Երկիր մոլորակի՝ ընդամենը 60 հազար բնակչություն ունեցող ամենամեծ կղզում ընտրությունները երբեք չեն մտահոգել մոլորակի մնացած 8 միլիարդ բնակիչներին։ Սակայն Գրենլանդիայի քվեարկությունը այս երեքշաբթի ուշադրության կենտրոնում է, քանի որ Դոնալդ Թրամփի թելադրանքով այն դարձել է կռվախնձոր Միացյալ Նահանգների և նրա գլխավոր դաշնակից Եվրոպայի միջև. գրում է BBC News-ը։
Թրամփն ասում է, որ պատրաստ է գնել կամ նույնիսկ բռնի ուժով վերցնել Դանիայի ինքնավար արկտիկական տարածքը, որը ԵՄ անդամ և ԱՄՆ դաշնակից է ՆԱՏՕ-ում։
Թրամփին գրավում է կղզու պաշտպանական և տնտեսական նշանակությունը։ Գրենլանդիան Եվրոպայից դեպի Հյուսիսային Ամերիկա ամենակարճ ճանապարհն է, նրա ափերը առատ են ձկներով, իսկ ընդերքը հարուստ է օգտակար հանածոներով, թեև դժվար հասանելի է։
Գրենլանդացիները վաղուց են խոսում անկախության մասին։ Երեքշաբթի օրը կայանալիք ընտրությունները ցույց կտան, թե որքան ամուր են Արկտիկայի կղզու և Դանիայի դարավոր կապերը, և ինչպես են նրա ժողովուրդն ու քաղաքական գործիչները ծրագրում օգտագործել այն հաղթաթուղթը, որին անսպասելիորեն հայտնվել է Թրամփի նոր Ամերիկայի և հին Եվրոպայի միջև:
Գրենլանդացիներն ուզում են անկախանալ Դանիայից, քանի որ դժգոհ են փաստացի գաղութ լինելուց, նույնիսկ եթե այն շատ ինքնավար գաղութ է:
Դանիան վաղուց է զիջել իր ներքին գործերի կառավարումը Գրենլանդիային, սակայն շարունակում է վճարել անվճար կրթության և առողջապահության համար: Պաշտպանությունն ու արտաքին քաղաքականությունը մնում են Կոպենհագենի իրավասության ներքո։
Դանիան տարեկան փոխանցում է գրեթե 600 միլիոն եվրո՝ դրանով իսկ փակելով Գրենլանդիայի գանձապետարանի ծախսերի ուղիղ կեսը։ Համաձայն վերջին հարցումների՝ կղզու բնակիչների ավելի քան 80%-ը կողմ է անկախությանը։
«Ոչ ոք դանակ չի սրում և «անկախություն» չի գոռում» – նկարագրում է իրավիճակը աշխարհահռչակ գրենլանդացի երկրաբան Մինիկ Ռոզինգը.
Անջատողականները մեծամասնություն ունեն խորհրդարանում։ Իսկ գործող իշխանությունները խոստանում են ժամանակին անցկացնել Դանիայից անկախանալու հանրաքվե։ Այնուամենայնիվ, գրենլանդացիները չեն ցանկանում կախվածության մեջ լինել ԱՄՆ-ից, հատկապես Դոնալդ Թրամփի օրոք։
