ՀԱՄՈ ՄՈՍԿՈՖՅԱՆ, Բեյրութ, 17.08.14 թ.
Մուսուլից փախստական 65 հայ ընտանիք ցանկանում է մշտապես հանգրվանել Մայր հայրենիքում
Իրաքում եւ Իրաքյան Քուրդիստանում տեղի ունեցող ահավոր իրադարձությունները, հալածանքներն ու կոտորածները, եղեռնագործությունները Արեւմուտքի երբեմնի «ձեռնասուն» Իսլամական ծայրահեղական «ԴԱՀԷՇ»ի (ISIS) կողմիցՙ ցնցել է աշխարհը: Այս եւ նախորդ տարի բազմիցս լինելով Էրբիլում, Դհոկում, Զախոյում, հայկական Ավզրուկ եւ Հավրեզ ավաններում, ինձ հիացրել էր այն մեծ հարգանքն ու պատիվը, որ վայելում էին հայկական ծաղկուն գաղթօջախի որդիներն ու դուստրերը Հյուսիսային Իրաքում: Իրաքի խորհրդարանի պատգամավոր, «փեշմերգա» Արամ Շահին Բակոյանը, նշանավոր ճարտարապետ Երվանդ Ամինյանը, արբանյակային հեռարձակմամբ եռալեզու «Իշտար» հեռուստաընկերության տնօրեն Ռազմիկ Մուրադյանը, Էրբիլի հայոց կառուցվող փառավոր եկեղեցուՙ կառուցման նախաձեռնող եւ հայ գաղթօջախի ղեկավար Շանթ Մուրադյանը պատմում էին, թե ինչպես Քուրդիստանի նախագահ Մեսուդ Բարզանին 5 միլիոն դոլար էր նվիրել, որպեսզի Իրաքից փախստական հայերը ունենան իրենց հոգեւոր տաճարը եւ տունը մայրաքաղաք Էրբիլում: Ամենուրեք տեսնում էինք նախկին փոխ-վարչապետ եւ էկոնոմիկայի նախարար Սարգիս Աղաջանի կառուցած հրաշալի ավաններն ու գյուղերը, հայերի եւ քրիստոնյաների, եզդիների ու քրդերի համար:
Մեր վերջին հանդիպումը սակայն Մուսուլի հայ եկեղեցու հոգեւոր հովիվ, իրաքյան բանակի նախկին բժշկական սպա Տեր Առաքել Գասպարյանի հետՙ տխուր խոհերի մեջ թողեց բոլորիս: «ԴԱՀԷՇ»ական գազանները հարձակվել էին (ինչպես 1915ին թուրքերն ու քուրդերը) հայերի եւ մյուս քրիստոնյաների թաղամասերի վրա, կողոպտել եւ սպանել, գեղեցիկ կանանց ու երեխաներին գերեվարել եւ վաճառքի հանել որպես հարճեր եւ ստրուկներՙ իրենց կողմից զավթված իրաքյան եւ սիրիական տարածքներում: Ստիպել էին քրիստոնյաներին կրոնափոխ դառնալ կամ գլխահարկ վճարել ու սրահատման սպառնալիքով լքել իրենց տներն ու կալվածները, որտեղ նրանք ապրել էին տասնամյակներ, նույնիսկ… դարեր շարունակ: Տեր Առաքելին հաջողվել էր Մուսուլի վրա «ԴԱՀԷՇ»ական բորենիների հարձակվելուց ընդամենը մի քանի ժամ առաջ 65 հայ ընտանիքներին անվտանգ հեռացնել քաղաքից ու տեղավորել Էրբիլի, Դհոկի, Զախոյի, Ավզրուկի, Հավրեզի հայոց տներում, եկեղեցիներում:
Մի քանի օր առաջ, արեւմտյան պետությունների անտարբեր աչքերի եւ ցինիկ վերաբերմունքի դիմաց, մանավանդ որ մասնակցել էին ԱՄՆ-ի ու ՆԱՏՕ-ի կողմից Իրաքի զավթմանն ու թալանմանը, այս անգամ Իրաքի նոր «խալիֆատ»ի զորքերը հարձակվեցին քրիստոնեական մեծագույն ավան Ղարաղոշի եւ շրջակա գյուղերի վրա, ինչպես «Աղաջանյան»ի, միաժամանակՙ ուղղակի ցեղասպանություն գործադրելով հայ ժողովրդի բարեկամ ու դաշնակից եզդիների վրա: Դարձյալ հազարավոր գաղթական-փախստականներ, Էրբիլի քրիստոնեական արվարձան Անկավայում, ուր եկեղեցիները, վանքերն ու դպրոցները տրամադրվել էին ամեն ինչ կորցրած հայ, ասորի, քաղդեական, եզդի, թուրքմեն քաղաքացիների:
Ի վերջո, վախենալով թե իրենց կենսական շահերը Հյուսիսային Իրաքում կարող են վտանգվել իսլամական ծայրահեղականների կողմից, մանավանդ որ մարդկային ողբերգության մանրամասները տարածվել էին զանգվածային լրատվամիջոցներով, ԱՄՆ-ի ռազմական ինքնաթիռները արդեն մեկ շաբաթ գրեթե ամեն օր օդային ռմբահարումներով փորձում են հավասարակշռել իրավիճակը, հումանիտար օգնություն հասցնել օդից, սակայն դեռեւս առանց հստակ ծրագրի, թե ի՞նչ է լինելու բյուրավոր գաղթականների ապագան, եւ ո՞վ է ջախջախելու մինչեւ ատամները զինված, Արեւմուտքի գաղտնի օգնություններով եւ նաֆթի անհատնում եկամուտներով «սնուցվող» այդ մարդակերպ գազանները:
– «Մենք ձեզնից խնդրում ենք կապվել Հայաստանի կառավարության հետ, որպեսզի կազմակերպվի Մուսուլի 65 հայ փախստական ընտանիքների մշտական բնակությունը Մայր հայրենիքում»,- անցած գիշեր Էրբիլից հեռախոսով հայտնեց մեր ժամանակների «Ղեւոնդ Երեց» Տեր Առաքել Գասպարյանը:
Հուսով ենք, որ արդեն իսկ ձեռնարկված անհրաժեշտ քայլերն ու կապերը ի վերջո իրաքյան նորագույն դժոխքից կփրկեն նաեւ մեր հարազատ եղբայրներին ու քույրերին, որոնք այսօր, հակառակ Իրաքի Հայոց հոգեւոր առաջնորդ Ավագ Սրբազանի, Իրաքյան Քուրդիստանի հազար կարիքի մեջ գտնվող պետության օժանդակության, ի վերջո հայրենադարձվելու են Հայաստանՙ իրենց նոր կյանքը ստեղծելու Մայրենի հողում:
Նկար 1. Տեր Առաքել Գասպարյան
