Հայաստանում վերջապես ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետ նշանակվեց: Կարելի՞ է ասել, որ բանակը ղեկավար ունեցավ: Թերեւս, ոչ: Փաշինյանը, որ պնդում էր, թե բանակը չպետք է խառնվի քաղաքականությանն, ամեն ինչ արեց, որ զինված ուժերն անցնեն քաղաքական տիրույթ, զրկվեն ինքնուրույն գործելու որեւէ հնարավորությունից եւ ենթարկվեն բացառապես իրեն:
Այս նշանակումից առաջ քաղաքական մեծամասնությունն ապահովեց անհրաժեշտ իրավական հողը: Օրենսդրական մի քանի փոփոխություն, ու ԳՇ պետը դարձավ պաշտպանության նախարարի տեղակալ, զրկվեց նախկին լիազորություններից, այդ թվում ՝ գնումներ կատարելու հնարավորությունից: Եւ ամենաուշագրավ կետը՝ ԳՇ պետը ՊՆ առաջին տեղակալն է, բայց նրան փոխարինելու իրավունք չունի: Սա բավական է ՝ հասկանալու համար, որ Փաշինյանին պետք է իր հրամաններին անվերապահորեն ենթարկվող եւ դրանք չքննարկող անձ: Ինչի համար նախ ձեւավորվեց համապատասխան պատյանը:
Էդվարդ Ասրյանը զբաղեցրեց ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի ՝ 5 ամիս թափուր մնացած աթոռը: Նրա անձի շուրջ քննարկումները չեն դադարում: Գեներալ Ասրյանն այն 40 զինվորականներից էր, որ 2021-ի փետրվարին պահանջում էր Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը, որովհետեւ. «ՀՀ վարչապետը և կառավարությունն այլևս ի վիճակի չեն ընդունելու ադեկվատ որոշումներ՝ հայ ժողովրդի համար այս ճգնաժամային և ճակատագրական իրավիճակում: …Գործող իշխանությունների անարդյունավետ կառավարումը և արտաքին քաղաքականությունում ցուցաբերած լրջագույն սխալները երկիրը հասցրել են կործանման եզրին»:
Այստեղ ո՞վ ազնիվ չէ: Որքան էլ Փաշինյանը պարբերաբար հակասի ինքն իրեն, նա երբեք չի թաքցրել իր ծրագրերն ու վերաբերմունքը հայրենիքի, արցախցիների, ընդդիմադիրների, թշնամու հանդեպ: Ասրյանից դիրքորոշում ու պարզաբանում չի հնչել, թե այդպիսի «հուժկու» պահանջից հետո, ինչպես է պատվի արժանացնում այն մարդուն, որին համարել է երկիրը կործանման տանող:
Իսկ ո՞րն է լինելու ԳՇ նոր պետի դերն այս պատմության մեջ, եւ ե՞րբ կավարտվի նրա պաշտոնավարումը՝ չնայած այն հանգամանքին, որ նշանակումը 5 տարի ժամկետով է:
Բանալին Փաշինյանի հայտնի արտահայտությունն է ՝ «Ես ինձ համարում եմ թիվ մեկ պատասխանատուն, բայց չեմ համարում թիվ մեկ մեղավորը»:
2020-ի նոյեմբերի կապիտուլյացիոն համաձայանգիրը ստորագրելուց անմիջապես հետո բունկերից Փաշինյանը պատերազմի, հազարավոր զոհերի ու կորսված հայրենիքի համար մեղավորներ նշանակեց նախկիններին: Հետո նրանց շրջանակն ընդլայնեց՝ այստեղ ընդգրկելով նաեւ զինվորականների: Այժմ էլ գրեթե ամեն օր պետական դավաճանության նոր դեպքեր են հրամցվում հանրությանը, որոնց իսկությանը, սակայն, ոչ բոլորն են հավատում:
Ստացվում է ՝ կատարվածում մեղավոր են բոլորը, բացի իրենից: Ու նախկին ձախողումների պատասխանատվության բեռն իր ուսերից գցելուց հետո Փաշինյանն ապագայի մասին է մտածում:
Հայ-թուրքական ու հայ արդրբեջանական շփումներն են ակտիվացել՝ հանդիպումներ, շնորհավորանքներ: Կողմերը խոսում են խաղաղության պայմանագրից, սահմանազատումից, սահմանների բացումից: Փաշինյանի բազմաթիվ ելույթները հուշում են, որ այս գործընթացները տեղի են ունենալու Հայաստանի եւ Արցախի տարածքային ամբողջականության հաշվին: Եւ պարզ է, որ զորքերը ետ քաշելու բազմաթիվ հրամաններ են հնչելու. վարչապետը մեկ անգամ չէ, որ ասել է ՝ Հայաստանի տիրապետության տակ ադրբեջանական հողեր կան: Եւ ինչպես առանց սահմանազատման գործընթացի ու իրավական հիմքի՝ բանավոր փոխըմբռնմամբ՝ թշնամուն հանձնվեցին Սյունիքի կարեւոր ռազմավարական բարձունքները, Գորիս-Կապան, Կապան-Ճակատեն ճանապարհները, բանավոր կամ գրավոր էլ կհանձնվեն այն գյուղերը, որոնց իշխանությունն անվանում է անկլավ:
Եթե աղմուկ չբարձրանա, եւ հասարակությունն այս զիջումն էլ ընդունի որպես սովորական երեույթ, մեղավորների ցանկում փոփոխություն չի լինի: Իսկ եթե մարդիկ ոտքի կանգնեն ու պահանջեն հողատու իշխանության հրաժարականը, կա մարդ, որին Փաշինյանը կկարգի թիվ մեկ մեղավոր, նրան բազմաթիվ ուղիղ եթերներ կնվիրի, կասի, որ իրեն սխալ են զեկուցել… պատասխանատու է, մեղավոր չէ…
Ցավոտ գործընթացները սարերի ետեւում չեն, իսկ հավանական մեղավորն էլ ամբողջովին տեղավորվում է իշխանության ձեւած-կարած պատյանի մեջ:
Թե չէ՝ ինչի՞ համար էր այս նշանակումը. Փաշինյանն առանց Ասրյանի էլ վատ չէր ապրում:
