Իրանական «Donya-e-Eqtesad» թերթն Իրանի ու Ադրբեջանի հատուկ նշանակության ուժերի կողմից Արաքս գետի երկայնքով անցկացվող համատեղ զորավարժությունների մասին վերլուծական հոդվածը ներկայացրել է «Թեհրանն ու Բաքուն հաղթահարում են լարվածության միջանցքը» խորագրի ներքո: Իսկ «tabnak» կայքը նույն թեմայի համար ընտրել է «Իրան-Ադրբեջան հարաբերությունների սառույցը հալվում է» վերնագիրը:
Նոյեմբերի 24-ին Իրանի Արդեբիլ նահանգի սահմանամերձ Ասլանդուզ քաղաքի մերձակայքում, ինչպես տեղեկանում ենք իրանական ու ադրբեջանական մամուլի էջերից, մեկնարկել են Իրանի ու Ադրբեջանի համատեղ ցամաքային զորավարժությունները՝ «Արաքս համատեղ զորավարժություն 2024» խորագրով: Ըստ հրապարակված տեղեկատվական նյութերի, համատեղ միջոցառման նշանաբանն է՝ «Համագործակցություն՝ հանուն խաղաղության եւ բարեկամության»:
Իրանական կայքերի փոխանցմամբ, Իրանի հյուսիսային սահմանամերձ շրջանների դժվարանցելի բարձունքներում ընթացող քառօրյա զորավարժություններին մասնակցում են երկու երկրների հատուկ նշանակության ուժերը:
Բոլորովին վերջերս, նոյեմբերի 5-ին, Կասպից ծովում Իրանի եւ Ադրբեջանի ռազմածովային ուժերի մի խումբ զինծառայողների ու նավերի մասնակցությամբ նույնպես զորավարժություններ էին անցկացվել, որոնց նախորդել էին այս տարվա հունիսի 12-ին Նախիջեւանում տեղակայված ադրբեջանական բանակի ստորաբաժանումների մասնակցությամբ զորավարժությունը՝ մարտական տեխնիկայի, ավիամիջոցների եւ անօդաչու թռչող սարքերի ներգրավվածությամբ:
Սակայն այս վերջին համատեղ միջոցառման հետապնդած նպատակներն ավելի հավակնոտ են թվում: Ըստ պաշտոնական տեղեկատվության, զորավարժությունների ընթացքում կողմերն իրենց առջեւ խնդիր են դրել՝ ամրապնդել հարաբերությունները երկու երկրների միջեւ, համատեղ ուժերով պայքարել ապօրինի զինված կազմակերպությունների դեմ, առավել հուսալի դարձնել սահմանային անվտանգությունը, մեծացնել ռազմական ներուժը, բարձրացնել ռազմական կարողությունները, ընդլայնել պաշտպանական համագործակցությունն օպերատիվ եւ մարտավարական մակարդակներում:
Համատեղ զորավարժությունների անցկացման նպատակներին է անդրադարձել ԻԻՀ գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի՝ միջազգային հարցերով խորհրդական, նախկին արտգործնախարար Ալիաքբար Վելայաթին: Նրա կարծիքով, աշխարհում Իրանի եւ Ադրբեջանի ժողովուրդների նման քչերը կգտնվեն, որ այսչափ մոտ լինեն միմյանց: Քանի որ երկու ժողովուրդները, ըստ Վելայաթիի, կրոնադավանական ու պատմամշակութային առումով, ինչպես նաեւ հետապնդած շահերի տեսակետից բազմաթիվ ընդհանրություններ ունեն:
Վելայաթին նաեւ հավելել է. «Իրանի մերժողական վերաբերմունքը «զանգեզուրյան միջանցքի» գործարկման նկատմամբ պայմանավորված է նրանով, որ ԱՄՆ-ի նախաձեռնությամբ Արեւմուտքը ՆԱՏՕ-ի քողի տակ ցանկանում է արեւելք-արեւմուտք փոխադրումներն իրականացնել Ադրբեջանի, Կասպից ծովի ու Կենտրոնական Ասիայի տարածքով, եւ միայն Իրանին է հաջողվել բացահայտել այս դավադրության խորությունը»: Վելայաթին նաեւ նշել է, որ հակառակ Արեւմուտքի, Իրանին մեծապես հետաքրքրում է ադրբեջանցիների շահերը: Նա բնական է համարում, որ այս խարդավանքները հասկանալու համար ժամանակ էր պահանջվելու, եւ մի քանի ամսվա ընթացքում երիցս համատեղ զորավարժությունների անցկացումը փոխըմբռնման մասին է վկայում:
ԻԻՀ ռազմավարական խորհրդի նախագահ Քամալ Խառազին նույնպես անդրադարձել է համատեղ զորավարժություննրի գաղափարին եւ ընթացիկ զորավարժությունները դիտարկել 44-օրյա պատերազմի ավարտով պայմանավորված՝ հարավկովկասյան նոր իրողությունների տրամաբանության մեջ:
ԳՐԻԳՈՐ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
