Հարցազրույցըՙ ԿԱՐԻՆԵ ԱՎԱԳՅԱՆԻ
Սփյուռքում գործող հայկական ռադիոկայանները համարվում են հայապահպանման կարեւորագույն բաղադրիչներից: Հենց այս առաքելությունն ունի նաեւ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Դուբայ քաղաքում գործող «Այգ» հայկական ռադիոկայանը, որի հիմնադիր-տնօրեն Շաքէ Մանգասարյանի հետ էլ ծավալվեց իմ հարցազրույցը:
– Դուք ծնունդով Լիբանանից եք. ինչպե՞ս եւ ե՞րբ, ի՞նչ դրդապատճառներով հայտնվեցիք Արաբական Միացյալ Էմիրություններում. արդյոք Էմիրություններ տեղափոխվելն առնչվո՞ւմ էր Ձեր աշխատանքային գործունեությանը կամ կրթությանը:
– Ծննդավայրս Հալէպ է: Արմատներովՙ Խարբերդ, Չմշկածագ: Համալսարանը աւարտելէս ետք աշխատանքի բերումով տեղափոխուած եմ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններ:
– Ձեր հիմնադրած «Ռադիո Այգ»-ը առաջի՞ն հայկական ռադիոժամն է Էմիրություններում, թե՞ մինչ այդ եւս գործել են նման լրատվամիջոցներ:
– «Ռատիո Այգ» կայանը առցանց կայան է, հետեւաբար հեռարձակումը կը ծածկէ աշխարհը եւ կը սփռուի շուրջօրեայ 24 ժամ` 365 օր. մինչեւ այսօր ալ միակն է որպէս գործող հայկական լրատուամիջոցՙ տուեալ տարածքին:
– Ո՞րն է «Այգ»-ի հիմնական առաքելությունըՙ հայապահպանությո՞ւնը, արաբական աշխարհում մի փոքրիկ լրատվական օազիս ստեղծե՞լը, թե՞ այն ավելի շատ սկզբունքային հարց է եւ ցանկության, երազանքի իրագործում:
– Ազգանպաստ եւ անշահախնդիր զոհողութիւն մը նուիրաբար տրուած սփիւռքի տարածքինՙ սփիւռքի կարիքներուն որպէս սատարում:
– Գիտեմ, որ «Այգ»-ը բազմահազարանոց ունկնդիրների լսարան ունի. ինչո՞ւմն է դրա գաղտնիքը:
– Գովազդային ոչ մէկ միջոցներու չեմ դիմած: Առածը կ՚ըսէ «Բերնէ բերանՙ կ՚ըլլայ գերան»: «Radio AYK» ռատիոն կը շարունակէ իր եթերըՙ անկախ իր ունկնդիրներու քանակէն:
– Շաքե՛, միայնա՞կ եք տանում այդ ծանր պատասխանատու աշխատանքը, թե՞ օգնողներ ունեք:
– Այո՛, պատասխանատու մեծ աշխատանք է, որուն գլխաւոր, հիմնական եւ աշխատանքի մեծագոյն տոկոսը մինակս կը կատարեմ: Քոյրերսՙ Սեդան ու Լուսինը, կը բերեն նաեւ իրենց աջակցութիւնըՙ կայքէջի թեքնիք-արուեստագիտական եւ դիմագիրքի ոլորտներուն մէջ: Շնորհակալ եմ քոյրերուս:
– Բնականաբար, կունենաք նաեւ այդ հեռարձակումները եւ ռադիոյի գոյությունն ապահովող հովանավորներ. եթե գաղտնիք չէ, կասե՞ք ովքեր են նրանք…
– Անկախ եւ ազգանուէր առցանց «Այգ» ռատիոկայանը հիմնադրուած օրէն ի վեր միակ ֆինանսաւորողը ամուսինս էՙ հաւատալով գաղափարին: Մենք չունինք եւ չենք ունեցած հովանաւորողներ եւ որեւէ միութեան-կուսակցութեան հովանիի ներքոյ չենք:
– Գիտեմ, որ համագործակցում եք Հայաստանի Հանրային ռադիոյի հետ: Պատմեք, խնդրեմ, նաեւ այդ մասին եւ ասացեք, թե ինչ է տալիս այդ համագործակցությունը, քանի՞ տարվա պատմություն ունի:
– «Ռատիո Այգ»-ի հիմնադրման յաջորդ քայլը Հայաստանի հետ կապեր հաստատելն էր: Առաջին քայլս էրՙ «Երկիր Մեդիա»-ի, Սփիւռքի նախարարութեան, ՀՀ Հանրային ռատիոյի հետ կապերու հաստատումը, որ արդէն եօթը տարիներու պատմութիւն ունի: Կապեր հաստատուած են նաեւ Ամերիկայի «Հորիզոն Արմինիըն թիվի» եւ «Ասպարէզ», Հայաստանի «Ազատութիւն թիվի», «Նոյյեան Տապան» լրատուական, «Արցախ թիվի», «Բարա թիվի» լրատուականներու հետ:
– Հարգելի՛ Շաքե, Ձեր ռադիոկայանի անունը երբեմն գրվում է K տառով. ռադիոկայանի անունը կապ ունի՞ այգաբացի հետ, եւ ո՞վ է անվանակոչողը:
– «Այգ» անուանումը, ինչպէս նշեցիք, ունի իր նշանակութիւնըՙ այգաբաց, լուսաբաց, որմէ ծնունդ առած է ու կոչուած ամէնօրեայ քսանչորսժամեայ եթերի յատուկ անուանումըՙ «Այգ ռատիո»ՙ լուսաբացէ լուսաբաց…
– Դուք ունեք նաեւ «Այգ» էջը, որտեղ տեղադրում եք տարբերՙ շատ ուշագրավ հոդվածներ, հարցազրույցներ, բանաստեղծություններ. Դո՞ւք եք կատարում ընտրությունը:
– Այո՛, ընտրութիւն կատարելը բաւական ժամանակ կը խլէ այն առումով, որ տեղադրելէ առաջ ես պէտք է աչքէ անցընեմՙ կարդամ զանազան եւ բազմաթիւ լրատուական կայքերըՙ քաղաքականութիւն, մշակոյթ, արուեստ, գրականութիւն, ապա արժեւորեմ ու տեղադրեմ:
Կայ նաեւ այն երեւոյթը, զոր դուք մատնանշեցիք, որ երբեմն ալ առաւել զոհողութիւն ու ջանք թափելովՙ կը տեղադրեմ լուրերը նկարներու եւ խոշորացուած խորագիրներու, «պատկեր-լուր»-ի տեսքովՙ դիւրացնելու եւ ընթերցողին ուշադրութեան յանձնելու ընկալուող տողերը: Թէպէտեւ սա զոհողութիւն է, բայց այստեղ իմ մտայղացումն էՙ լուրերը ոչ միայն հասանելի դարձնել, այլեւ տպաւորել եւ ընկալումը դիւրացնել: Գիտէք, թէ այսօր ընթերցողին ինչը կը հետաքրքէ եւ ատոր համար ինչ ձեւաչափով կ՚ուզէի տեղեկատուութիւնը տեղ հասցնել հասարակական համացանցի հարթակի վրայ:
Եգիպտոսի Հայ դատի գրասենեակի եւ Եգիպտոսի հայ գործարարներու միութեան գրասենեակներուն հետ ունիմ սերտ կապեր եւ դիմագիրքի էջերուս վրայ յատուկ ուշադրութեան կ՚արժանանան իրենց ուղարկած տեղեկատուութիւնները: Նոյնը պիտի ըսէի նաեւ Կիպրոսէն դոկտոր Հրայր Ճէպէճեանէն ստացած թղթակցութիւններուս մասին:
Նշեմ նաեւ, որ խնդրանք, առաջարկ նամակներ կը ստանամ, նաեւՙ ել-նամակներ (Email)ի եւ դիմատետրի (Facebook-ի) միջոցներով, որպէսզի անդրադառնամ իրենց մասին եւ տեղադրեմ մեր էջերուն վրայ:
Ամփոփելու համար ըսեմ, որ կը մատուցեմ այն, ինչ պէտք է եւ անհրաժեշտ, որպէսզի ընթերցողը տեղեակ մնայ հայութենէն եւ կամ գիտելիք պաշարէ ու թարմացնէ իր գիտելիքները:
– Խոսեք խնդրեմ նաեւ արեւմտահայերենով արված Ձեր թարգմանությունների մասին, որոնք տեղ ենք գտել «Վիքիպեդիայում»:
– Աշխատանք կը տանիմ «Վիքիփետիա» հարթակի վրայ խթանելու արեւմտահայերէնը եւ բազմացնելու արեւմտահայերէնի վերածուած էջերը: Ի՞նչ հաղորդումներ են հեռարձակվում Ձեր ռադիոկայանով, եւ որի՞ն եք տալիս նախապատվությունը :
– Ունկնդիրները արդէն ընտելացած են ծրագիրինՙ երաժշտութեան ընտրանիին կը յաջորդէ վերջին լուրերու եւ հարցազրոյցներու սփռումըՙ ամէն երեք ժամը մէկ:
– Շաքե՛, աշխարհի տարբեր ծայրերում սփռված են հայկական ռադիոկայաններ. բացի ՀՀ Հանրային ռադիոյիցՙ արդյոք համագործակցո՞ւմ եք նաեւ տարբեր երկրներում գործող հայկական ռադիոկայանների հետ:
– Այո՛, ինչպէս քիչ առաջ նշեցի հաստատուած կապերուս մասին, այստեղ ուրախութեամբ նշեմ, որ Երեւանի «Վէմ» ռատիոկայանի հետ ունիմ սերտ կապեր, որուն հոգեւոր ծրագիրները կը սփռենք երկուշաբթի օրերուն:
– Շաքե՛, ՀՀ Հանրային ռադիոյի «Կամուրջ» ծրագրի «Սփյուռքի ձայն» հաղորդաշարով հաճախ ենք լսում ձեր լրահոսը եւ «Արեւմտահայերեն» հաղորդաշարը. քանի՞ տարի եք համագործակցում:
– Ուրախ եմ այս հարցի համար: Այստեղ ըսեմ, որ ՀՀ Հանրային ռատիոյի ծրագիրին մէջ կը տեսնէք իմ նախաձեռնած «Արեւմտահայերէն» հաղորդաշարը, որ կը սփռուի ամէն կիրակի օր, Երեւանի ժամովՙ 12:13-ին, եւ ըսեմ նաեւ, որ համագործակցական աշխատանքներու ծիրէն ներս սա կը համարեմ գլխաւոր ու ազգանուէր ներդրումս: Իսկ ամէն Ուրբաթ, Երեւանի ժամովՙ 21:15-ին, ՀՀ Հանրային ռատիոյի «Կամուրջ» ծրագիրի «Սփիւռքի ձայն» հաղորդաշարի եթերով կը լսէք նաեւ իմ պատրաստած լրահոսը, որուն հիմնական նպատակը Սփիւռքի համայնքներու կապը Հայաստանի հետ ամուր պահելու միտումովՙ թղթակցութիւններու, ձայնահաղորդագրութիւններու հետեւողական աշխատանքն է եւ Սփիւռքի տարբեր համայնքներու գործունէութիւնը լսելի դարձնելը:
– 2018-ը ի՞նչ նորություններով նշանավորվեց «Ռադիո Այգ»-ի կյանքում, ո՞րն եք համարում 2018-ի ամենամեծ ձեռքբերումը եւ ի՞նչ ծրագրեր ունեք 2019-ին:
– Փոփոխուող եւ նոր ծանօթութիւններու ընդմէջէն, արժէքաւոր մարդկանց հետ կապն էր որպէս նորութիւններ: Այստեղ պիտի ողջունեմ իւրաքանչիւրին եւ յայտնեմ իմ շնորհակալութիւնն ու յարգանքըՙ մակագրուած գիրքեր ստանալով: Միացեալ Նահանգներէն, Լիբանանէն, Հալէպէն, Երեւանէն, Կիպրոսէն եւ այլ վայրերէ զանազան հեղինակներ կանոնաւոր կերպով կ՛առաքեն իրենց գիրքերը:
Մեծ գոհունակութեամբ ըսեմ, որ 2018-ի ամէնէն մեծ ձեռքբերումս արեւելահայերէն հէքիաթները արեւմտահայերէնի վերածելու աշխատանքս է, ուր արեւմտահայերէնի վերածեցի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հեղինակութեամբ «Չար տնակի հէքիաթը»: Այս քայլը նաեւ նուիրական գործունէութիւն մըն էՙ արեւմտահայերէնի կը վերածեմ Յ. Թումանեանի հէքիաթները, Սուրէն Քոչարեանի ժողովածուն, մանկագիր Յասմիկ Աճեմեանի հէքիաթները եւ վերջերս Ֆրանսաբնակ Աննա Իսաբեկեանի հէքիաթաշարքէնՙ «Փիսօն եւ հէքիաթը»: Ոմանք արդէն լոյս տեսան Լիբանանի մամուլէնՙ «Զարթօնք» օրաթերթի եւ «Երեբունի» անկախ լրատուական կայքի մէջ: Արձագանքը շատ գնահատելի է, եւ շատ մարդիկ հետաքրքրուած են հէքիաթներով, ինչ որ գոհունակութիւն կուտայ ինծի: Եւ այստեղՙ ինչո՞ւ այս թարգմանական գործը հարցումին պատասխանը այն է, որ Երեւանի գրախանութներու մէջ քրոջսՙ Սեդայի հետ մի քանի ամիս առաջ կը փնտռէինք արեւմտահայերէնով հէքիաթներ, սակայն ընտրանին քիչ էր: Բաւական քանակով հէքիաթներ գնեցինք, որպէսզի Սեդան Մոնթրէալի Սուրբ Յակոբ դպրոցի մանուկներու թատրոնի ժամին ներկայացնէ զանոնքՙ իր թատերական փորձառութեամբ եւ հմտութեամբ: Ձեռքբերումներու անուանումին տակ պիտի առանձնացնէի ռատիոյի բնագաւառի մէջ «Արեւմտահայերէն» հաղորդաշարով ներկայացուցածսՙ մուսալեռցիի յոյզերն ու կերպարը, որ անկեղծօրէն, առանց յուզմունքի եւ ոգեւորութեամբ կարելի չէր հնչեցնել: Խօսքս Դոկտոր Բաղդիշեանի իրապաշտ վէպին մասին էՙ «Մուսալեռցի պապս»:
– Սիրելի՛ Շաքե, խնդրում եմ Ձեր բարեմաղթանքը հղել «Ռադիո Այգ»-ի նվիրյալ ունկնդիրներին եւ համայն հայությանը` նոր տարվա առիթով:
– Շնորհակալ եմ զրոյցի համար եւ քեզ անսահման կորով կը մաղթեմ: Ողջոյններս բոլորին, յարգանք, սէր եւ ուրախութիւն: Շնորհակալ ենք, բոլոր անոնց, որոնք մօտէն կամ հեռուէն կը հետեւին «Այգ» ռատիոյին ու առատօրէն կը գնահատեն մեր ազգանուէր աշխատանքը. մենք ձեր գնահատականները կարդալով մեծ ուրախութիւն կ՚ապրինք: Թո՛ղ աշխարհի միայն բարի ցանկութիւններն ու քայլերը օրհնութեան արժանանան եւ առաջնորդուին դէպի լոյսը:
