Թուրքիան դատապարտում է Իսրայելին

Հավատա՞նք Անկարայի անկեղծությանը

Իսրայելի ու ՀԱՄԱՍ-ի միջեւ 2025 թվականի հունվարի 15-ին  «Եռաստիճան հրադադարի մասին համաձայնագրի» կնքումից ընդամենը երկու ամիս անց, Իսրայելի ռազմաօդային ուժերը հարվածներ հասցրեցին Գազայի հատվածին, որի հետեւանքով զոհվել են ավելի քան 400 պաղեստինցիներ:

Ռազմական գործողությունները վերսկսելու համար Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուի հիմնավորումը հունվարի 15-ին ստորագրված «Եռաստիճան հրադադարի վերաբերյալ համաձայնագրի» ժամկետը երկարաձգելու համար  ընթացող բանակցություններում առաջընթացի բացակայությունն էր:

Իսրայելի վայրագությունները դատապարտեցին  շատ երկրներ ու միջազգային կազմակերպություններ: Դատապարտող երկրների ստվար  շարքին միացավ  նաեւ պաշտոնական Անկարան:

Թուրքիայի ռազմական ակադեմիայի կուրսանտների ներկայությամբ Ռամադան ամսվա ծոմապահության ավարտն ազդարարող իֆտարին արտասանած ելույթի ժամանակ, նախագահ Էրդողանը խստագույնս դատապարտեց Գազայի հատվածի վրա Իսրայելի հասցրած  օդային հարվածները,  դրանք որակելով որպես ցեղասպանություն:

Եթե մեզ ծանոթ չլինեին Թուրքիայի ղեկավարության երկդիմի քաղաքականության բազմաթիվ օրինակներ, Թուրքիայի նախագահի եւ արտաքին գործերի նախարարության՝ Իսրայելի վայրագությունները դատապարտելու մասին  հայտարարությունները կընդունեինք որպես  մարդասիրական մղումներից բխած դիրքորոշում: Սակայն, նման ենթադրությունների համար հիմքերը բավականին երերուն են:

Իրանական «bartarinha» կայքը, վկայակոչելով «Ալ-Ջազիրա» հեռուստաընկերության հրապարակած տեղեկատվությունը, նշում է, որ ավելի քան տասը հազար  թուրք զինվորներ համալրում են  իսրայելյան բանակի շարքերը: Ըստ նույն աղբյուրի, փաստեր կան, որ Գազայի պատերազմին Իսրայելի  կողմից մասնակցել են 4000 թուրք զինյալներ, որոնցից 65-ը սպանվել է Գազայի հատվածում ընթացող ռազմական գործողությունների ժամանակ:  

Անհերքելի փաստ է, որ միջազգային հարաբերություններում երբեմն հնարավոր է հանդիպել պետությունների հռետորաբանության ու վարքածգի անհամապատասխանության օրինակների: Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի մոտ այդպիսի մոտեցման դասական օրինակն առավել քան տեսանելի է  հատկապես Իսրայելի հետ հարաբերությունների պարագայում:

Էրդողանը հարկ եղած ժամանակ արտաքուստ հանդես է գալիս պաղեստինցիների պաշտպանի դերում ու քննադատում Իսրայելին,  իսկ գործնականում աջակցում է Թել Ավիվին:

Խոսքի ու վարքագծի անհամապատասխանության մասին են վկայում ներքոգրյալ աղաղակող փաստերը, որոնք մեզ ստիպում են կասկածելի համարել Գազայի հատվածում տեղի ունեցող ողբերգական իրադարձությունների նկատմամբ Թուրքիայի ցուցաբերած անկեղծությունը.
Թուրքիան Իսրայելի պետությունը պաշտոնապես ճանաչած ու դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատած առաջին մահմեդական պետությունն է:
Էրդողանի իշխանության օրոք Թուրքիայի եւ Իսրայելի միջեւ ստորագրվել է ավելի քան 60 պայմանագիր:

Իսրայելը թուրքական Կոնիա եւ Իզմիր քաղաքներում երկու ռազմակայան ունի: 
ՆԱՏՕ-ի համաձայնագրով Իսրայելը հասանելիություն ունի  թուրքական Ինջիրլիքի եւ Դիարբեքիրի ռազմակայաններին:

Թուրքիայի ու Իսրայելի միջեւ ապրանքաշրջանառությունը վերջին տարիներին գերազանցել է  9 միլիարդ դոլարը, ինչը Իսրայելի արտաքին առեւտրի առավելագույն ցուցանիշն է:

Տարեկան մոտ կես միլիոն  իսրայելցի զբոսաշրջիկ է մուտք գործում  Թուրքիա: Երկու երկրների միջեւ գործում է ելքի եւ մուտքի ազատականացված ռեժիմ, մինչդեռ պաղեստինցիների մուտքը Թուրքիա թույլատրվում է միայն վիզայի առկայության դեպքում:  

Աշխարհում իսրայելական զենքի արտադրության երկրորդ գործարանը գտնվում է Թուրքիայի տարածքում:

Թուրքիայի նախագահ  Էրդողանը միակ մահմեդական առաջնորդն է, ով ԱՄՆ-ում հրեական    լոբբիստական կազմակերպություններից  ստացել է «Հրեական արիություն» մեդալը:
Էրդողանը սիոնիստական   շարժման հիմնադիր Թեոդոր Հերցլի գերեզման այցելած մահմեդական աշխարհը ներկայացնող միակ առաջնորդն է: Նա միակ մահմեդական նախագահն է, որ հինգ անգամ այցելել է Իսրայել:

Եվ վերջապես, Եմենի կողմից Բաբ ալ-Մանդաբ նեղուցի փակումից եւ Իսրայելի ծովային շրջափակումից հետո, Թուրքիան առաջին երկիրն էր, որ Միջերկրական ծովով Իսրայել հասցրեց  անհրաժեշտ պաշարներն ու ռեսուրսները:

Վերը նշված փաստերի մասին վկայույթյուններ կան նաեւ իրանական «azariha» կայքում) Վերոգրյալ փաստերի հաշվառմամբ արդյոք կարելի՞ է հավատալ Թուրքիայի անկեղծությանն ու պաղեստինցիների սպանդը դատապարտող հայտարարությունները համարել մարդասիրական մղումներից բխած դիրքորոշում:

ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Իրանագետ