Կոչ` ճանաչելու Հայոց ցեղասպանությունը դեռեոս չճանաչողներին եւ երախտագիտություն` ճանաչողներին. կարճ այսպես կարելի բնութագրել ԱԺ հայտարարությունը` Հայոց ցեղասպանության 100 -ամյա տարելիցի կապակցությամբ, որ քննարկեց երեկ Հայաստանի խորհրդարանը:
Հայտարարությամբ հիմք ընդունելով 1948 թվականին ընդունված «Ցեղասպանություն հանցագործությունը կանխարգելելու եւ պատժելու մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիան եւ ՀՀ Գերագույն խորհրդի ընդունած օրենքը` «Օսմանյան Թուրքիայում հայերի 1915 թվականի ցեղասպանության դատապարտման մասին», ինչպես նաեւ արժեւորելով Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի համահայկական Հռչակագրի դրույթները, ապա եւ` երախտագիտություն հայտնելով բոլոր պետությունների խորհրդարաններին եւ պետական կառույցներին` պաշտոնապես ճանաչելու Հայոց ցեղասպանությունը, ընդունելու ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրենքներ, կոչ է արվում բոլոր երկրների խորհրդարաններին եւ միջխորհրդարանական կազմակերպություններին` պաշտոնապես ճանաչել եւ դատապարտել Օսմանյան կայսրության կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանությունը, որպես մարդկության դեմ ուղղված ծանրագույն հանցագործություն:
Այս հայտարարության տակ իրենց ստորագրությունն են դրել ԱԺ բոլոր խմբակցությունները, բացի ՀԱԿ-ից, որի ղեկավար Լեւոն Զուրաբյանը, ինչպես եւ իր շեֆ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը, դեմ էր պահանջատիրությունը պետական քաղաքականություն դարձնելուն եւ մի հախուռն ելույթ ունեցավ այդ առթիվ` նշելով, որ ՀԱԿ-ը ձեռնպահ կմնա Ցեղասպանությունը զուտ հայ-թուրքական վեճ ներկայացնող եւ հակապետական հայտարարության քվեարկությունից, քանի որ Թուրքիան պատասխանատու է ոչ միայն Հայաստանի, այլեւ ողջ մարդկության առջեւ:
Հայտարսարությունը ներկայացրեց Զարուհի Փոստանջյանը , ով հատկապես նշեց համընդգրկուն Հռչակագրի արժեւորումը հայտարարությամբ, իսկ արդեն իր եզրափակիչ ելույթում խոսեց որպես «Ժառանգության» պատգամավոր` նշելով, որ մեզ զրկել են մեր հայրենիքից, ու մենք պետք է վերականգնենք մեր տարածքային ամբողջականությունը:
Հարակից զեկուցող, արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Զաքարյանի համար անընդունելի էր այն տեսակետը, թե պահանջատիրությունը միայն սփյուռքի գործն է: ՀՅԴ-ից Արծվիկ Մինասյանը Ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը մեր անվտանգության հիմնասյուն անվանեց: ՕԵԿ խմբակցության ղեկավար Հեղինե Բիշարյանի համար նույնպես կարեւոր էր այսպիսի հայտարարության ընդունումը` հատկապես Հայաստանի միջազգային առնչությունների առումով: ԲՀԿ ղեկավար Նաիրա Զոոհրաբյանին անհասկանալի էին հայտարարության դեմ ելույթները (նաեւ Հրանտ Բագրատյանն էր դեմ արտահայտվել հռչակագրին հղումին):
Զուրաբյանին եւ նաեւ պահանջատիրությունը պետական քաղաքականություն դարձնելուն դեմ Բագրատյանին պատասխանելով` ԱԺ փոխխոսնակ Էդուարդ Շարմազանովը նշեց, թե 100-րդ տարելիցից հետո նոր փուլ կսկսվի` չորս երկիր քրեականացրել են ցեղասպանության ժխտումը, սա չէր լինի, եթե ճանաչումն արտաքին քաղաքականության մաս չդարձվեր:
Ի դեպ` ԱԺ ղեկավարության մասնակցությամբ երեկ Ազգային ժողովի այգում տեղի է ունեցել Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված հուշարձանի բացում: ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանի խոսքով` հուշարձանը ցեղասպանություն վերապրած եւ լավատեսությունը չկորցրած մեր ժողովրդի ուղերձն է ապագային: Տնկվել է նաեւ խորհրդանշական հարյուր ծառ` Տարելիցի կապակցությամբ:
