Azg.am-ի զրուցակիցն է քաղաքական, հասարակական գործիչ, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան Էդգար Ղազարյանը
– Պրն Ղազարյան, Արցախում վիճակն իսկապես օրհասական է, մեր հայրենակիցները շուտով գուցե անգամ չոր հացից զրկվեն: Այս ֆոնին վարչապետ Փաշինյանը հայտարարում է՝ «եթե արցախցիների համար մեր կառավարությունը դավաճանների կառավարություն է,ապա թող հրաժարվեն մեր կառավարության տրամադրած պետական աջակցությունից»: Սա ի՞նչ «մեսիջ» է:
– Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը դավաճանների կառավարություն է, որովհետև Արցախում այս վիճակը ստեղծվել է այդ կառավարության մեղքով, իրենց գործողությունների և որոշումների հետևանքով։ 44-օրյա պատերազմը դադարեցվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին, իսկ Արցախը գերության մեջ հայտնվել է դրանից երկու տարի անց՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ի Պրահայի հայտնի հայտարարությունից հետո, որը ստորագրել է ինքը Նիկոլ Փաշինյանը՝ խախտելով ոչ միայն նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը, այլև բոլոր միջազգային փաստաթղթերն ու մինչ այդ ձեռքբ բերված պայմանավորվածությունները։
Ինչ վերաբերվում է Արցախի տրամադրվող պետական աջակցությանը, ապա դա Նիկոլ Փաշինյանի կամ իր կառավարության անդամների պապական ժառանգությունից ստացված միջոցները չեն, որ փոխանցվում են Արցախին, ոչ էլ իրենց միլիոնավոր դրամների եկամուտներն ու պարգևավճարները, որոնցով վերջին տարիներին իրենք նոր բնակարաններ ու ավտոմեքենաներ են գնում, հանգիստ են վայելում արտասահմանյան կուրորտներում։ Դա Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի միջոցներ են, որոնք 2023 թվականի պետական բյուջեով, ավանդույթի ուժով, ինչպես նախորդ բոլոր տարիներին տրամադրվում է Հայաստանի Հանրապետության կողմից Արցախի Հանրապետությանը, որպես բյուջետային վարկ։ Արցախին ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերելը դա Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության նորամուծության քաղաքականություն չէ, իսկ այդ միջոցների տերը ՀՀ քաղաքացիներն են։
Այն ինչը միայն Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության իրական «աջակցությունն» է Արցախին, դա միլիարդավոր դոլարների նյութական վնասներն են, որոնք Արցախը կրել է ինչպես պատերազմի ժամանակ, այնպես էլ դրանից հետո։ Միայն 44-օրյա պատերազմում Արցախի Պաշտպանության Բանակի նյութական կորուստը կազմում է շուրջ 5 մլրդ դոլար, Արցախի քաղաքացիական օբյեկտների և տնտեսության կորուստը պատերազմի հետևանքով գնահատվում է մոտ 10 մլրդ դոլար, իսկ միայն գերության վերջին ամիսներին՝ տնտեսության պատճառած վնասը կազմում է ավելի քան 600 մլն դոլար։ Ահա սա Նիկոլ Փաշինյանի և իր կառավարության գործունեության իրական «աջակցությունն» է, որը ստացել է Արցախը։
– Արցախում տիրող վիճակի հանգուցալուծումն ինչպե՞ս եք պատկերացնում: Ի՞նչ կարող ենք ու պետք է անենք մեր հայրենակիցների համար, բացի «Փաշինյանը պետք է հրաժարական տա» խոսքն անդադար ասելուց:
– Փաշինյանի հրաժարականի պահանջ կարծում եմ այլևս անիմաստ է ներկայացնել, քանի որ կյանքը ցույց է տվել, որ նա կամավոր այդ քայլին չի գնա։ Ոչ թե պետք է սպասել նրա հրաժարականին, այլ հեռացնել նրան իշխանությունից ցանկացած գնով։ Իրավիճակի հանգուցալուծում Նիկոլ Փաշինյանի պաշտոնավարման պարագայում անհնար է պատկերացնել։ Հակառակը, նրա պաշտոնավարման յուրաքանչյուր օրը բերում է նոր աղետ, նոր դժբախտություններ, նոր խնդիրներ ու դժվարություններ, որոնց լուծումը ոչ միայն ինքը, այլև ոչ ոք չի կարող գտնել։ Արցախում տիրող իրավիճակը հիմա շատ ավելի վատ է, քան անցած տարի, անցած տարի վատ էր, նախորդ տարվա համեմատ և այդպես շարունակ։ Սրանից լավ ապացույց չկա, որ ինքն է բոլոր խնդիրների պատճառը և նրա պաշտոնավարման պարագայում ոչ միայն հնարավոր չէ գտնել խնդիրներին լուծումներ, այլև նա մեզ մոտեցնում է նոր պատերազմի, մեզ կանգնեցնում է նոր մարտահրավերների առաջ, որոնց մասին համարձակվում է անգամ խոսել՝ գուժելով ոչ միան Արցախի, այլև Հայաստանի Հանրապետության մոտալուտ վախճանի հնարավորության մասին։
Ես համաձայն եմ, որ չպետք է անդադար կրկնել նրա հրաժարականի պահանջը, այլև պետք է անցնել կոնկրետ քայլերի և գործողություների՝ Հայաստանի Հանրապետությունը և հայ ժողովրդի իշխանությունը՝ այն խաբեությամբ տիրացած, ապօրինաբար պահող և թշնամու շահերին ծառայեցնող ադրբեջանա-թուրքական խունտայից ազատագրելու համար։
Սեւակ Վարդումյան
