Իրանի պաշտոնական տեղեկատվական աղբյուրների փոխանցմամբ՝ Ռուսաստանի Դաշնության SB738 ռազմանավը մուտք է գործել Կասպից ծովի իրանական հատվածում անցկացվող զորավարժությունների տարածք՝ մասնակցելու «Կասպից ծով 2025» համակցված փրկարարական զորավարժություններին:
Զորավարժությունների անցկացման պատասխանատվությունն ստանձնած ԻԻՀ ռազմածովային ուժերի հաղորդման համաձայն՝ միջոցառումն ուղղված է ծովային փրկարարական ոլորտում դաշտային համակարգման, օպերատիվ փոխազդեցությունների եւ բազմակողմանի համագործակցության բարելավմանը:
Զորավարժությունների տարածք մտնելուց հետո ռուսական SB738 ռազմանավի անձնակազմին դիմավորել են ԻԻՀ ռազմածովային ուժերի ստորաբաժանումների ներկայացուցիչները:
Ըստ իրանական մամուլի հաղորդագրությունների, զորավարժությունների հիմնական փուլն իրականացվում է Իրանի եւ Ռուսաստանի ռազմածովային ուժերի միջեւ համատեղ համակարգման հանդիպումներ անցկացնելով՝ Կասպից ծովին հարող այլ երկրների դիտորդների ներկայությամբ:
Իրանը պաշտոնապես հայտարարում է, որ «Կասպից 2025» համակցված փրկարարական զորավարժությունները միտված են ամրապնդելու տարածաշրջանային երկրների միջեւ ծովային ոլորտում դաշտային համագործակցության ու անվտանգության ապահովմանը:
Սակայն ամերիկյան «Newsweek» ամսագիրի վերլուծաբաններն իրանա-ռուսական զորավարժությունները որակել են որպես նախազգուշացում ԱՄՆ-ին, համոզմունք հայտնելով, որ Թեհրանն ու Մոսկվան Կասպից ծովում ռազմածովային զորավարժություններ անցկացնելով՝ Իրանի միջուկային օբյեկտների վրա հարձակումից մի քանի շաբաթ անց ուղերձ են հղում ԱՄՆ-ին:
Ամսագիրը պնդում է, որ Թեհրանը, Իսրայելի հետ 12-օրյա պատերազմից հետո, ձգտում է ամրապնդել իր ռազմական կարողություններն ու ստանալ Ռուսաստանի եւ Չինաստանի աջակցությունը:
Newsweek-ի վերլուծաբանը նաեւ անդրադարձել է վերջերս Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) անվտանգության ֆորումին Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչիի մասնակցությանը, որտեղ նա կոչ է արել միասնականորեն դիմակայել Վաշինգտոնի ռազմական գործողություններին:
«Newsweek» ամսագիրը եզրափակելով իր վերլուծականը՝ հիշեցնում է, որ այս տարվա սկզբին Իրանն ու Ռուսաստանը պաշտպանական համաձայնագրի շրջանակներում ընդլայնել են կապերը՝ դրանում ներառելով համատեղ զորավարժությունների անցկացումը, տեխնոլոգիաների փոխանակումն ու ընդհանուր սպառնալիքների դեմ գործողությունների համակարգումը:
Սակայն Իրան-Ռուսաստան համատեղ զորավարժությունների նպատակների մասին կա նաեւ այլ տեսակետ, որը շրջանառության մեջ է դրվել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի վերջին հակառուսական ու պրոուկրաինական հայտարարություններից հետո:
Հիշեցնենք, որ հուլիսի 21-23-ը բռնազավթված հայկական Շուշիում կայացած «մեդիաֆորումում» Ալիեւը Ուկրաինային խորհուրդ էր տվել «չհաշտվել օկուպացիայի հետ», ինչպես նաեւ հայտարարել էր, որ Ադրբեջանը AZAL ավիաընկերության ինքնաթիռի կործանման կապակցությամբ Ռուսաստանի դեմ միջազգային հայցեր է պատրաստում:
Պուտինին աջակցող ռուս բլոգերներն Ալիեւի խոսքերը որակել են որպես հակառուսական ու Ուկրաինայի շահերին համահունչ հայտարարություններ:
Կրեմլամերձ որոշ հայտնի մեկնաբաններ նույնպես արտահայտվել են Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ անխուսափելի զինված հակամարտության մասին: Նրանք Կասպից ծովում ռուս-իրանական համատեղ զորավարժությունները համարում են Ադրբեջանին ուղղված նախազգուշացում:
Հնարավոր է նաեւ, որ Իրան-Ռուսաստան համատեղ զորավարժությունների անցկացման համար գոյություն ունենա երրորդ հնարավոր շարժառիթը, որը կարող է կապված լինել Աբու Դաբիում Փաշինյան-Ալիեւ հանդիպման արդյունքում ձեռք բերված պայմանավորվածությունների եւ Նախիջեւանը Ադրբեջանի հիմնական տարածքի հետ կապող Հայաստանով անցնող ճանապարհը ամերիկյան ընկերությանն արտապատվիրակելու հետ:
Հատկանշական է, որ Հայաստանի տարածքով անցնող Հայաստանի կողմից չվերահսկվող որեւէ միջանցքի գործարկմանը, Հայաստանից բացի, դեմ են Իրանն ու Ռուսաստանը:
ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Իրանագետ
