Ազգային արժեքների ոչնչացման գլոբալիստական եւ այլ ծրագրերի երեւի կարեւոր ուղղություններից մեկը տարբեր միջոցներով ազգային լեզվամտածողության ու տվյալ ազգի լեզվի կառուցվածքի խարխլում-փոփոխումն է: Սովորաբար տեւական եւ աչքի չզարնող այդ սեւ գործն ի վերջո հաջողությամբ կարող է պսակվել, երբ մանավանդ տվյալ ազգային հանրությունն ինքը պատրաստակամ, անզգուշորեն վազում է դեպի լարած թակարդը: Ու միայն զգոնությունն ու այդ գործընթացին գիտակցված դիմադրությունն է, որ պետք է օգնի չդառնալ սեփական այս եւ այլ արժեքներից «ազատված», ազգային առումով անդեմ ու հեշտ կառավարելի զանգված:
Եվ ահա միացնում ես հեռուստացույցն ու մեկ էլ տեսար՝ լեզվական ի՜նչ անհեթեթություններ ասես չեն թափվում գլխիդ՝ զարմացնելով ու զայրացնելով, եւ էլ շարունակությունը չես էլ ուզում լսել:
Թվում է՝ ի՜նչ մի խնդիր է, երբ կապույտ էկրանից մեկը մեր սովորական ԲԱՐԻ ԼՈՒՅՍԻ փոխարեն լուրջ-լուրջ ասում է՝ «բարի առավոտ»: Սրանից մեկ տասնամյակ առաջ այս հարցում քննադատեցինք մի հեռուստատեսության, պարզվեց՝ ձեռքս «թեթեւ» էր, այդ անհասկանալի նորամուծությունը շուտով նոր հասցեներ գտավ: Վերջերս Հանրային հեռուստատեսության լուրերի առավոտյան թողարկումն էլ թեկուզ ոչ միշտ, բայց նաեւ ոչ հազվադեպ սկսվում է հաղորդավարի այդ՝ չգիտես որ խելոքի թելադրած կամ պահանջած խորթ արտահայտությամբ: Եվ ուզում ես հարցնել՝ հայեր, ձեզ ի՞նչ եղավ, ինչո՞վ չբավարարեց մեր հազարամյա «բարի լույսը» կամ ինչո՞վ է դրանից առավել այդ հորինված «բարի առավոտը»: Եթե պատճառն այն է, որ համարում եք՝ բարիլույսի ժամն անցել է, ի՞նչ խնդիր է, գոնե ասեք բարի օր:
Անգլիացին ու ամերիկացին, գերմանացին, վրացին, հավանաբար նաեւ այլ ազգեր, այո, ասում են «բարի առավոտ»: Ֆրանսիացին ու իտալացին էլ, օրինակ, կարծեմ դա էլ չունեն, ուղղակի «բարի օր» են ասում: Իսկ հայերս առավոտ իրար հանդիպելիս անտարակույս ասել եւ ասում ենք՝ բարի լո՜ւյս: Մտածողության, տարբեր ազգերի լեզվամտածողության ու լեզուների կառուցվածքի պարզ տարբերությունից է: Ինչն իր դրսեւորումներն ունի նաեւ շատ ու շատ այլ բառերում ու արտահայտություններում, դրանց կառուցման, կապակցման, թեքման ձեւերում: Նման արհեստական փոփոխությունները, աննկատ կուտակվելով, կարող են ժամանակի ընթացքում խարխլել, ձեւախեղել անգամ ամենակուռ լեզվաշենքը…
Իսկ մեր «բարի լույսը» իմաստով շատ ավելի ընդգրկուն ու խորն է: Եթե «բարի առավոտը» հիմնականում օրվա որոշակի հատվածի, թեկուզ բարի սկզբի կարեւորում-արժեւորումն է, ապա «բարի լույսը» այդ սկիզբը պայմանավորող ամենակարեւորի՝ կյանքի աղբյուր աստվածային լույսի գոհաբանումն ու մեր փոխադարձ աչքալուսանք-մաղթանքն է: Լույսի, որը ոչ թե ընդամենը ֆիզիկական տեսանելիություն է նշանակում, այլ նաեւ մտքի ու հոգու լույս, նաեւ հույս, կյանքի խոստում ու կյանքն ինքը: Պայծառ ու կենսատու ամեն ոք եւ ամեն բան:
Հայի՛ համար: Հայորոշո՛ղ մեր «բարի լույսը»:
ԳԵՂԱՄ ՄԿՐՏՉՅԱՆ
Գյումրի
