Պիեռ Կուլակը (Կուլաքսըզյան) հեռուստատեսության եւ կինոյի դերասան է, նաեւ բեմադրիչ եւ գրող: Ծնվել է 1942 թվականին, Լուար նահանգի Սեն-Շամոն քաղաքում, ապրում է Փարիզում: Նրա դերասանական շնորհքն ի հայտ է եկել վաղ տարիքում, երբ նա զվարճացնում էր մարդկանց Լուարի շուկաներում, որտեղ գնում էր օգնելու իր ընտանիքին` գործվածքեղեն վաճառելու: Պիեռը սովորել է Սենթ-Էթիենի դրամատիկական կենտրոնում, որտեղ ներկայացրել է իր առաջին բեմադրությունները: Հետագայում սքեթչերով հանդես է եկել անվանի դերասան Ֆեռնան Ռեյնոյի հետ՝ «Թեատրը դ էտուալ» եւ «Ալամբրա» թատրոններում: Գեղարվեստի աշխարհը վստահեցնում էր, որ Ֆեռնան Ռեյնոն Պիեռ Կուլակին համարել է իր լավագույն ընկերը, ուստիեւ պատահական չէ, որ վերջինս հեղինակեց Ռեյնոյի կենսագրությունը (հրատարակված 2011 թվականին): Հայազգի դերասանը նկարահանվել է բազմաթիվ ֆրանսիական կինոֆիլմերում եւ հեռուստաշոուներում, որոնցից են՝ «Հորացիուս 62», «Գողերի արեւը», «Փաշան», «Թիբո», «Բորսալինո», «Բորսալինո եւ ընկերություն», «Ռաբբի Հակոբի արկածները», «Մարսելի պայմանագիրը», «Արսեն Լյուպեն», «Ժան-Քրիստոֆ» եւ շատ ուրիշներ:
Ներկայացվող հարցազրույցն իրականացրել եմ Պիեռ Կուլակի եղբորորդու՝ Ռուբեն Կուլաքսըզյանի միջոցով, որը հորեղբորն է փոխանցել հարցերս եւ ապա ինձ ուղարկել նրա պատասխանների սղագրությունը (ֆրանսերեն): Երախտապարտ եմ արդի ֆրանսահայ երիտասարդության վառ ներկայացուցիչ Ռուբեն (Ռոբին) Կուլաքսըզյանին իր պատրաստակամության եւ համագործակցության համար: (Ի դեպ, Ռուբենը հեղինակն է «Փոքրիկ Հայաստաններ. Հայ Սփյուռքի ուղեցույց» անգլերեն գրքի, որին «Ազգ»ն անդրադարձել է 2020 թվականին):
–Հարգելի՛ պարոն Կուլակ, շատ շնորհակալություն հայ մամուլին հարցազրույց տալու ձեր համաձայնության համար: Ո՞րն եք համարում ձեր ամենաուշագրավ աշխատանքը:
-Շատ կան ուշագրավ դերեր, բայց թերեւս ամենատպավորիչը «Կորեացի» մականունով Մարսելի դերս էր՝ 1968 թվականին նկարահանված Ժորժ Լոթների «Փաշան» ֆիլմում, Ժան Գաբենի խաղընկերակցությամբ: (Գաբենը, ի դեպ, այդ կինոնկարում մի լավ ծեծ է տալիս մեր հայորդուն – Ա. Բ.): Իսկապես, ժամանակի մեծ դերասանների կողքին իմ անունը նույնպես այդ ֆիլմի ազդագրերի վրա տարածվեց Ֆրանսիայով մեկ: Անմոռանալի են նաեւ 1967-ին թողարկված «Գողերի արեւը» Ժան Գաբենի եւ Ռոբերթ Սթաքի մասնակցությամբ, ինչպես նաեւ «Բորսալինոն» Ալեն Դելոնի եւ Ժան-Պոլ Բելմոնդոյի հետ՝ 1970 թվականին:
–Դուք աշխատել եք մի շարք լեգենդար դերասանների հետ: Կա՞ մեկը, որին կարող եք առանձնացնել:
-Ես խաղացել եմ մեծագույնների՝ Ժան Գաբենի, Ժան-Պոլ Բելմոնդոյի, Լուի դը Ֆյունեսի, Էնթոնի Քուինի, Ջոնի Հոլիդեյի հետ, բայց կասեի, որ ամենից ակնառուն Ալեն Դելոնն է: Նա բացարձակապես մեծ տաղանդի տեր է եւ, ինչպես ինքն է ասում, իր կերպարները ոչ թե «խաղում» է, այլ «ապրում»:
–Հանճարեղ կատակերգու Լուի դը Ֆյունեսը շարունակում է մնալ շատ սիրված հայ հանդիսատեսի համար: Ի՞նչ հատուկ հիշողություններ ունեք նրանից:
-Շատ հաճելի էր Լուի դը Ֆյունեսի հետ նկարահանվել, եւ «Ռաբբի Հակոբի արկածները» ֆիլմը մեծապես նպաստեց իմ համբավին Ֆրանսիայում: Նա շատ պրոֆեսիոնալ էր եւ բեղուն, բայց այնքան էլ զրուցասեր չէր: Գալիս էր նկարահանման հրապարակ եւ աշխատանքի ավարտից հետո անմիջապես գնում էր:
-1962 թվականի հայկական «Քուլիս» ամսագրում գրվել է, որ դուք մտադիր եք եղել նկարահանել Մարսել Աշարի գործերից մեկը ֆրանսահայ գրող Ժան-Ժակ Վարուժանի համագործակցությամբ: Ենթադրում եմ, որ այն չի իրականացել:
-Հը՜մմ, չեմ հիշում նման բան:
–Նույն հոդվածում ձեր ազգանունը նշվել է նաեւ Բեբեքյան: Ինչո՞ւ:
-Կարիերայիս հենց սկզբում ես պատահաբար օգտագործել եմ նաեւ այդ անունը, քանի որ ընտանիքում ինձ բոլորը, նույնիսկ այսօր, անվանում են «բեբեք» (երեխա):
–Հայաստանում շատերն են տեսել ձեր ֆիլմերը՝ չիմանալով ձեր հայկական ծագման մասին: Պատմե՛ք, խնդրեմ, ձեր արմատների մասին:
-Ի տարբերություն գեղարվեստի ոլորտում գործած այլ ֆրանսահայերի, ես միշտ շեշտել եմ իմ հայկական ծագումը: Հայկական արմատները թաքցնելը հեշտ էր, այն հեշտացնում էր հասնել հաջողության, հատկապես կինոյում կամ երաժշտության մեջ: Ես միշտ հպարտացել եմ իմ ծագմամբ, եւ իմ ընկեր Ֆեռնան Ռեյնոն, որն այն ժամանակ հայտնի հումորիստ էր, սիրում էր գալ մեր տուն ճաշի եւ վայելել մորս հայկական խոհանոցը: Ընտանիքս ծագումով Կիլիկիայից է՝ Մարաշից: Ցեղասպանությունից փրկվելով՝ տարագրվել են Հալեպ, որտեղ մնացել են մի քանի տարի՝ մինչեւ 1930-ին կմեկնեին Ֆրանսիա: Ընտանիքում մենք չորս եղբայր եւ երեք քույր էինք:
–Ի՞նչ հայկական ավանդույթներ է ունեցել ձեր ընտանիքը:
-Կարծում եմ՝ պահպանել ենք հայկական ավանդույթների մեծ մասը՝ կարեւորելով խնջույքները, տոները, ընտանեկան հավաքույթները, սերունդների փոխհարաբերությունները, հարգանքը, կրթությունը, կրոնը: Մենք քիչ ենք ազդվել ֆրանսիական ավանդույթներից: Երբ երեխա էի, մենք ապրում էինք Սեն-Շամոնի Ժիե գետի ափին գտնվող մի շինությունում, եւ քանի որ այնտեղ ապրում էին միայն ամենաաղքատ հայ ընտանիքները, ֆրանսիացիներն այն անվանում էին «հայերի տուն»: Սեն-Շամոնի շրջակայքի լեռներում նաեւ մի ամբարտակ կար, եւ մեծերն ասում էին, որ այնտեղի լեռնային օդն իրենց հիշեցնում է Մարաշի շրջակա լեռները: Ամեն ամառ հայերն ընտանիքներով գնում էին այնտեղ՝ զբոսախնջույքի եւ բնությունը վայելելու: Այս ավանդույթի պատճառով ֆրանսիացիներն այդ վայրը սկսեցին կոչել նաեւ «հայերի ամբարտակ»:
–Երբեւէ եղե՞լ եք Հայաստանում:
-Այո՛, ես այցելել եմ Հայաստան եւ իրական կապ եմ զգացել այդ հողի հետ, թեեւ իմ նախնիները եկել էին Կիլիկիայից, որը Երեւանից հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռու է: Բայց դա՛ է այսօրվա Հայաստանը՝ մեր բոլորի, աշխարհի բոլոր հայերի հայրենիքը:
–Հայաստանում շատերը գիտեն «Ֆորտ Բոյարի բանալիները» հեռուստախաղը, բայց տեղյակ չեն, որ դրա սկզբում հնչող հիշարժան, խորհրդավոր երաժշտության հեղինակը ձեր եղբայրն էր՝ երգահան Պոլ Կուլակը (1943-2021): Մի երկու խոսք նրա մասին, խնդրեմ:
-Եղբայրս՝ Պոլը, շատ ստեղծագործ անհատ էր, երաժշտությամբ սկսել էր հետաքրքրվել շատ վաղ տարիքում, երբ մեր ամբողջ ընտանիքը շուկաներում էր աշխատում: Աշխատանքի եւ համբերատարության շնորհիվ 1990 թվականին նա կարողացավ ընտրվել այս նորաստեղծ հեռուստածրագրում: Այն ամենահին ֆրանսիական հեռուստախաղն է, որը հեռարձակվում է մինչեւ օրս: Պոլը 200-ից ավելի երաժշտական գործ է գրել «Ֆորտ Բոյարի» համար, նաեւ երաժշտություն այլ հեռուստաշոուների ու նաեւ մուլտֆիլմերի համար:
-Շատ շնորհակալություն հարցազրույցի համար, հարգելի՛ պարոն Կուլակ, մաղթում եմ ձեզ քաջառողջություն եւ դրական լիցքեր:
ԱՐԾՎԻ ԲԱԽՉԻՆՅԱՆ
