Պարտվող ձիու ճակատագրի անորոշությունը

Իրանին հնարավոր կլինի՞  ներքաշել Իսրայելի հետ պատերազմի հորձանուտի մեջ

Վերջերս Իրանի հոգեւոր առաջնորդ այաթոլլահ Ալի Խամենեին ասել էր, որ Իսրայելի հետ հարաբերությունները կարգավորելու քայլեր կատարող երկրները  «խաղադրույք են դնում պարտվող ձիու վրա»: 

Այս հայտարարությունից ընդամենը մի քանի օր անց, Իրանի ԱԳՆ խոսնակ Քանանին «Ալ-Աքսայի փոթորիկ» օպերացիայի կապակցությամբ Պաղեստինի ժողովրդին շնորհավորելու առիթ ունեցավ եւ ասաց, որ դա «սիոնիստների» դեմ դիմադրության շարժման հաղթանակների շարունակությունն է: Պաղեստինցիներին իր աջակցությունը   հայտնեց նաեւ Իրանի հոգեւոր առաջնորդի ռազմական հարցերով խորհրդական Յահյա Ռահիմ Սաֆեվին: 

Իսկ «Ալ-Աքսա փոթորիկ» գործողության գլխավոր կազմակերպիչն էլ  շնորհակալություն հայտնեց Իրանին՝ հարձակման կազմակերպման հարցում ցուցաբերած օգնության՝  զենքի մատակարարման եւ ֆինանսական աջակցության համար:

Հիշեցնենք, որ այս տարվա հունիսին Թեհրանը մեկ շաբաթվա ընթացքում երկու անգամ հյուրընկալել է Գազայի հատվածի վերահսկողությունն իրականացնող պաղեստինյան երկու խմբավորումների ղեկավարներին:  ՀԱՄԱՍ կազմակերպության  գրասենյակի ղեկավար Իսմայիլ Հանիան եւ Պաղեստինի Իսլամական Ջիհադ շարժման Գլխավոր քարտուղար  Զիյադ ալ-Նախալահը  տարբեր մակարդակներով ԻԻՀ պաշտոնատար անձանց հետ հանդիպումից բացի, ընդունելության են արժանացել  նաեւ ԻԻՀ հոգեւոր առաջնորդ Խամենեիի կողմից:
Ներկայումս,  հակաիրանական ճակատը, որի մեջ  Ադրբեջանի ներգրավվածությունն աստիճանաբար ավելի է ընդգծվում,  փորձում    է  Ալ-Աքսայի ու  վերը նշված  հանդիպումների միջեւ ուղիղ կապ տեսնել: 

Հատկանշական է, որ այդ հանդիպումները տեղի են ունեցել այնպիսի ժամանակահատվածում, երբ նշված պաղեստինյան խմբավորումների, ինչպես նաեւ Իրանի ու այդ երկու կազմակերպությունների միջեւ  հարաբերություններում որոշակի լարվածություն կար:

ՀԱՄԱՍ-ի ու Ջիհադի ղեկավարության հետ Թեհրանում տեղի ունեցած հանդիպումների մասին տեղեկատվություն հրապարակած իրանական «Քեյհան» օրաթերթն իր հոկտեմբերի 10-ի համարում անդրադարձել է  Վաշինգտոնում լույս տեսնող    The Hill  կայքի՝ «Ալ-Աքսայի փոթորիկ»  ռազմական գործողությանը, ինչպես նաեւ  Իրան-ԱՄՆ հարաբերությունների վրա դրանց հնարավոր հետեւանքներին:

«Քեյհանն» իր առաջնորդող հոդվածում մեջբերում է կատարել  The Hill պարբերականից, այն մասին,  որ  անկախ Իսրայելի նկատմամբ  կազմակերպված լայնածավալ ռազմական գործողությունում  Իրանի ներգրավվածության աստիճանից,  Թեհրանի հայտարարած անվերապահ  աջակցությունը պաղեստիցի աշխարհազորայիններին իր մեջ Վաշինգտոնին ուղղված հստակ ուղերձ էր  պարունակում:  Ըստ «Քեյհանի»,  The Hill կայքը նաեւ  նշում է, որ թեեւ ԱՄՆ-ին չի հաջողվել Իրանի ուղղակի մասնակցության մասին փաստեր ներկայացնել, սակայն բոլորին է հայտնի պաղեստինցի աշխարհազորայիններին Իրանի ցուցաբերած ֆինանսական ու լոգեստիկ աջակցության մասին: 

ԱՄՆ նախկին նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնն էլ իր X հաշվի գրառման մեջ նշել է հետեւյալը. «Կարեւոր է իմանալ՝ Իսրայելին ուղղված  ՀԱՄԱՍԻ վայրագ հարձակումը տեղի է ունեցել այդ կազմակերպության որոշմա՞մբ, թե՞ Իրանի հոգեւորականների հրահանգով»: Եվ ինքն էլ  շտապել  է իր հարցի պատասխանն անձամբ տալ, ասելով՝  «Ժամ առ ժամ հստակեցվող փաստերը վկայում են, որ Իսրայելի վրա իրական հարձակվողը հենց Իրանն է եղել»:

Հասկանալի է, որ հակաիրանական ճակատի կողմից  «Ալ-Աքսայի» գործողություններում  Իրանի անմիջական մասնակցության մասին հայտարարություններն ունեն հստակ նպատակ՝ մեղադրել Իրանին պատերազմ հրահրելու  մեջ եւ ներքաշել Իսրայելի հետ ռազմական գործողություններում: 

Հնարավոր  կլինի՞  Իրանին ներքաշել Իսրայելի հետ պատերազմի հորձանուտի  մեջ եւ արդյո՞ք մերձավորարեւելյան լայնածավալ պատերազմի մեջ «թուրանական» աշխարհի միավորմանը խոչընդոտող Իրանի  ներգրավվածության հարցում շահագրգիռ երկրների ցանկում Թուրքիան ու Ադրբեջանը պատվավոր տեղեր չեն զբաղեցնում: Կարծում ենք  պատասխանն ակնհայտ է:

ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Իրանագետ, Իրանում ՀՀ նախկին դեսպան