«700 միլիոն դոլար հայկական աշխարհին. ինչի՞ վրա է փող ծախսել ահաբեկչության մեջ մեղադրվող Ռուբեն Վարդանյանը» վերնագրով Forbes-ը հոդված է հրապարակել։
Հոդվածում մանրամասն շարադրված է, թե ինչ ներդրումներ ու ծրագրեր է իրականացրել Ռուբեն Վարդանյանը Հայաստանում և Արցախում։ Վարդանյանն ընտանիքի հետ ավելի քան 8 միլիոն դոլար է հատկացրել Լեռնային Ղարաբաղում տարբեր ծրագրերով արցախահեյրին օգնելու համար, այդ թվում՝ «232 նորապսակ զույգի համար անձամբ Ռուբեն Վարդանյանն է եղել քավորը՝ հետագայում դառնալով այս ամուսնությունների արդյունքում ծնված 428 երեխաների կնքահայրը»,-նշված էր նյութում։
Forbes-ը գրել է.
«2022 թվականի աշնանը Ռուբեն Վարդանյանը հրաժարվեց Ռուսաստանի քաղաքացիությունից, տեղափոխվեց Լեռնային Ղարաբաղ և 2022 թվականի նոյեմբերի 4-ից գլխավորեց չճանաչված հանրապետության կառավարությունը։ 2023 թվականի փետրվարին այս պաշտոնից իր հրաժարականից հետո նա մնաց ապրելու Ղարաբաղում։ Սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը հայտարարեց չճանաչված հանրապետությունում «տեղական հակաահաբեկչական միջոցառումների» մեկնարկի մասին և մեկ օրվա ընթացքում վերահսկողություն ձեռք բերեց նրա ողջ տարածքում։ Մեկ շաբաթ անց Վարդանյանը փորձել է լքել Լեռնային Ղարաբաղը, սակայն սահմանային անցակետում ձերբակալվել է Ադրբեջանի անվտանգության ուժերի կողմից։ Ադրբեջանը նրան մեղադրում է սահմանն ապօրինի հատելու, ահաբեկչությունը ֆինանսավորելու և անօրինական զինված խմբավորումներ ստեղծելու մեջ։ Forbes-ը կազմել է այն հիմնական բարեգործական նախագծերի ընտրանին, որոնց վրա գումար է ծախսել միլիարդատեր Ռուբեն Վարդանյանը.
Ռուբեն Վարդանյանի՝ ԼՂՀ կառավարության ղեկավարի պաշտոնում նշանակվելուց մեկ ամսից մի փոքր ավելի անց Ադրբեջանը նրան անվանեց «օտար տարր» Ղարաբաղում։ «Որքան շուտ այս մարդը հեռանա այս շրջանից, այնքան լավ կլինի բոլորի համար, առաջին հերթին տուժում է տեղի բնակչությունը»,- այն ժամանակ հայտարարել էր Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովը։ Գրեթե միաժամանակ՝ 2022 թվականի դեկտեմբերին, արգելափակվեց Ղարաբաղը Հայաստանի հետ կապող Լաչինի միջանցքը։ Շրջափակումը տևեց մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերը և ավարտվեց չճանաչված հանրապետության գոյության դադարեցմամբ և ողջ հայ բնակչության փախուստով Հայաստան։
Անձամբ Վարդանյանի նկատմամբ Ադրբեջանի թշնամական վերաբերմունքը միանգամայն հասկանալի է. նրա օգնության շնորհիվ Ղարաբաղը կարողացավ դիմանալ շրջափակման ժամանակ։ 2022 թվականին նրա մասնակցությամբ հիմնադրվել է «Մենք ենք մեր սարերը» Տարածքային զարգացման գործակալությունը։ Գործակալության միջոցով Վարդանյանի ընտանիքի միջոցներով և դոնորների նվիրատվություններով (մոտ 450.000 ԱՄՆ դոլար) գնվել և Ղարաբաղի բնակիչներին բաժանվել է ավելի քան 187 տոննա սննդամթերք։ Գործակալության միջոցով ևս 96 տոննա ստացվել է անվճար։ Ջրամատակարարման և ջեռուցման համակարգերը ձեռք են բերվել ջրամատակարարման համակարգերի համար՝ ընդհանուր 187,000 ԱՄՆ դոլար, մոտ 110,000 ԱՄՆ դոլար ծախսվել է գյուղաբնակների համար առաջնային բուժօգնության շարժական խմբերի ստեղծման վրա, ներառյալ էլեկտրական մեքենաներ գնելը: Եվ մոտ 172,000 դոլար ծախսվել է մինչև 10 տարեկան 12,000 երեխաների համար ամանորյա նվերներ գնելու համար: Ինչպես աղբյուրին հայտնել են Ռուբեն Վարդանյանի հիմնադրած IDeA հիմնադրամից, նրա ընտանիքը և գործընկերները 2001-2023 թվականներին ավելի քան 700 միլիոն դոլար են ներդրել Հայաստանում, Լեռնային Ղարաբաղում և այլն: Բացի Հայաստանի տնտեսական զարգացման ներդրումներից, մոտ 430 միլիոն դոլար հատկացվել է կրթությանը (202 մլն դոլար), մարդասիրական նախաձեռնություններին (68 մլն դոլար), մշակույթի և պատմամշակութային ժառանգության պահպանման բնագավառում (20 մլն դոլար), տարածաշրջանային զարգացմանը զբոսաշրջության, քաղաքաշինության և ենթակառուցվածքների ոլորտներում նախագծերի միջոցով (108 միլիոն դոլար), նախագծեր գիտության և տեխնիկայի, առողջապահության և ագրոէկոլոգիայի բնագավառում (13 միլիոն դոլար):
Վարդանյանը 8 մլն դոլարի ներդրում է կատարել Լեռնային Ղարաբաղում տարբեր ծրագրերի վրա։ Նա սկսել է օգնել չճանաչված հանրապետությանը այնտեղ տեղափոխվելուց շատ առաջ։ 2008 թվականին իրականացվեց «Մեծ արցախյան հարսանիք» նախագիծը, երբ մոտ 700 զույգ միաժամանակ ամուսնացավ։ 232 նորապսակ զույգերի համար անձամբ Ռուբեն Վարդանյանն է եղել քավորը, իսկ ավելի ուշ՝ այս ամուսնությունների արդյունքում ծնված 428 երեխաների կնքահայրը։ Վարդանյանի մասնակցությամբ 2017 թվականին վերականգնվել է Մուշկապատ գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, իսկ 2019 թվականին ավարտվել է Շուշա (Շուշի-խմբ.) քաղաքի Գևխար Աղա մզկիթի վերականգնումը»։
Այնուհետև ամերիկյան գործակալությունը մանրամասն նկարագրում է Ռուբեն Վարդանյանի ամենախոշոր բարեգործական նախագծերը: Մասնավորապես անդրադարձ է կատարվում United World College Dilijan-ին, Տաթևի վերածնունդ նախագծին, Ավրորա մրցանակաբաշխությանը, ԼՂ-ի հայերին ցուցաբերած օգնությանը, «Մետանա» միջազգային դպրոցին:
