ՀԱՊԿ-ի՝ Հայաստանից դուրս գալու կամ Հայաստանի՝ ՀԱՊԿ-ը լքելու հարցերին պատասխանելուց առաջ նախ պետք է հասկանալ՝ ի՞նչ է ՀԱՊԿ-ը, ի՞նչ է այն իրենից ներկայացնում։ Իսկ մինչև հիմա այնքան էլ հասկանալի չէ, թե այդ կառույցն ինչ է, Azg.am-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց վերլուծաբան Ստեփան Դանիելյանը՝ անդրադառնալով ՀՀ վարչապետի այն դիտարկմանը, թե ՀԱՊԿ-ը, ցանկանալով, թե չցանկանալով, դուրս է գալիս Հայաստանից։
«Նույնիսկ ՆԱՏՕ-ի նման կազմակերպության գոյությունն է ոչ այնքան հասկանալի։ Օրինակ՝ այս կառույցը ստեղծվել է Խորհրդային միության դեմ, և դրա փլուզումից հետո հարց առաջացավ՝ ի՞նչ է ՆԱՏՕ-ն։
Ռուսաստանն սկզբնական փուլում առաջարկում էր դառնալ ՆԱՏՕ-ի անդամ։ Երբ ՌԴ-ին այդ հարցում մերժեցին, հետագայում ՀԱՊԿ կոչվող կառույց ձևավորվեց, բայց ո՞ւմ դեմ էր այն ուղղված, ի՞նչ է իրենից ներկայացնում, անհասկանալի է։ Այն ընդամենը մեկ հաջող օպերացիա է իրականացրել՝ Ղազախստանում վերջերս գրանցված խժդժությունների ֆոնին (նկատի ունի 2022-ի տարեսկզբին այդ երկրում լարված իրավիճակը՝ խմբ)։ Դրանից դուրս ՀԱՊԿ-ի նպատակն ու գոյությունն անհասկանալի են»,- ասաց Ստեփան Դանիելյանը։
Վերլուծաբանը միաժամանակ հիշեցրեց ռուս-ուկրաինական պատերազմի մասին, որին ՀԱՊԿ-ը չի մասնակցում, մինչդեռ ՆԱՏՕ-ն անուղղակի կերպով մասնակցում է՝ զենք-զինամթերք մատակարարելով Ուկրաինային։
«ՀԱՊԿ անդամ երկրները ՌԴ-ին զենք չեն մատակարարում, ավելին՝ շատ դեպքերում մասնակցում են այդ երկրի դեմ պատժամիջոցներին։
Երբ Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի վրա հարձակում տեղի ունեցավ, ՀԱՊԿ-ն իրեն շատ կրավորական կերպով պահեց։ Ինչո՞ւ. որովհետև այդ կառույցում կան երկրներ, որոնք այլ կառույցներում Ադրբեջանի դաշնակիցներն են։ Խոսքը, մասնավորապես թուրքական պետությունների համադաշնության մասին է։ Բացի այդ՝ նրանք ունեն նաև ռազմական փոխադարձ պարտավորություններ։
Հիմա հարց է առաջանում. եթե Ադրբեջանի հետ պատերազմ լինի, ինչպե՞ս իրենց կպահեն ՀԱՊԿ երկրները, որովհետև մի կողմից կան ՀԱՊԿ-ի փոխադարձ պարտավորություններ, մյուս կողմից՝ թուրքական երկրների՝ միմյանց նկատմամբ պարտավորությունները և համագործակցությունը։ Այս ամենն իրականում շատ խճճված է»,- ասաց մեր զրուցակիցը։
Ստեփան Դանիելյանի համոզմամբ՝ ՀԱՊԿ-ի կազմ մտնելը մեկ բան է, դրանից դուրս գալը՝ մեկ այլ բան, այն է՝ դեմարշ Ռուսաստանի դեմ։
«Եթե մենք ՌԴ-ին ասում ենք, որ նա իր պարտավորությունները չի կատարում, նա էլ ասում է՝ դուք էլ ձեզ որպես դաշնակից չեք պահում Ուկրաինայի դեմ պատերազմում։
Իրականությունն այն է, որ մի պրոցես է գնում, որտեղ ամբողջ աշխարհը փոխվում է. դեպի ո՞ւր՝ պարզ չէ։ Այս փոփոխությունների ֆոնին ՀԱՊԿ-ը և նրա նման մյուս կազմակերպությունները՝ ՄԱԿ-ը, Եվրախորհուրդը, ԵԱՀԿ-ն, անորոշ վիճակում են հայտնվել։ Նույնիսկ հայտնի չէ՝ ԵԱՀԿ-ն կշարունակի՞ իր գոյությունը, թե ոչ։
Աշխարհում պետք է նոր գործընթաց լինի, որը, հնարավոր է, սկսի ռուս-ուկրաինական պատերազմի ավերտից հետո։ Ինչ սկզբունքներով պատերազմը դադարի, այդ սկզբունքներն էլ որպես էլեմենտ կդրվեն միջազգային նոր հարաբերությունների կառուցման հիմքում։ Մինչ այդ աշխարհն անորոշությունների շրջանում է»,- եզրափակեց Ստեփան Դանիելյանը։
