Ապրեցնող ֆիլմը…

Արուսյակ Սիմոնյանի նկարահանած «Իմ նոր տարին» կարճամետրաժ ֆիլմը բոլորովին վերջերս է էկրան բարձրացել: Վերնագիրը հուշում է, որ ֆիլմում պետք է լինեին զարդարանքներ, լույսեր, գույներ, նվերներ, փրփրուն շամպայններ, հրավառություն ու… ու խելահեղ տոնական տրամադրություն, բայց՝ ոչ: «Իմ նոր տարին» ֆիլմի հիմքում Արուսյակ Սիմոնյանի անձնական պատմությունն է: Նա ավերիչ երկրաշարժին կորցրել էր իր մորը, մնացել հոր և եղբոր հետ:Առաջին տեսարանը սկսվում է հոր կերպարը մարմնավորող Խորեն Լևոնյանի իր կնոջը հողին հանձնելու ողբերգականությամբ: Հայրը 200 եղբայարական գերեզման է բացել, որպեսզի գտնի սիրելի կնոջը, որպեսզի նա էլ գերեզման ու հուշաքար ունենա, որպեսզի կարողանա այդ անկյունում խոսել, հուզվել, պատմել իրենց երեխաների մասին, որպեսզի երեխաներն իրենց մորն այցելելու տեղ ունենան… Կողքի գերեզմանին խնկարկող ամուսիններն էլ, տեսնելով ֆիլմի հերոս Արամին՝ կնոջը հուղարկավորելիս, մտածում են, որ վերջապես նա կխաղաղվի, ապա մոտենալով աչքալուսանք են տալիս. «հազարավոր անհայտ կորածների մեջ գտնվել է կինդ…»: Անասելի ցավ կա այդ բառի մեջ, նա աչքալուսանքներ էր լսել իր ամուսնության ժամանակ, երեխանների ծնվելուց ու այսօր… Դեկտեմբերյան ցուրտ ձմեռ է, ավերված է գրեթե ամեն ինչ, մի վագոն-տնակում ապրում է հայրը իր երկու երեխաների հետ: Երեխաները չեն ընկալում այդ զարհուրելի երկրաշարժը, և նրանց թվում է, թե հեքիաթի չար հերոսներն են այս ավերածությունների հեղինակները: Որքան որ տագնապ կա նրանց սրտերում, այնքան էլ երեխայական բնազդով ինչ-որ խաղեր հորինելու տենչ՝ երկրաշարժ-երկրաշարժ վանկարկումներով: Ֆիլմում հայրը գրեթե չի խոսում, նրա դեմքը կարծես պատմում է ողջ ժողովրդի ցավը… և հետո ի՞նչ պատմել, երբ պատմելու բան էլ չկա: Նա լուռ փայտ է հավաքում փլատակների տակից, որպեսզի վառելիք լինի և հանկարծ մի գիրք է գտնում, որի էջում դրված է կնոջ նկարը: Եվ հանկարծ երեխաների երկրաշարժ-երկրաշարժ վանկարկումների ժամանակ բղավում է. «էս խաղին վերջ չկա՞…»Ահա այս բանալի բառերով ռեժիսորը ամբողջացնում է ֆիլմի դրամատիկ մասը: Բայց այդ «դժոխք» անվանումով խաղին կարծես թե վերջ չկա: Ամենուր մարդկային խեղված ճակատագրեր են, որոնք անդառնալիորեն ավերվել են: Ֆիլմում սահուն կերպով ներկայացվում է 88-ի տարեգրությունը, երբ մի քանի ժամով լույս է լինում, այդ ժամանակ հեռուստացույցն են միացնում, որ մի լուր լսեն:Երեխաներն էլ սովորել են, և հորը խնդրում են, որ միացնի «Որոնումները»: Այդպես է կոչվում այն հաղորդումը, որով ներկայացնում են կորած մարդկանց գտնվելու վայրերը: Բոլորը համակ ուշադրությամբ լսում են, և թվում է մի հրաշքով կլսեն ամենասպասված անուն-ազգանունը:Ու այսպես ամեն օր, այդ ցավի ու տառապանքի միջով անցնում են ֆիլմի հերոսները, ու ամեն օր որոնում «Որոնումներ»-ով: Հեռուստացույցի վրա երևում է տոնածառի խաղալիք, որն այդ ամենի մեջ կարծես մի գեղեցիկ հույս լինի: Ու երբ մի երեկո կրկին հաղորդում էին դիտում, հաղորդման կեսից հոսանքն անջատվեց: Հայրը մոտենում է հեռուսատցույցին, որտեղ դրված էին մոմն ու տոնածառի խաղալիքը, փորձում է վառել մոմը, և խաղալիքը ընկնում ու կոտրվում է: Այդ լռության մեջ, երեխաներից մեկն ասում է՝ «մեր նոր տարին ջարդվել ա»:Սա թվով երկրորդ բանալի բառերն էր, որով ռեժիսորը ֆիլմի կոնֆլիկտային հանգույցում հերոսներին ապրեցնող գործողության է մղում: Տոնածառի այդ միակ խաղալիքը հայրը սոսնձում է՝ մտքում ունենալով ամենասիրուն խաղը, որն ամենից շատ երեխաներն են սիրում: Հաջորդ կադրում կանգնած է ժպտացող հայրը՝ անտառի ամենամեծ ու ամենասիրուն եղևնին ձեռքում: Սա է ամենամեծ ու ամենագեղեցիկ նոր տարին, որով պիտի ապրեին և ապրեցնեին…Հ.Գ. «Իմ նոր տարին» ֆիլմի պրեմիերան Հոլիվուդում է տեղի ունեցել, մասնակցել է մի քանի փառատոների, և արժանացել է Կանադայի «Նուռ» կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակին` լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ անվանակարգում: ՎԱՐԴԱՆ ՄԿՐՏՉՅԱՆ