ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը կրկին հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները պետք է ստանձնի Գրենլանդիայի տիրապետությունը։ BBC-ի հարցին պատասխանելով՝ Թրամփը նշել է, որ Վաշինգտոնը կհասնի դրան՝ լինի դա «հեշտ», թե «դժվար» ճանապարհով։ Բայց ինչո՞ւ է Գրենլանդիան այդքան ռազմավարական արժեքավոր Միացյալ Նահանգների համար, որ ամերիկացի նախագահը սպառնում է բռնություն կիրառել ՆԱՏՕ-ի իր դաշնակցի դեմ։
Ռազմաստրատեգիական տեսանկյունից, Միացյալ Նահանգներն ունի առնվազն երկու պատճառ այս կղզին տենչալու համար։ Այն պաշտպանում է ԱՄՆ տարածքը ծովից և օդից։
Գրենլանդիան կարող է նաև ամրապնդել Միացյալ Նահանգների դիրքերը Արկտիկայում, որը կարևորություն ունեցող տարածաշրջան է։
Վերջապես, Գրենլանդիայի նկատմամբ վերահսկողությունը, սկզբունքորեն, կարող է ամրապնդել ԱՄՆ դիրքերը Արկտիկայում, որը գլոբալ տարածաշրջան է, որի զարգացումը դեռևս համեմատաբար ցածր մակարդակի վրա է։
Եթե Միացյալ Նահանգները վերահսկողություն ձեռք բերի Գրենլանդիայի նկատմամբ, դա զգալիորեն կամրապնդի իր դիրքերը Հյուսիսարևմտյան անցուղու շուրջ վեճում: Բայց դա դեռ ամենը չէ:
Սա, սկզբունքորեն, կամրապնդի նրանց դիրքերը Արկտիկայում, որտեղ Ռուսաստանն ու Չինաստանն այժմ ավելի ու ավելի ակտիվ են։
Մոսկվան, իր հերթին, ամրապնդում է իր ռազմական հզորությունը Արկտիկայում՝ ընդլայնելով իր ամենահյուսիսային ռազմական բազան՝ «Արկտիկական Երեքնուկը» Ֆրանց Իոսիֆի հողում և «Հյուսիսային Երեքնուկը» Նոր Սիբիրյան կղզիներում: Այն նաև ապահովում է է մեծ օդանավակայաններ և ռադարներ Արկտիկայում:
ԱՄՆ-Դանիա գործող համաձայնագրերի համաձայն՝ ԱՄՆ-ն կարող է անսահմանափակ թվով զորքեր ուղարկել Գրենլանդիա։
2023 թվականին Միացյալ Նահանգները և Դանիան ստորագրեցին պաշտպանական համագործակցության համաձայնագիր, որը նույնպես հիմնված է ՆԱՏՕ-ի պայմանագրերի վրա և սահմանում է Դանիայում գործող ամերիկյան զորքերի իրավական հիմքը: Գրենլանդիայում ԱՄՆ ներկայությունը կարգավորվում է առանձին համաձայնագրով:
Թրամփը բազմիցս հայտարարել է, որ Գրենլանդիան կարող է հայտնվել Ռուսաստանի կամ Չինաստանի ձեռքում, և որ Ամերիկան պետք է տիրապետի տարածքին, այլ ոչ թե վարձակալի այն։
«Ես սիրում եմ չինացի ժողովրդին, ես սիրում եմ ռուս ժողովրդին։ Բայց ես չեմ ուզում, որ նրանք մեր հարևանները լինեն Գրենլանդիայում։ Դա տեղի չի ունենա», – հայտարարեց Թրամփը 2026 թվականի հունվարի սկզբին։ «Եվ, ի դեպ, ՆԱՏՕ-ն պետք է հասկանա դա»։
Դանիայի ՆԱՏՕ-ի հիմնական դաշնակիցները՝ եվրոպական երկրները և Կանադան, հանդես եկան դաշինքի աջակցությամբ՝ նշելով, որ «միայն Դանիան և Գրենլանդիան կարող են որոշել իրենց հարաբերությունները»։
