Երեկ Երևանում բանտից ազատվեց մի նախկին պաշտպանության նախարար, որը երեք տարի բանտային կուշտ կյանքից հետո արժանացավ մի փոքրիկ հաղթահանդեսի:
Հարազատները, մտերիմները ուրախության աննկարագրելի զգացումներով դժնդակ զնդանի մոտ դիմավորեցին Դավիթ Տոնոյանին, որը կրում է ուղղակի անձնական պատասխանատվություն 2020 թվականի դառը պարտության համար։
Իհարկե, մեզ այդ անձը բնավ չի հետաքրքրում, բայց անդրադառնանք այն երևույթին, որը կարելի է անվանել «Նիկոլի հոգեզավակություն»։
Մի քանի տասնյակ հայ զինվորականներ կան, որոնք պատերազմում կրած պարտության համար ոչ մի պատասխանատվության չեն ենթարկվել, չեն ապաշխարել և բացառիկ հանգիստ կերպով շարունակում են ապրել, աշխատել, փող ստանալ, երեխաներ ամուսնացնել, թավալ տալ սրճարաններում։ Այդ կարգի գեներալ կոչվածների շարքում առանձնահատուկ չարաբաստիկ դերակատարում են ունեցել Օնիկ Գասպարյանը, Դավիթ Տոնոյանը, ԱԱԾ մի հարուստ երիտասարդ պետ։
Ի՞նչն է նրանց միավորում։
Բոլորի պաշտոնական «արևածագը» սկսվել է քպ առաջնորդի օրոք, նույնիսկ կարելի է պնդել , որ քպ ղեկավարը նրանց սիրասուն հոգեծնողն է։
Հոգեզավակի երևույթը շատ տարածված էր դեռ հին Հռոմում։ Կասրերն ունեին իրենց հոգեզավակները։
Օրինակ՝ Հուլիոս Կեսարի հոգեզավակներն էին Անտոնիոսը, ապագա Օգոստոս կայսրը, Բրուտոսը՝ մարդիկ, որոնք իրենց խիզախ կյանքի ավարտին ինքնասպան եղան՝ քաջությունը վեր դասելով պարտության պատասխանատվությունից և անձնական ստորացումից։
Ի՞նչն էր միավորում կեսարի հոգեզավակներին, մարդկային ինչպիսի՞ հատկանիշներ ունեին երիտասարդ հերոսները:
Բոլորը Հռոմի քաղաքական երևելի ընտանիքների զավակներ էին և Կեսարի հետ մասնակցել էին հեռավոր արշավանքներին, զրկանքներ կրել, մարտնչել գալլերի, գերմանիկների, կիմրների և այլ ռազմատենչ ցեղերի դեմ, սովորել էին փիլիսոփաների դպրոցում։
Իհարկե, 2060 տարի առաջ ապրած այդ խիզախ հերոսներին դժվար է համեմատել հայ բարձրաստիճան սպաներից շատերի հետ, որովհետև մեր սպաները հոգեզավակն են մի քպ ղեկավարի, որը խաբեության, փախուստի, նենգափոխման, հրաժարումի վարպետ է։
Մի՞թե նրանք նման չեն իրենց հոգեծնողին, որը նոյեմբերի 9-ից հետո, օրեր շարունակ փախուստի մեջ էր և լքել էր պետական պաշտոնը։
Այնպես որ, մի զարմացեք Տոնոյանի, Գասպարյանի և մյուսների՝ իրենց հերոսի տեղ դրած վարքագծի վրա։
Պտուղը ծառից հեռու չի ընկնում։
Հրայր Կամենդատյան, «Հայաքվե» նախաձեռնության ներկայացուցիչ
