Մայիսի 10-ին Քրիստոնեական համերաշխություն միջազգային կազմակերպությունը (Christian Solidarity International, CSI) նամակով դիմել է Շվեյցարիայի արտգործնախարար Իգնացիո Կասսիսին (Ignazio Cassis), որով կոչ է անում Շվեյցարիային, որ վերջինս «ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում քննարկման առարկա դարձնի Լեռնային Ղարաբաղի հայերի համար Ադրբեջանի ստեղծած գոյաբանական սպառնալիքը, Հայաստանի հետ 150 օր շարունակ փակ է պահում աշխարհի հետ միակ ճանապարհը՝ 120 հազար հայերի շրջափակելով: Դիտորդների գնահատմամբ՝ աճում են նշանները, եւ Հարավային Կովկասում էթնիկ-կրոնական զտումների ականատես ենք դառնում: Բազմաթիվ շվեյցարացիներ անհանգստացած են, նրանց ցանկությունն է, որ ամեն բան ձեռնարկվի՝ դա կանխելու համար», ձեւակերպված է Քրիստոնեական համերաշխություն միջազգային կազմակերպության (ՔՀՄ) նամակում: (Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի հունվարի 1-ից ՄԱԿ ԱԽ-ի հինգ ոչ մշտական անդամների՝ Էկվադորի, Ճապոնիայի, Մալթայի, Մոզամբիկի թվում է Շվեյցարիան՝ երկամյա ժամկետով): Կազմակերպությունը հիշատակել է, որ շվեյցարացիները ԼՂ հայերի ճակատագրի մասին իրենց անհանգստությունն արտահայտել են նախ 2022-ի հոկտեմբերի 14-ին Ժնեւի կանտոնի որոշմամբ, ապա՝ 2023-ի հունվարի 9-ի բանաձեւում, ինչպես նաեւ՝ մարտի 16-ի բանավեճի ժամանակ ( տե՛ս «Ազգի» 24.03.2023-ի «Շվեյցարացի պատգամավորները փորձում են կանխել «հայ ժողովրդի հերթական ցեղասպանությունը» հրապարակումը):
ՔՀՄ-ն հիշատակում է, որ բանաձեւերի բովանդակությունը համընկնում է Դաշնային խորհրդի ստանձնած պարտավորությանը, ըստ որի՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում իր նախագահության ընթացքում մտադիր է առաջնահերթություն տալ խաղաղ բնակչության պաշտպանությանը:
Հաշվի առնելով Ղարաբաղի հայերին սպառնացող արդի վտանգը՝ քրիստոնեական կազմակերպությունը բաց նամակով դիմել է Դաշնային խորհրդին հարցով՝ արդյո՞ք Լեռնային Ղարաբաղի բնակչությանը չի վերաբերում այդ առաջնահերթ նպատակը: Արտգործնախարար Կասսիսին քննադատելով, ՔՀՄ-ն հիշեցրել է, որ «Շվեյցարիան դեռևս չի կատարել այս բանաձևերը, եւ մայիսի 3-ին ՄԱԿ-ի ԱԽ-ի նախագահողի պաշտոնամուտի ելույթի ժամանակ, ինչպես նաեւ մայիսի 4-ի ճեպազրույցներում Անվտանգության խորհրդում ԵԱՀԿ նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատար Կասսիսը չի խոսել Լեռնային Ղարաբաղում առկա սուր ճգնաժամի մասին»:
«Հիմա իրավիճակի մասին պետք է քննարկում ծավալվի», հորդորում է Քրիստոնեական համերաշխություն միջազգային կազմակերպությունը եւ հստակ շարադրում՝ բանաձեւերը համահունչ են ԵԱՀԿ Մադրիդյան սկզբունքներին, որ երկու կողմերն էլ ստորագրել են: Վտանգված խաղաղ բնակչությանը պաշտպանելու համար Անվտանգության Խորհուրդը պետք է կենտրոնանա էական տարրերի հիման վրա ձեւակերպված նպատակների վրա՝ դատապարտել ադրբեջանական ագրեսիան: Ստեղծել մարդասիրական ավիափոխադրում, եթե Ադրբեջանը չդադարեցնի շրջափակումը: Կանխել ադրբեջանական նավթի վաճառքից ստացված շահույթի օգտագործումը ռազմական նպատակներով: Վերահաստատել Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման իրավունքը:
Այժմ հրատապ է բաց բանավեճ անցկացնել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում «բանաձևերի բովանդակության և ԵԱՀԿ Մադրիդյան սկզբունքների, ներառյալ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման իրավունքի մասին», գրում է Քրիստոնեական համերաշխություն միջազգային կազմակերպությունը արտգործնախարար Կասսիսին ուղղված նամակում: Որքան էլ զարմանալի, Քրիստոնեական հանրահայտ այս կազմակերպության տրամադրած տեղեկատվությունը հրապարակել էր նաեւ «Ֆինանսական լուրեր» գերմանական առցանց կայքը:
«Նորմալ» բառի գերակայությունը խաթարում է բնականն ու գիտակցականը
Մայիսի 9-ին առցանց «Ցայթը» հրապարակել էր Բրյուսելում առաջիկա կիրակի ԵՄ միջնորդությամբ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարների հայտարարված հանդիպման մասին, ծանուցելով նաեւ, թե հունիսի 1-ին էլ երկու հակամարտող կողմերի հետ նույն առաքելությանը՝ այն է՝ «Հարավային Կովկասում կայունության հաստատման, երկու պետությունների միջեւ հարաբերությունների նորմալացմանը» նպաստելու համար կհանդիպեն նաեւ Մակրոնն ու Շոլցը: Ինչպե՞ս են «նորմալանալու» հարաբերությունները կամ ի՞նչ է նշանակում «նորմալ», իհարկե չի բացատրված, եւ բառն այդ ոչ այնքան վերացական, որքան վիրավորական է հնչում, երբ հիշում ես, որ անհատի, մեկ մարդու ցավին, ողբերգությանը խոշորացույցով հետեւող, սրտացավություն, գթասրտություն քարոզող ԵՄ պաշտոնյան «թելադրում» է քաղաքական «կոռեկտ» տեքստը, իսկ լրատվամիջոցն այդ կոռեկտության սահմանը չի խախտում, երբ խոսքը ցեղասպանությունից մազապուրծ, վերապրող ժողովրդի մասին է: Նույնիսկ քովիդի համաճարակը «նորմալ» բառին նոր շապիկ հագցրեց՝ «նոր նորմալ»:
Եւ հիմա Ադրբեջանի նախագահի հայատյացության շարունակական ընդլայնվող տարածքը «նորմալի» սահմանները որքան է հեռացնում բանականի մեր եզրագծից: Սրա մասին, անընկալելի այդ բառի մասին մենք ակնարկու՞մ ենք: «Լարվածության թուլացման» ձեւակերպումը, որ հրամցնում է նույն լրատվությունը, առավել իրատեսական է ընդունելի, եթե հստակ նշվի, թե ո՛վ է այդ լարվածությունը պրկում:
Մայիսի 11-ին ավստրիական «Դեր Շտանդարտը» անդրադառնալով Սոթքի նույն օրվա դեպքին, «չեզոք» վերնագրել է՝ «Հայ-ադրբեջանական սահմանային հրաձգություն»: Եւ անխախտ կաղապարված մատուցում է՝ «Հայաստանի ու Ադրբեջանի ՊՆ-ը միմյանց մեղադրում են, որ հակառակորդ կողմն է սկսել կրակել»: Եթե ԵՄ դիտորդական առաքելությունը չունի լայն գործառույթով օժտված մանդատ, չի կարող պաշտպանել, այդուհանդերձ իր գաղտնի զեկույցն ուղարկում է Բրյուսել, ուստի դիտում եւ դիտարկում են՝ ո՛վ է հարձակվողը, ո՛վ՝ պաշտպանվողը, դիտում ու լռում են, գոնե մեդիային չեն հուշում գրել «չեզոքից» դուրս, եւ այդպես միջնորդի վստահությունն ու վարկը կորցնում են:
Շաբաթական երկու անգամ հրատարակվող «Ֆինանսներ եւ տնտեսություն» (Finanz und Wirtschaft ) շվեյցարական պարբերականը մայիսի 10-ին տպագրել է Ղրղստանի նախկին վարչապետ (2015-16 թթ.) Ջոոմարտ Օտորբաեւի «Վերջապես կլինի՞ խաղաղություն Հարավային Կովկասում» հոդվածը: «Կարծիք», ամրագրված է ենթագրում, որ հասկանալ է տալիս, թե բաղձալի խաղաղությանն անհագ սպասումով գրիչ վերցրած ղրղզ նախկին ղեկավարը, այժմ թանկ վարձատրվող խորհրդատուն, ադրբեջանական թեզերի ակնհայտ այդ շարադրանքի հիմքում խաղաղության կնքվելիք պայմանագրում մի կարեւոր պայման է զմռսում՝ հրաժարվել բանակից ու զենքից:
Այստեղ են ասում՝ խելքի աշեցեք:
ԱՆԱՀԻՏ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ
Գերմանիա
Լուսանկարն ըստ «Դեր Շտանդարտի»
