքր աճՙ հունվարինՙ 0,8 տոկոս, հունվար-փետրվարինՙ 0,4 տոկոս: Սակայն մարտին կտրուկ անկում գրանցվեց, որի հետեւանքով երեք ամիսների ցուցանիշով տնտեսական անկումը կազմեց 0,9 տոկոս: Եվ ահա, չորս ամիսների արդյունքում, անկումն արդեն 1,2 տոկոս է:
Բնականաբար, Ադրբեջանի տնտեսական անկման հիմնական պատճառը նավթի միջազգային ցածր գներն ու նավթարդյունահանման ծավալների նվազումն են: Այդ հանգամանքը շեշտել է նաեւ այդ երկրի վիճակագրական պետական կոմիտեն. «Նավթարդյունահանման եւ վերամշակող ճյուղում արտադրանքի թողարկման ծավալների նվազումը դարձել են Ադրբեջանի համախառն ներքին արդյունքի կրճատման վրա ազդող հիմնական գործոնները հաշվետու ժամանակաշրջանում»: Համախառն ներքին արդյունքը (ՀՆԱ) այդ չորս ամիսներին կազմել է 20 մլրդ 139 մլն մանաթՙ 1 դոլարը 1,7022 մանաթ փոխարժեքի պայմաններում: 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն կազմել է 2,075 մանաթ:
Հետաքրքրական է ոչ նավթային հատվածի ցուցանիշը. եթե երեք ամիսներին այստեղ արձանագրվել էր 2,2 տոկոս աճ, ապա չորս ամիսների ցուցանիշով աճը կազմել է 1,9 տոկոս: Այսինքն, այստեղ էլ արձանագրվել է աճի տեմպի նվազում:
Հիշեցնենք, որ անցյալ տարի Ադրբեջանի տնտեսական անկումը կազմել էր 3,8 տոկոս: Ներկայիս անկումը գրանցվում է անցյալ տարվա անկման ֆոնին, ինչը խոսում է դրա խորացման մասին: Սա այն դեպքում, երբ այս տարվա համար Ադրբեջանի կառավարությունը 1 տոկոս տնտեսական աճ է կանխատեսել:
Ադրբեջանի վատթարացող տնտեսական կացության մասին վկայող ակնառու օրինակներից մեկը այդ երկրի խոշորագույնՙ Ադրբեջանի միջազգային բանկի (ԱՄԲ) կողմից արտաքին պարտավորությունների կատարման անհնարինության եւ դրանց վերակազմավորման մասին տեղեկատվությունն էր: Այսինքն, այսՙ պետական մեծ բաժնեմաս ունեցող բանկն ի վիճակի չէ վճարել այն պարտքերը, որ նա վերցրել է միջազգային ներդրողներից, այդ թվում միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններից: Նկատի ունենալով այս հանգամանքը, Ադրբեջանի կառավարությունը հայտարարել է, որ իր վրա է վերցնելու բանկի վերոնշյալ պարտքը, որը կազմում է 3,3 մլրդ դոլար, եւ խնդրել է արտաքին ներդրողներից վերակառուցել այդ պարտքըՙ աստիճանաբար այն մարելու համար: Սա ոչ միայն լուրջ ազդանշան է Ադրբեջանի ֆինանսական համակարգի ճգնաժամային վիճակի մասին, այլ նաեւ բացասական հետեւանքներ է ունենալու բանկային համակարգի համարՙ ոչ մի միջազգային բանկ չի ցանկանա գումարներ տրամադրել համանման վիճակում գտնվող ադրբեջանական բանկերին, իսկ վերջիններիս ավանդատուները կձգտեն հանել իրենց գումարները այդ բանկերից:
Մյուս հարցն այն է, թե ինչի՞ հաշվին են վճարվելու ԱՄԲ-ի արտաքին պարտքերը: Երկրի պետական բյուջեի մուտքերի նվազման պայմաններում բյուջեի հաշվին դա անել հնարավոր չէ: Ադրբեջանցի փորձագետները հավանական են համարում Ադրբեջանի նավթային ֆոնդի ռեզերվներից այն վճարելը: Ընդ որում նշվում է, որ նավթային ֆոնդում առկա է մոտ 33 մլրդ դոլար, իսկ ֆոնդն արդեն իսկ 1 մլրդ դոլար է փաստացի կորցրել ԱՄԲ-ի նման վիճակում հայտնվելու պատճառով, նախկինում էլ խոշոր գումարներ է ներդրել այդ բանկի սնանկացումը թույլ չտալու համար: Այսինքն, ֆոնդն ի վիճակի է մարել բանկի պարտքը, բայց եթե նման խնդրի առջեւ կանգնեն նաեւ մյուս բանկերը, ապա ֆոնդի ռեսուսրները կարող են եւ չբավականացնել: Ամեն դեպքում, Ադրբեջանի ֆինանսաբանկային համակարգին առաջիկայում ծանր օրեր են սպասվում:
