Դեսպան Գրիգոր Առաքելյանի ՖԲ էջից, –
Բնությունը մեզ պոչ չի պարգևել: Չգիտեմ, դա լա՞վ է, թե՞ վատ: Միգուցե պոչն ինչ-որ նպատակի, օրինակ ճանճ քշելու համար մեզ էլ պետք գար: Ինչ արած, մենք պոչ չունենք ու առանց դրա մինչև հիմա յոլա ենք գնացել: Բայց եթե հայերս չօգտագործեինք պոչը, ավելի շուտ՝ «պոչ» բառը, հայոց լեզուն հաստատ կտուժեր: Պոչի բացակայության դեպքում ինչպես կկարողանայինք նկարագրել անհավանական ու խելքից դուրս թվացող ստերը: Այո, պոչը մեզ օգնում է լուծել խնդիրն ու ոչ հավաստի ստերն անվանել «պոչավոր»: Անշուշտ, պոչ չունենալու դեպքում, մեզ օգնության կհասներ նաև կոտոշը՝ պոզը, ճիշտ այնպես, ինչպես իրանցիներն են օգտվում դրանից ու նույն նպատակի համար, պոչից բացի, օգտագործում կոտոշը՝ ճչացող ստերն անվանելով «պոզավոր» (دروغ شاخدار):
Բայց հայի համար պոզն ու պոչը (միասին վերցրած) ստի հետ ոչ մի կապ չունեն, այլ կապված են անտեղի քննադատության և «պոզ ու պոչ» կպցնելու հետ:
Իսկ իտալացիների մոտ ստի հետ ոչ պոչն է ասոցացվում, ոչ էլ կոտոշը, փոխարենը սուտն ու քիթն են սերտորեն փոխկապակցված: Պինոկկիոյի արկածները գրքից գիտենք, որ հեքիաթի հերոսի քիթն ամեն անգամ երկարում էր, երբ նա ֆեյքեր էր հորինում: Պատկերացրեք, ինչ տեղի կունենար, եթե մերօրյա սոցցանցերն աշխատեին Պինոկկիոյի հեքիաթային դարաշրջանում:
Վերադառնալով պոչի թեմային, ավելացնեմ, որ հայերը խորամանկելիս օգտվում են մարդու մոտ բացակայող կարևորագույն օրգանից, այն է՝ պոչից, և այդ նպատակով «պոչ խաղացնում»: Բայց իրանցիները խորամանկելիս, ոչ թե սեփական պոչն են խաղացնում, այլ՝ ուրիշի: Դա է պատճառը, որ մեկին խաբելու կամ մոլորեցնելու համար իրանցին ասում է՝ «արջին ստիպեցինք պար գալ, որ պոչը բռնենք»: Բնականաբար, այստեղ «արջը» հանդես է գալիս որպես խարդավանքի զոհ:
Թեև մենք պոչ չունենք, բայց պետք է զգուշանանք, որ հանկարծ մեր չեղած պոչը չկտրեն, չխուզեն կամ էլ չտրորեն, հակառակ դեպքում, չարամիտ մարդկանց զոհը կդառնանք: Բայց իրանցիներն այդ հարցում այլ կարգի մտահոգություն ունեն, քանի որ նրանք սովորաբար զգուշանում են պոչը կտրած մարդկանցից: Չէ՞ որ «պոչատ» մարդիկ (دم بریده) , ըստ իրանցիների, խորամանկ ու նենգամիտ են լինում:
Պոչի ևս մեկ կարևոր հատկանիշ: Եթե անհերքելի փաստերը կոծկելու համար մենք՝ հայերս, անհուսալիորեն փորձում ենք մախաթը թաքցնել պարկի մեջ, ապա իրանցիները համառորեն աշխատում են աքաղաղի պոչը քողարկել (دم خروس) :
Այո, մեր կյանքում կան այնպիսի ակնառու բաներ, որ աքաղաղի պոչի պես հնարավոր չէ թաքցնել անգամ ամենամեծ պարկի մեջ:
