“Իսլամական պետության” ահաբեկիչները էլ ավելի են սրում Աֆղանստանի քաոսային իրավիճակը

Նրանք են ստանձնել Քաբուլի օդակայանում իրականացված հարձակման պատասխանատվությունը

Օգոստոսի 15-ին թալիբները գրավեցին մայրաքաղաք Քաբուլը, այսպիսով Աֆղանստանն անցավ նրանց վերահսկողությանը: Մինչ խաղաղ բնակչությունը վրեժխնդրությունից խուսափելու համար սարսափահար փորձում էր փախչել երկրից, ահա օգոստոսի 26-ին Քաբուլի “Համիդ Քարզաիի” անվան օդակայանում տեղի ունեցավ ահաբեկչական պայթյուն, որը, ինչպես օգոստոսի 28-ին նշել է “Timeturk.com” կայքը, իրականացրել է մահապարտը: Նախապես հայտարարվեց 60 հոգու սպանության մասին, ապանվածներից 13-ը ամերիկացի զինծառայողներ են: Հաջորդ օրը, սակայն, պարզվեց, որ ապանվել է ավելի քան 170 մարդ, այդ թվում “Թալիբանի” 28 գրոհային:

Մինչ պայթյունի պատասխանատվությունը ստանձնում էր Ալ Ղաիդայի ծնունը հանդիսացող  “Իրաք-Շամ իսլամական պետություն” ահաբեկչական կազմակերպության աֆղանական թևի խորասանյան խմբավորումը, ԱՄՆ նախագահ Ջոզեֆ Բայդենը հայտարարեց, որ ահաբեկիչները պատասխան են տալու: Ե՝վ պատասխանը չուշացավ: Օգոստոսի 28-ի վաղ առավոտյան ամերիկացիները անօդաչու սարքերով Նանգահար նահանգում լուրջ հարված հասցրին “Իսլամական պետության” ահաբեկիչներին և այդ մասին պաշտոնապես հայտարարեց ԱՄՆ-ի կենտրոնական ուժերի՝ CENTCOM-ի խոսնակ, գնդապետ Բիլ Ուրբանը, առանց անդրադառնալու հակառակորդին պատճառած կորուստներին:

“Թալիբանը” 1994-ին Պակիստանի գաղտնի ծառայությունների նախաձեռնությամբ կազմավորվել էր Աֆղանստանում, որպես իսլամ արմատական կազմակերպություն, ինչպես և Ալ Ղաիդան, որը կազմավորվել էր 1988-ին: 2011-ի մայիսին , երբ Ուսամա Բեն Լադենը սպանվեց, այս կազմակերպությունը աստիճանաբար հաստատվեց Իրաքում. Ինչ վերաբերում է “Իրաք-Շամ իսլամական պետությանը”, ապա նա էլ էլ կազմավորվեց 2003 թվին հակաիրաքյան երկրորդ պատերազմի սկզբներին Իրաքում, մեկ տարի անց հայտարարեց Ալ Ղաիդային իր ենթակայության մասին, իսկ 2014-ին խզեց վերջինի հետ իր կապերը: Համենայն դեպս՝ ե՝վ “Թալիբանը” ե՝ Ալ Ղաիդան, ինչպես նաև “Իսլամական պետությունը” պայքարում են շարիաթի օրենքնեին հակադրվող պետությունների և ժողովուրդների դեմ: Այն տարբերությամբ, որ “Թալիբանն” եթե այդ պայքարը սահմանափակում է Ադղանստանի սահմաններով, ապա Ալ Ղաիդան ու “Իսլամական պետությունը” ծավալում է ողջ աշխարհում, մասնավորապես Մերձավոր և Միջին Արևելքում: Այդ իսկ պատճառով վերջիններիս ահաբեկչությունը, ի տարբերություն “Թալիբանի”, գլոբալ բնույթ է ստացել: Տվյալ դեպքում խնդիրը,սակայն, ահաբեկչության բնույթը չէ, այլ Աֆղանսդանում ահաբեկչական նոր հարձակումների իրականացման հավանականությունը, ինչը երկիրը կկանգնեցնի անդունդի շեմին, խճճելով այնտեղ տիրող քաոսային իրավիճակը:

Հակոբ Չաքրյան