Ուկրաինացի մի քանի քաղաքական գործիչներ շաբաթ օրը՝ հունիսի 20-ին, հայտարարեցին, որ հրաժարվում են լեհական պարգևներից։ Դրա պատճառը Լեհաստանի նախագահ Կարոլ Նավրոցկիի՝ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկուն «Սպիտակ արծիվ» շքանշանից զրկելու որոշումն էր այն պատճառով, որ Զելենսկին Ուկրաինայի զինված ուժերի մի ստորաբաժանման շնորհեց «UPA-ի (Ուկրաինական ապստամբական բանակ) հերոսներ» պատվավոր կոչում։
Ուկրաինայի նախկին նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոն նույնպես մերժել է նմանատիպ շքանշանը։ Այս մասին Facebook-ում հայտարարել է քաղաքական գործչի մամուլի քարտուղար Իրինա Վաննիկովան։ Գրառման մեջ նշվում է, որ մրցանակը շնորհվել է ոչ միայն կոնկրետ անձի, այլև «դարձել է ուկրաինացի ժողովրդի նկատմամբ հարգանքի նշան»։
«Ահա թե ինչու այսօր այս որոշումը վերանայելու ցանկացած փորձ շատ ավելի լայն է, քան մեկ քաղաքական գործչի նկատմամբ վերաբերմունքը», – շարունակվում է հայտարարության մեջ։
«Սպիտակ արծիվ» շքանշանից հրաժարվելու մասին հայտարարել են նաև Ուկրաինայի նախկին նախագահներ Լեոնիդ Կուչման և Պետրո Պորոշենկոն։
Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար Անդրեյ Սիբիհան հրաժարվել է «Լեհաստանի համար վաստակի շքանշանի աստղով» Կոմանդորի խաչից։
Բուդանովը հրաժարվեց Ոսկե սպայի խաչից
Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակի ղեկավար Կիրիլ Բուդանովը հայտարարել է, որ հրաժարվում է Լեհաստանի համար վաստակի շքանշանի Ոսկե սպայի խաչից, որը նրան շնորհվել է 2025 թվականին։ Նա Վարշավայի գործողությունները Զելենսկու դեմ անվանել է «անբարյացակամ գործողություն» ուկրաինացիների նկատմամբ և «նվեր մոսկովյան ագրեսորին»։
«Ես համոզված եմ, որ Լեհաստանի նախագահի այս ժեստը արդարադատության կամ նմանատիպ բանի մասին չէ։ Ի վերջո, ի՞նչ արդարադատության մասին կարող ենք խոսել, եթե, օրինակ, իտալացի ֆաշիստ բռնապետ և Հիտլերի համագործակից Բենիտո Մուսոլինին դեռևս չի զրկվել «Սպիտակ արծիվ» շքանշանից», – գրել է նա սոցիալական ցանցերում շաբաթ օրը՝ հունիսի 20-ին։
Կիրիլ Բուդանովը ընդգծեց, որ Ուկրաինան չի թելադրում այլ ազգերին, թե ինչպես դասավանդել իրենց պատմությունը և պահպանում է իր սեփական ազգային հիշողության և արժանապատվության իրավունքը։ Նա խոստացավ, որ Կիևը կգնահատի այս իրադարձությունը, բայց մտադիր է շարունակել ամուր կանգնել բոլոր դաշնակիցների հետ բաց և հավասար գործընկերության հիմքի վրա։
«Ինչպես ցանկացած ուկրաինացի, ես չեմ կարող անտարբեր մնալ և պարզապես դիտել, թե ինչպես է ատելության ճանճը անհիմն և արհեստականորեն հրահրվում մեր քաղաքացիների դեմ: Հաշվի առնելով սա՝ ես հրաժարվում եմ «Լեհաստանի համար մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի Ոսկե սպայական խաչից, որով պարգևատրվել եմ», – հայտնում է Բուդանովը:
Լեհաստանում Ուկրաինայի դեսպանը նույնպես վերադարձրեց իր մրցանակը
Լեհաստանում Ուկրաինայի դեսպան Վասիլ Բոդնարը հայտարարեց, որ հաշվի առնելով այս զարգացումները՝ ինքը նույնպես կվերադարձնի իրեն շնորհված լեհական պարգևը։ Դիվանագետը նշեց, որ ուկրաինացիները Լեհաստանին առաջին հերթին համարում են բարեկամ, դաշնակից և գործընկեր՝ հիշելով այն ճնշող աջակցությունը, որը նրանք ստացան Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայի դեմ լայնածավալ պատերազմի սկզբում ։
Նա նաև ընդգծեց, որ Կիևն ու Վարշավան ունեցել են և շարունակում են ունենալ բազմաթիվ ընդհանուր շահեր, մասնավորապես՝ անվտանգության ոլորտում։ Բոդնարը նշեց, որ իր պաշտոնում աշխատել և շարունակում է աշխատել լեհ-ուկրաինական հարաբերությունների զարգացման և բոլոր խնդիրների լուծման ուղղությամբ՝ ընդգծելով, որ վերջին մեկուկես տարվա ընթացքում զգալի առաջընթաց է գրանցվել։
«Սակայն ես չեմ կարող չմասնակցել մի որոշման, որը պատմականորեն անարդար եմ համարում։ Հասկանալով Լեհաստանում տիրող հույզերը ՝ չեմ կարող ընդունել, որ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին՝ Լեհաստանի բարեկամը, այն պետության ղեկավարը, որը քաջաբար պաշտպանում է իրեն ռուս ագրեսորից և պահպանում է խաղաղությունը Եվրոպայում, զրկվում է Լեհաստանի բարձրագույն պարգևից», – ընդգծեց նա։
«Հաշվի առնելով Ռուսաստանի պատերազմը Ուկրաինայի դեմ՝ հրթիռային և անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումների ներքո, այս որոշումը ընկալվում է որպես հատկապես ցավոտ և հուզական, որպես ժեստ՝ ուղղված ամբողջ ուկրաինացի ժողովրդին։ Այս պայմաններում ես ստիպված եմ վերադարձնել Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար նախատեսված շքանշանի ասպետական խաչը», – եզրափակեց Վասիլ Բոդնարը՝ հայտնելով իր համոզմունքը, որ, վերջին հաշվով, «իմաստությունը կհաղթի զգացմունքներին, իսկ փոխադարձ հարգանքը՝ քաղաքական նպատակահարմարությանը»։
Սկանդալ Լեհաստանի հետ UPA-ի շուրջ
Նավրոցկին որոշեց Զելենսկուն զրկել Լեհաստանի բարձրագույն պարգևից այն բանից հետո, երբ Ուկրաինայի նախագահը «UPA-ի հերոսների անունով» պատվավոր կոչումը շնորհեց Ուկրաինայի զինված ուժերի առանձին հատուկ գործողությունների ուժերի «Հյուսիս» կենտրոնին ։
Սակայն, հատուկ ուղերձում Նավրոցկին ընդգծեց, որ այս որոշումը ուղղված չէ ուկրաինացի ժողովրդի դեմ և չի նշանակում Լեհաստանի անվտանգության քաղաքականության ռազմավարական ուղղության փոփոխություն. «Մենք աջակցել ենք և շարունակում ենք աջակցել Ուկրաինային, քանի որ գիտենք, որ ռուսական ագրեսիան սպառնալիք է ներկայացնում Լեհաստանի և ամբողջ Եվրոպայի անվտանգության համար»։
«Մարտավարական սխալ»
Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար Անդրեյ Սիբիհան Կարոլ Նավրոցկիի որոշումը անվանել է «ռազմավարական սխալ», որից միայն Մոսկվան կշահի։ Նա նաև հրաժարվել է Լեհաստանի հրամանատարի խաչից՝ «Լեհաստանի համար վաստակի շքանշանի աստղով», որը նրան շնորհվել էր 2022 թվականի հոկտեմբերին։
Զելենսկին ինքը դեռևս չի մեկնաբանել «Սպիտակ արծիվ» շքանշանից զրկելու չեղարկումը, որը նրան 2023 թվականին հանձնել էր այն ժամանակվա Լեհաստանի նախագահ Անջեյ Դուդան՝ «ի նշան Լեհաստանի և Ուկրաինայի միջև բարեկամական և համապարփակ հարաբերությունների խորացման, Եվրոպայում ժողովրդավարության, խաղաղության և անվտանգության համար համագործակցության զարգացման գործում ունեցած ակնառու նվաճումների ճանաչման»։
Աղբյուր՝ dw.com
