Այս տարի Փարիզի «Այվազյան էդիսիոն» հրատարակչությունը սահմանափակ տպաքանակով հրատարակել է «Պարել հիշատակներից անդին. հայ մշակութային ժառանգությունը եւ մարմնականությունը (հարավ-կովկասյան մոտեցումները ստեղծագործական պրակտիկային)» գիրքը: Այն բովանդակում է հոդվածներ եւ հարցազրույցներ անգլերեն ու ֆրանսերեն, մի քանիսն էլ՝ հայերեն:
Գիրքը կազմված է երեք բաժնից: Առաջինը («Ապակենտրոնացված մշակույթ՝ վերապրում, տոն, սփռում») ընդգրկում է պարուհի, պարադիր եւ պարագետ Ալին Տերտերյանի (Փարիզ) «Փոփոխված արմատականություն. Հասմիկ Թանգյանը եւ պարը որպես անխուսափելի դիմադրության ձեւ» հոդվածում քննել է հայաստանցի պարուհի Հասմիկ Թանգյանի «հուզանգ ուզանգ» պարային բեմադրությունը՝ դիտարկելով այն որպես հակազդեցություն կամ դիմադրելու կերպ ավանդապաշտությանը: Այս բաժնի մյուս հոդվածում հայազգի պարադիր-պարուհի Թեյա Մալդումը (Լոնդոն) ներկայացրել է իր հայասիանյան փորձառությունը եւ իր «Իմ Ջանա» ինտերակտիվ ինստալացիան:
Երկրորդ բաժնում («Պարագրել հիշատակները. հետազոտություն եւ փոխանցում») պարագետ Քրիստինա Գիլինգեր-Կոռեա Վիվարը (Վիեննա) հանդես է եկել «Արեւելքի պատկերի ինքնագիտակից մարտահրավերը. Մոդեռն էքսպրեսիոնիստ պարուհի Արմեն Օհանյանը» հոդվածով, իսկ ազգությամբ վիետնամուհի փարիզաբնակ պարի եւ գեղագիտության հետազոտող, թատերագիր Շուան-Լան Բուի Կհակը արեւելքցի կնոջ իր դիտանկյունից վերլուծել է Ալին Տերտերյանի «Կանայք» պարադրությունը: Բաժնի երրորդ նյութն է պարուհի, խորեոգրաֆ եւ պարուսույց Իրիս Կարայանի (Աթենք) հետ շարժման հետազոտող եւ արվեստագետ Իոաննա Բիլիի (Լոնդոն) հարցազրույցը, որ վերաբերում է մասնավորապես պարային մեթոդաբանությունների կիրառություններին:
Երրորդ գլուխը՝ «Հայկականություն եւ մարմնավորություն. Ժամանակակից սփյուռքյան գործադրությունները», ներկայացնում է հայազգի խմբագիր, գրող Վալերիա Դելա Վալլեի (Լոնդոն-Նյու Յորք-Միլան-Փարիզ) զրույցը տեսողական արվեստագետ, պատկերազարդող Ալիշա Սոֆիայի (Լոս Անջելես, Փարիզ) հետ՝ վերջինիս արվեստում մասնավորապես մշակութային ժառանգության դրսեւորումների վերաբերյալ: Այս բաժնում փոքր անդրադարձ կա նաեւ փարիզցի կինոբեմադրիչներ Մարգո դը Կերանգատի եւ Օսկար Վիգյեի՝ Ալին Տերտերյանի մասնակցությամբ «Անմոռուկ» տեսաֆիլմին:
Գրքի խմբագիրն է Ալին Տերտերյանը, ձեւավորող նկարիչը՝ Ուորեն Մանվելյանը, հեղինակների գծանկարները ստեղծել է «Այվազյան էդիսիոնի» հիմնադիր տնօրեն Գեւորգ Այվազյանը: Նյութերի մի մասն արեւմտահայերեն է թարգմանել ավանդական հայկական պարի ուսուցիչ, թարգմանիչ Արագա Մեհրաբին (Փարիզ): Իր գործածած մի շարք հայերեն բառեր, նորաբանություններ նա տվել է առանձին ցանկով (օրինակ, սրբարժան՝ iconic, իգապաշտպան՝ feminist, վաճառանիշ՝ brand, արուեստանստութիւն՝ artistic residence եւ այլն), որոնց մի մասը կարելի է շրջանառել: Գրքի հրատարակության հովանավորն է Գալուստ Կյուլպենկյան հիմնարկությունը:
Ա. Բ.
