ԷՄՄԱ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ
Աշխենն արդեն մի քանի տարի է ինչ պարբերաբար օգտվում է քաղաքային եւ համալսարանական գրադարաններից, բայց շատ հաճախ չի կարողանում գտնել պետք եկած գրականությունը. «Քննությունների շրջանում գործն էլ ավելի է դժվարանում, քանի որ գրադարանում եղած գրքերի քանակը չի բավականացնում ուսանողներին: Գրքեր կան, որոնց օրինակներն ընդհանրապես չկան գրադարաններում եւ դրանք մենք ստիպված ենք գնել կամ ձեռք բերել ինտերնետից»,- ասում է ԵՊԼՀ-ի ուսանողուհին եւ հավելում, որ իրեն կարդալուն տրամադրող պարտադիր պայմաններից մեկն էլ գրքի թղթի հոտի առկայությունն է:
Գրքասեր ընթերցողների պահանջները բավարարելու համար պետք է գրադարանները պարբերաբար համալրել, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է պետական օժանդակություն եւ գումար, որովհետեւ միշտ չէ, որ ամուր են գրադարան-հեղինակ եւ գրադարան-հրատարակիչ կապերը:
Ավետիք Իսահակյանի անվան գրադարանը համալրվում է ավելի շատ նվիրատվությունների արդյունքում ստացված գրանկանությամբ, քան` պետական միջոցներով ձեռք բերվածներով:
«Մենք համագործակցում ենք մտավորականների եւ գիտնականների հետ, ովքեր պարբերաբար նվիրատվություններ են անում եւ արդյունքում ամեն օր մեզ մոտ տասից քսան գիրք է հավաքվում: Կան մարդիկ, ովքեր մեզ են տրամադրել իրենց գրադարանները, եւ մենք շատ ոգեւորված ենք, որ գրադարանի գրքերն ավելանում են: Բացի նմանատիպ նվիրատվություններից, պետությունը մեզ ամեն տարի գումար է հատկացնում նոր գրականություն ձեռք բերելու համար, բայց այդ գումարը չի բավականացնում: Նշեմ նաեւ, որ մենք լինելով խոշորագույն գրադարան, հրատարակիչներից չենք ստանում պարտադիր օրինակներ»,- ասում է Ա. Իսահակյանի անվան գրադարանի փոխտնօրեն Ռուզաննա Բարսեղյանը:
Ի տարբերություն Ա. Իսահակյանի անվան գրադարանի` Ազգային գրադարանը ստանում ՀՀ տպագիր արտադրանքի պարտադիր երկու օրինակ, որոնցից մեկը արխիվացման համար է:
Ըստ Հայաստանի Ազգային գրադարանի փոխտնօրեն Ռաֆիկ Ղազարյանի` տարվա կտրվածքով գրադարանը ձեռք է բերում 40-45 հազար անուն գրականություն, որի մեջ մտնում են թե՛ նվիրատվությունները, թե՛ գնումները եւ թե՛ պարտադիր օրինակները: Գնումները կատարում են պետության կողմից տրամադրված գումարով, որն ամեն տարի հատկացվում է գրադարանին: Պարտադիր օրինակները ստանում են հրատարակիչներից: Չնայած կան գրքեր, որոնց պարտադիր օրինակները չեն ստանում, որովհետեւ այդ գրքերը բավականին թանկ են:
Երեւանի պետական համալսարանի Սարգիս եւ Մարի Իզմիրլյանների անվան գրադարանի համալրումն այլ ընթացք ունի. «Մենք գրքերը ձեռք ենք բերում համապատասխանեցնելով ֆակուլտետների հետ: Իսկ մեր դասախոսների հեղինակած գրքերից պարտադիր բավականին օրինակներ ունենք»,- փաստում է ԵՊՀ գրադարանի տնօրեն Եզնիկ Միրզոյանը:
Տարիներ առաջ պարտադիր օրինակի մասին ընդունված օրենքով հրատարակիչները պարտավորվում են տպագրված գրքերից երկու օրինակ տրամադրել Երեւանի կենտրոնական գրադարաններին: «Անտարես» հրատարակչության գլխավոր խմբագիր Արքմենիկ Նիկողոսյանը խոսելով պարտադիր օրինակի մասին, ասաց, որ իրենց մոտ հրատարկված գրքերից պարտադիր օրինակներ են տրամադրվում միայն Ազգային գրադարանին եւ Ազգային գրապալատին: Իսկ մյուս գրադարանները այդ գրքերը կարող են ձեռք բերել պետության կողմից հատկացված միջոցներով: Ըստ նրա, բավականին վատ է գյուղական գրադարանների վիճակը: Գյուղապետարանները գումար են ստանում, որը շատ հաճախ չի ծախսվում գրադարանները համալրելու համար:
Գրեթե բոլոր գրադարանների համար բավականին մեծ խնդիր է արտասահմանյան գրականություն ձեռք բերելը, քանի որ դա կապված է մեծ գումարների հետ:
Երեւանի Ազգային գրադարանը արտասահմանյան գրականություն ձեռք բերելու համար հայտարարում է մրցույթ եւ այն կազմակերպությունը, որը կկարողանա առաջարկվող գրականությունն ավելի մատչելի գնել-բերել Հայաստան, նա էլ հաղթում է մրցույթում:
Իսահակյանի անվան գրադարանը բրիտանական, ամերիկյան, ֆրանսիական եւ պարսկական գրականություն է ձեռք է բերում դեսպանատների հետ համագործակցության շնորհիվ, իսկ ԵՊՀ գրադարանը արտասահմանյան գրականությունը ձեռք է բերում դրամաշնորհների միջոցով:
Հուսով ենք, որ մոտ ապագայում գրքասեր ընթերցողները գրադարաններում գրքի պակասի խնդրին չեն բախվի եւ կկարողանան ձեռք բերել անհրաժեշտ գրականությունը:
