Երեքշաբթի, Հունիսի 30, 2026
Ազգ
Wildberries
Wildberries-ը նվազեցնում է միջնորդավճարը այն վաճառողների համար, ովքեր ապահովում են արագ առաքում մինչև գնորդ
  • Նորություններ
    • Պաշտոնական
    • Տեղական
    • Միջազգային
    • Տնտեսական
    • Տարածաշրջանային
    • Սոցիալական
    • Մշակութային
    • Հոգևոր
    • Իրավունք
    • ՌԱԿ մամուլ
  • Վերլուծություն
    • Քաղաքականություն
    • Տնտեսական
    • Հրապարակախոսություն
  • Մշակույթ
    • Ազգային
    • Կերպարվեստ
    • ToTo
    • Երաժշտություն
      • Դասական
      • Պոպ
      • Ջազ
      • Ռոք
  • ՌԱԿ մամուլ
  • «ԱԶԳ» Շաբաթաթերթ
    • Հոդվածներ
    • Ազգ շաբաթաթերթ տպագիր
    • Տպագիր արխիվ 1991-2026
    • Արխիվ
  • Տեսադարան
  • Մամուլ
  • Մեր հեղինակները
Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները
Ազգ
Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները

Բայդենը բանտից ազատել է հնդիկ իրավապաշտպանին. Ո՞վ է Լեոնարդ Պելտիերը և ինչու էին նրա համար անհանգստանում ԽՍՀՄ-ում. BBC News

22/01/2025
- Պատմություն

Ջո Բայդենը ԱՄՆ նախագահի պաշտոնը թողնելուց առաջ մեղմացրել է ամերիկացի հնդկացիների իրավունքների պաշտպան Լեոնարդ Պելտիերի պատիժը։ Պելտիերը երկու ցմահ ազատազրկման է դատապարտվել ՀԴԲ երկու գործակալների սպանության համար և կրել է մոտ 50 տարվա ազատազրկում: Սպիտակ տան մոտ պարբերաբար ակցիաներ էին անցկացվում նրա աջակցության համար, իսկ խորհրդային դպրոցականները նամակներ էին գրում՝ պահանջելով ազատ արձակել նրան։

Լեոնարդ Պելտիերը ձերբակալվել է 1976 թվականի փետրվարին, իսկ 1977 թվականի ապրիլին Ֆարգոյի (Հյուսիսային Դակոտա) դատարանը նրան դատապարտել է երկու ցմահ ազատազրկման։

2025 թվականի հունվարի 20-ին ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը հրամանագրով Պելտիերի բանտարկությունը փոխարինել է  տնային կալանքով։

Պելտիերը  դեռ մնում է բանտարկյալ, նրա մեղքը չի հանվել։ Բայց 80-ամյա ակտիվիստը կյանքի մնացած մասը տանը կանցկացնի։

1970-ականներն  ԱՄՆ-ում տեղի  բնիկ ամերիկացիների  իրավունքների համար  պայքարի գագաթնակետն էին:

1968 թվականին քաղաքացիական ակտիվիստները ստեղծեցին Ամերիկայի հնդկացիների շարժումը։ Սկզբում AIM-ը և նրա բարեկամ կազմակերպությունները սահմանափակվեցին միայն խաղաղ ցույցերով. նրանք անցկացրեցին երթեր և ակցիաներ՝ պաշտպանելով դաշնային իշխանությունների և հնդիկների միջև հարաբերությունների վերանայումը: Ցեղերի ներկայացուցիչները պահանջում էին վերադարձնել 19-րդ դարում խլված (կամ վարձակալված) հողերը։

Սակայն ակտիվիստները շուտով խոսքից անցան ուղիղ գործողությունների:

1969 թվականին մի խումբ, որն իրեն անվանում էր «Բոլոր ցեղերի մեջ հնդկացիներ», գրավեց Ալկատրաս կղզու լքված բանտը և պահեց այն գրեթե երկու տարի: Ակտիվիստները վկայակոչեցին 1868 թվականի պայմանագիրը ԱՄՆ կառավարության և Լակոտա ցեղի միջև, որը կվերադարձնի բոլոր չօգտագործված դաշնային հողերը բնիկ ժողովուրդներին:

Ալկատրասի գրավումը Վաշինգտոնին ստիպեց բանակցել և ավելի մեծ ինքնավարություն խոստանալ բնիկ ժողովուրդներին:

Գրավման երկրորդ տարում Ալկատրասում ակտիվ գործունեությունը նահանջեց. եթե սկզբում հնդկացիներին օգնեցին հոլիվուդյան աստղերը (օրինակ՝ Ջեյն Ֆոնդան և Մարլոն Բրանդոն), ապա հանրային աջակցությունը մարեց: 1971 թվականի հունիսին ոստիկանությունը կղզուց վտարեց մնացած ակտիվիստներին։

Այնուամենայնիվ, Ալկատրասը դարձավ կարևոր նախադեպ. բոլոր հետագա գործողությունները ոգեշնչված էին այս իրադարձություններով:

1972 թվականին Ամերիկայի հնդկացիների շարժումը երթ անցկացրեց, որը կոչվում էր «Կոտրված պայմանագրերի արահետ»: Քարավանը թողեց Մինեսոտայի Սենթ Փոլը և մինչև նոյեմբեր հասավ Վաշինգտոն: Ակտիվիստները գրավեցին Հնդկաստանի գործերի բյուրոյի շենքը, որից հետո բախումներ սկսվեցին ոստիկանության հետ։ Առերեսումը տևեց մեկ շաբաթ, իսկ հետո իշխանությունները համաձայնեցին ցուցարարների պահանջների մի մասին։

Մի քանի ամիս չանցած՝ սկսվեց էսկալացիան։ 1973 թվականի փետրվարին ամերիկյան հնդկացիների շարժումը գրավեց Վունդդ Քնի բնակավայրը Փայն Ռիջ արգելոցում (Հարավային Դակոտա): Պատճառը ներքին հակամարտությունն էր Օգլալա ցեղում, սակայն շուտով առճակատումը հասավ դաշնային մակարդակի։

Ոստիկանությունն ու ՀԴԲ-ն շրջափակել են բնակավայրը, իսկ զինված ակտիվիստները դիմադրել են։ Կրակոցները շարունակվել են երեք ամիս, և դաշնային գործակալների կողմից սպանվել է երկու մարդ, այդ թվում՝ Օգլալայի առաջնորդ Բադի Լամոնտը։

Այնուհետև Wounded Knee-ի իրադարձությունները լայն հնչեղություն առաջացրին. օրինակ՝ ի նշան բողոքի՝ Մառլոն Բրանդոն չներկայացավ Օսկարի մրցանակաբաշխությանը՝ իր փոխարեն ուղարկելով ակտիվիստ Սաշա Լիթլֆեյթերին։

Նախորդ գրառումը

ՀՀ իշխանությունը ճիշտ կանի, որ ԱՄՆ-ում նոր դեսպան նշանակի

Հաջորդ գրառումը

16.871կգ քաշը տեսնես քանի տարվա ընթացքում կկարողանա բարձրացնել. Հայկ Դեմոյան

Համանման Հոդվածներ

ԿԱՐԵՎՈՐԸ

105 տարի առաջ Լեռնային Արցախը Խորհրդային Ադրբեջանի համաձայնությամբ հռչակվել է Խորհրդային Հայաստանի անբաժան մաս. Ստեփան Հասան-Ջալալյան

12/06/2026
Հասարակություն

Չավարտված պայքար` մեծ հույսով և սպասումով. Տիգրան Աբրահամյան

23/05/2026
ԿԱՐԵՎՈՐԸ

Փաստերը համառ են. Արցախի հայկական լինելը վիճարկման ենթակա չէ, երբ խոսում են թվերը. Տեր Արարատ քահան Պողոսյան

12/05/2026
Նորություններ

Գյումրին օկուպացնելու վերաբերյալ Թուրքիայի պլանների մասին․ Դերենիկ Մալխասյան

10/05/2026
Հաջորդ գրառումը

16.871կգ քաշը տեսնես քանի տարվա ընթացքում կկարողանա բարձրացնել. Հայկ Դեմոյան

Լրահոս

Առաջիկայում Իրան-ԱՄՆ բանակցություններ նախատեսված չեն. Բաղայի. IRNA

30/06/2026

 Իրանի և Միացյալ Նահանգների միջև առաջիկա օրերին որևէ մակարդակի բանակցություններ չեն նախատեսվում, լրագրողներին հայտարարել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության բանակցային թիմի...

Իրանը կկատարի կկատարի իր պարտավորությունները, եթե ամերիկյան կողմը կատարի հուշագրի դրույթները. Իրանի նախագահ

30/06/2026

 Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հայտարարել է, որ Իսլամական Հանրապետությունը կկատարի իր պարտավորությունները, եթե ամերիկյան կողմը կատարի հուշագրի դրույթները։ «Հուշագիրը հիմնված...

Հայ դիվանագիտության խնդիրն է Հայոց ցեղասպանության միջազգային դատապարտումը վարպետորեն կապել Ղարաբաղյան հակամարտության արդար կարգավորման հետ. Արմեն Այվազյան

30/06/2026

Իսրայելի կառավարության կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման վերաբերյալ հարցին ի պատասխան՝ Ն. Փաշինյանը լրագրողներին ասել է. «Մենք որևէ արձագանքի կարիք չենք...

2026 թվականի հունվարի 1-ից մինչև հունիսի 17-ը Հայաստան է այցելել Ադրբեջանի 44 և Թուրքիայի 8179 քաղաքացի

30/06/2026

Տարեսկզբից Հայաստան է այցելել Ադրբեջանի ավելի քան 40 քաղաքացի. հայտնել են ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունից՝ ի պատասխան NEWS.am-ի հարցման։ «2026 թվականի...

Քպ-ն ԱԺ փոխնախագահներ է ընտրել Հայկ Կոնջորյանին և Վահագն Ալեքսանյանին

29/06/2026

Փաշինյանը լրագրողներին հայտնել է, թե ովքեր են լինելու ԱԺ երկու փոխնախագահները։ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության այսօրվա նիստում փակ-գաղտնի քվեարկությամբ Ազգային...

Հայոց ցեղասպանության հարցը քաղաքականացնելուց զերծ մնալը ծառայում է Հայաստանի Հանրապետության շահերին. Փաշինյան

29/06/2026

«Մենք որևէ արձագանքի կարիք չենք տեսնում, քանի որ կարծում ենք, որ Հայոց ցեղասպանության հարցը քաղաքականացնելուց զերծ մնալը ծառայում է Հայաստանի...

Արխիվ

Հունիսի 2026
Ե Ե Չ Հ Ու Շ Կ
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  
« Մյս    
logo-white1
“Վահան Թեքեյան” Սոցիալ-Մշակութային Հիմնադրամ
Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են։ Կայքի նյութերը տարածելիս հղումը կայքին պարտադիր է։

©2026 «ԱԶԳ» վերլուծական

Ոչինչ չի գտնվել
Տեսնել բոլոր արդյունքները
  • Նորություններ
    • Պաշտոնական
    • Տեղական
    • Միջազգային
    • Տնտեսական
    • Տարածաշրջանային
    • Սոցիալական
    • Մշակութային
    • Հոգևոր
    • Իրավունք
    • ՌԱԿ մամուլ
  • Վերլուծություն
    • Քաղաքականություն
    • Տնտեսական
    • Հրապարակախոսություն
  • Մշակույթ
    • Ազգային
    • Կերպարվեստ
    • ToTo
    • Երաժշտություն
      • Դասական
      • Պոպ
      • Ջազ
      • Ռոք
  • ՌԱԿ մամուլ
  • «ԱԶԳ» Շաբաթաթերթ
    • Հոդվածներ
    • Ազգ շաբաթաթերթ տպագիր
    • Տպագիր արխիվ 1991-2026
    • Արխիվ
  • Տեսադարան
  • Մամուլ
  • Մեր հեղինակները

© 2025 «ԱԶԳ» վերլուծական