Չորեքշաբթի, Մայիսի 27, 2026
Ազգ
Wildberries
Wildberries-ը նվազեցնում է միջնորդավճարը այն վաճառողների համար, ովքեր ապահովում են արագ առաքում մինչև գնորդ
  • Նորություններ
    • Պաշտոնական
    • Տեղական
    • Միջազգային
    • Տնտեսական
    • Տարածաշրջանային
    • Սոցիալական
    • Մշակութային
    • Հոգևոր
    • Իրավունք
    • ՌԱԿ մամուլ
  • Վերլուծություն
    • Քաղաքականություն
    • Տնտեսական
    • Հրապարակախոսություն
  • Մշակույթ
    • Ազգային
    • Կերպարվեստ
    • ToTo
    • Երաժշտություն
      • Դասական
      • Պոպ
      • Ջազ
      • Ռոք
  • ՌԱԿ մամուլ
  • «ԱԶԳ» Շաբաթաթերթ
    • Հոդվածներ
    • Ազգ շաբաթաթերթ տպագիր
    • Տպագիր արխիվ 1991-2026
    • Արխիվ
  • Տեսադարան
  • Մամուլ
  • Մեր հեղինակները
Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները
Ազգ
Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները

Բայդենը բանտից ազատել է հնդիկ իրավապաշտպանին. Ո՞վ է Լեոնարդ Պելտիերը և ինչու էին նրա համար անհանգստանում ԽՍՀՄ-ում. BBC News

22/01/2025
- Պատմություն
Կիսվել ՖեյսբուքումԿիսվել ԹվիթերումՈւղարկել Տելեգրամով

Ջո Բայդենը ԱՄՆ նախագահի պաշտոնը թողնելուց առաջ մեղմացրել է ամերիկացի հնդկացիների իրավունքների պաշտպան Լեոնարդ Պելտիերի պատիժը։ Պելտիերը երկու ցմահ ազատազրկման է դատապարտվել ՀԴԲ երկու գործակալների սպանության համար և կրել է մոտ 50 տարվա ազատազրկում: Սպիտակ տան մոտ պարբերաբար ակցիաներ էին անցկացվում նրա աջակցության համար, իսկ խորհրդային դպրոցականները նամակներ էին գրում՝ պահանջելով ազատ արձակել նրան։

Լեոնարդ Պելտիերը ձերբակալվել է 1976 թվականի փետրվարին, իսկ 1977 թվականի ապրիլին Ֆարգոյի (Հյուսիսային Դակոտա) դատարանը նրան դատապարտել է երկու ցմահ ազատազրկման։

2025 թվականի հունվարի 20-ին ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը հրամանագրով Պելտիերի բանտարկությունը փոխարինել է  տնային կալանքով։

Պելտիերը  դեռ մնում է բանտարկյալ, նրա մեղքը չի հանվել։ Բայց 80-ամյա ակտիվիստը կյանքի մնացած մասը տանը կանցկացնի։

1970-ականներն  ԱՄՆ-ում տեղի  բնիկ ամերիկացիների  իրավունքների համար  պայքարի գագաթնակետն էին:

1968 թվականին քաղաքացիական ակտիվիստները ստեղծեցին Ամերիկայի հնդկացիների շարժումը։ Սկզբում AIM-ը և նրա բարեկամ կազմակերպությունները սահմանափակվեցին միայն խաղաղ ցույցերով. նրանք անցկացրեցին երթեր և ակցիաներ՝ պաշտպանելով դաշնային իշխանությունների և հնդիկների միջև հարաբերությունների վերանայումը: Ցեղերի ներկայացուցիչները պահանջում էին վերադարձնել 19-րդ դարում խլված (կամ վարձակալված) հողերը։

Սակայն ակտիվիստները շուտով խոսքից անցան ուղիղ գործողությունների:

1969 թվականին մի խումբ, որն իրեն անվանում էր «Բոլոր ցեղերի մեջ հնդկացիներ», գրավեց Ալկատրաս կղզու լքված բանտը և պահեց այն գրեթե երկու տարի: Ակտիվիստները վկայակոչեցին 1868 թվականի պայմանագիրը ԱՄՆ կառավարության և Լակոտա ցեղի միջև, որը կվերադարձնի բոլոր չօգտագործված դաշնային հողերը բնիկ ժողովուրդներին:

Ալկատրասի գրավումը Վաշինգտոնին ստիպեց բանակցել և ավելի մեծ ինքնավարություն խոստանալ բնիկ ժողովուրդներին:

Գրավման երկրորդ տարում Ալկատրասում ակտիվ գործունեությունը նահանջեց. եթե սկզբում հնդկացիներին օգնեցին հոլիվուդյան աստղերը (օրինակ՝ Ջեյն Ֆոնդան և Մարլոն Բրանդոն), ապա հանրային աջակցությունը մարեց: 1971 թվականի հունիսին ոստիկանությունը կղզուց վտարեց մնացած ակտիվիստներին։

Այնուամենայնիվ, Ալկատրասը դարձավ կարևոր նախադեպ. բոլոր հետագա գործողությունները ոգեշնչված էին այս իրադարձություններով:

1972 թվականին Ամերիկայի հնդկացիների շարժումը երթ անցկացրեց, որը կոչվում էր «Կոտրված պայմանագրերի արահետ»: Քարավանը թողեց Մինեսոտայի Սենթ Փոլը և մինչև նոյեմբեր հասավ Վաշինգտոն: Ակտիվիստները գրավեցին Հնդկաստանի գործերի բյուրոյի շենքը, որից հետո բախումներ սկսվեցին ոստիկանության հետ։ Առերեսումը տևեց մեկ շաբաթ, իսկ հետո իշխանությունները համաձայնեցին ցուցարարների պահանջների մի մասին։

Մի քանի ամիս չանցած՝ սկսվեց էսկալացիան։ 1973 թվականի փետրվարին ամերիկյան հնդկացիների շարժումը գրավեց Վունդդ Քնի բնակավայրը Փայն Ռիջ արգելոցում (Հարավային Դակոտա): Պատճառը ներքին հակամարտությունն էր Օգլալա ցեղում, սակայն շուտով առճակատումը հասավ դաշնային մակարդակի։

Ոստիկանությունն ու ՀԴԲ-ն շրջափակել են բնակավայրը, իսկ զինված ակտիվիստները դիմադրել են։ Կրակոցները շարունակվել են երեք ամիս, և դաշնային գործակալների կողմից սպանվել է երկու մարդ, այդ թվում՝ Օգլալայի առաջնորդ Բադի Լամոնտը։

Այնուհետև Wounded Knee-ի իրադարձությունները լայն հնչեղություն առաջացրին. օրինակ՝ ի նշան բողոքի՝ Մառլոն Բրանդոն չներկայացավ Օսկարի մրցանակաբաշխությանը՝ իր փոխարեն ուղարկելով ակտիվիստ Սաշա Լիթլֆեյթերին։

ShareTweetShare
Նախորդ գրառումը

ՀՀ իշխանությունը ճիշտ կանի, որ ԱՄՆ-ում նոր դեսպան նշանակի

Հաջորդ գրառումը

16.871կգ քաշը տեսնես քանի տարվա ընթացքում կկարողանա բարձրացնել. Հայկ Դեմոյան

Համանման Հոդվածներ

Հասարակություն

Չավարտված պայքար` մեծ հույսով և սպասումով. Տիգրան Աբրահամյան

23/05/2026
ԿԱՐԵՎՈՐԸ

Փաստերը համառ են. Արցախի հայկական լինելը վիճարկման ենթակա չէ, երբ խոսում են թվերը. Տեր Արարատ քահան Պողոսյան

12/05/2026
Նորություններ

Գյումրին օկուպացնելու վերաբերյալ Թուրքիայի պլանների մասին․ Դերենիկ Մալխասյան

10/05/2026
Հոգևոր

Մայր Աթոռը լույս է ընծայել գերմանացի պատմաբան Միքայել Հեզեմանի Հայոց ցեղասպանություն աշխատությունը

24/04/2026
Հաջորդ գրառումը

16.871կգ քաշը տեսնես քանի տարվա ընթացքում կկարողանա բարձրացնել. Հայկ Դեմոյան

Ամենաշատ ընթերցվածը

Մամուլի տեսություն

Փաշինյանի անվտանգության բարձրաստիճան նախկին սպան տեղեկություններ է փոխանցել ընդդիմադիրներին

27/05/2026

ArmLur.am-ին ընդդիմադիր ուժերից մեկի շտաբից տեղեկություններ հասան այն մասին, որ Նիկոլ Փաշինյանի անվտանգության համակարգում նախկինում բարձրաստիճան պաշտոն զբաղեցրած սպաներից մեկը...

ԿարդալDetails
Նորություններ

«Հայաստան» դաշինքի քարոզարշավը՝ Կապանում և Քաջարանում

26/05/2026

ԿարդալDetails
Հասարակություն

Ո՞ր փողոցներն են փակ լինելու մայիսի 27-ին և 28-ին

26/05/2026

Հանրապետության օրվան նվիրված միջոցառումների շրջանակում երթևեկության սահմանափակումներ կլինեն նաև․ Մայիսի 27-ին՝ ժամը 7:00-ից 12։00-ն փակ կլինեն Հանրապետության հրապարակին հարող փողոցները՝...

ԿարդալDetails
ԿԱՐԵՎՈՐԸ

Մի՛ կիրառեք «ադրբեջանցիների վերադարձ» անհարկի ու վտանգավոր տերմինը. Տաթևիկ Հայրապետյան

26/05/2026

Կարևոր Հարգելի լրագրողներ, հանրային գործիչներ, ընդդիմադիր թեկնածուներ, խնդրում եմ, հորդորում եմ՝ մի՛ կիրառեք «ադրբեջանցիների վերադարձ» անհարկի ու վտանգավոր տերմինը։ Խոսքը...

ԿարդալDetails
logo-white1
“Վահան Թեքեյան” Սոցիալ-Մշակութային Հիմնադրամ
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են։ Կայքի նյութերը տարածելիս հղումը կայքին պարտադիր է։

©2026 «ԱԶԳ» վերլուծական

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները
  • Նորություններ
    • Պաշտոնական
    • Տեղական
    • Միջազգային
    • Տնտեսական
    • Տարածաշրջանային
    • Սոցիալական
    • Մշակութային
    • Հոգևոր
    • Իրավունք
    • ՌԱԿ մամուլ
  • Վերլուծություն
    • Քաղաքականություն
    • Տնտեսական
    • Հրապարակախոսություն
  • Մշակույթ
    • Ազգային
    • Կերպարվեստ
    • ToTo
    • Երաժշտություն
      • Դասական
      • Պոպ
      • Ջազ
      • Ռոք
  • ՌԱԿ մամուլ
  • «ԱԶԳ» Շաբաթաթերթ
    • Հոդվածներ
    • Ազգ շաբաթաթերթ տպագիր
    • Տպագիր արխիվ 1991-2026
    • Արխիվ
  • Տեսադարան
  • Մամուլ
  • Մեր հեղինակները

© 2025 «ԱԶԳ» վերլուծական