Կառավարությունը չգիտե՞, որ «ազգային» կարգավիճակ ունեցող կառույցները փակել, լուծարել, վերամիավորել, վերակազմակերպել չի կարող, իրավունք չունի. դա հակասահմանադրական է:
2010 թվականին «Գոյ» թատրոնին շնորհվել է «ազգային» կարգավիճակ: Հետեւաբար, պետություն ներկայացնող անգամ առաջին դեմքն իրավունք չունի առանց հիմնավորման, «ազգային» կարգավիճակ ստացած կառույցին ձեռք տալու:
Կառավարության նորմատիվ իրավական ակտը՝ Բեմարվեստի ազգային փորձարարական կենտրոն «Գոյ» թատրոնը Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի հետ վերամիավորել-վերակազմակերպելու որոշումը հակասում է Սահմանադրությանը: Պետությունը պարտավոր է նպաստել մշակույթի զարգացմանը, մշակութային նոր միավորի ստեղծմանը, բայց երկու թատրոնները միացնելով՝ նոր միավոր չես ստանում:
Կառավարության որոշման մեջ նշված է, որ «Գոյ» թատրոնի կանոնադրության մեջ անհապատասխանություն կա: Անհամապատասխանությունը հիմք չէ, որ թատրոնը գրչի մի հարվածով կամ կամային որոշմամբ փակվի: Կարելի է կանոնադրությունը փոխելու պահանջ ներկայացնել… ընդամենը:
Ինչո՞ւ է որոշվել, որ «Գոյ» թատրոնը պետք է տարրալուծել Սունդուկյանի անվան թատրոնի մեջ: Պարզ հարց է առաջանում: Երկուսն էլ «ազգային» կարգավիճակ ունեն, ինչո՞ւ Սունդուկյանի թատրոնը «Գոյին» միացնելու, վերակազմակերպելու որոշում չի կայացվել: «Գոյ» թատրոնում այսպիսի հարցեր են բարձրաձայնվում, որոնք դատական հայցում ներառել է նաեւ փաստաբանը:
«Ազգային» կարգավիճակ ունեցող «Գոյ» թատրոնի ներկայացուցիչ Կարո Ասատրյանը Կառավարության նորմատիվ իրավական ակտը վիճարկել է Վարչական դատարանում՝ պահանջելով այն անվավեր ճանաչել:
Քանի դեռ դատական ակտը չի իրագործվել, Կառավարությունը՝ ի դեմս ԿԳՄՍՆ-ի, իրավունք չունի գույքի ընդունում-հանձնում կամ պետական գրանցման գործընթաց սկսել:
Հուլիսի 3-ին դատարանից ստացվել է պատասխան, որ ներկայացված հայցադիմումի հիման վրա գործն ընդունվել է դատական վարույթ: Թե դատական գործընթացը որքան կտեի, որքան ժամանակ է անհրաժեշտ գործի մանրամասներն ուսումնասիրելու համար, փաստաբան Կարո Ասատրյանը չի կարող ասել: Հայտնի չէ, թե դատական առաջին նիստը երբ տեղի կունենա: Միակ իրողությունը, որը հայտնի է, այն է, որ Կառավարության՝ մայիսի 11-ին ընդունած N 701-Ն որոշումն ուժ չի կարող ունենալ, Վարչական դատավարության 83 հոդվածի 1-ին մասով կասեցվում է վիճարկվող վարչական ակտի կատարումը:
Իսկ մինչ այդ դատական ակտի իրագործումը, որը հայտնի չէ՝ քանի ամիս կտեւի, միգուցե՝ 5-6, «Գոյ» թատրոնը կշարունակի աշխատել, բեմադրություններ ներկայացնել իր հանդիսատեսին:
Ի դեպ, հուլիսի 6-ին «Գոյը» կխաղա չարենցյան թեմաներով նոր ներկայացում՝ պրեմիերա:
Փետրվարին, երբ հայտնի դարձավ, որ Կառավարությունը որոշել է փակել «Գոյը», խնդիրը հանրային հնչեղություն ստացավ: Մի խումբ դերասաններ, արվեստի այլ ոլորտների ներկայացուցիչներ միացան բողոքի ալիքին՝ ընդվզումն անվանելով և «Գոյամարտ»:
«Գոյ» թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար եւ գլխավոր ռեժիսոր Արթուր Սահակյանը պատմեց, որ Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական e-draft.am կայքում հանրային հարցում էր իրականացվում՝ դե՞մ եք, թե՞ կողմ, որ «Գոյ» թատրոնը փակվի:
«Շատ դժվար էր մուտք գործել e-draft.am կայք եւ հարցմանը փորձել մասնակցել: Եթե գրանցվում էր 1 «դեմ եմ», անմիջապես հետեւում էր 4-5 «կողմ եմ»: Երբեք այդ կայքում որեւէ հարցում այդքան մեծ ակտիվություն չի ունեցել, որքան «Գոյ» թատրոնին վերաբերող հարցումն էր: Ակնհայտ էր, որ ֆեյքերի գրոհ կար: Ուսումնասիրել ենք ու համոզվել, որ «կողմ եմ» քվերակողներն անգամ «Գոյի» տեղը չգիտեին, երբեք այս թատրոն չէին եկել, բայց ուզում էին, որ թատրոնը փակվի:
«Գոյը» ապրիլին դիմել է Երեւանի քաղաքապետարանին՝ թույլտվություն ստանալու, որպեսզի «Գարեգին Նժդեհ» ներկայացումը խաղան «Գարեգին Նժդեհ» հրապարակում՝ գետնանցումում: Մինչ օրս քաղաքային իշխանություններից պատասխան չեն ստացել:
Փակելու որոշումից հետո, երբ աղմուկ բարձրացավ, թե ոչ մի նախարար կամ փոխնախարար այսքան ժամանակ «Գոյ» թատրոն ոտք չի դրել, ինչի՞ց են ենթադրում, որ այն լավը չի, պետք է փակել, դրանից ազատվել, միեւնույն է, դարձյալ ոչ մի պաշտոնյա այս ամիսների ընթացքում այդպես էլ չմտավ այս թատրոն:
Մշակույթի գործիչների ընդվզման պատճառն այն է, որ օրվա իշխանությունները որոշումներ կայացնելուց առաջ տվյալ ոլորտի ներկայացուցիչների հետ հաշվի չեն նստում, խնդիրները չեն քննարկում, չեն բարձրաձայնում, լուծման տարբերակներ չեն գտնում: Միանգամից փակում են, դրանից ազատվում ու վերջ:
Միանգամից փակելով, լուծարելով, կազմաքանդելով՝ ո՞ւր կհասնենք: Կա՞ խնդիր, որակը կամ այլ բան շտկելու կարի՞ք կա, հարկավոր է մի սեղանի շուրջ նստել, խոսել, քննարկել: Իսկ այսպես՝ փակվեց Պետական կամերային երաժշտական թատրոնը, դպրոցական ծրագրից հանվեց «Հայոց եկեղեցու պատմությունը», թիրախում այժմ «Գոյն» է:
Ցավող գլուխը չեն կտրում-գցում, գլխացավի պատճառն են իմանում ու բուժում:
(Մեր ընթերցողներին առաջարկում ենք ներկա համար Բ էջում կարդալ նաեւ Անուշ Ասլիբեկյանի հոդվածը նույն թատրոնի վերջին՝ «Ոճրագործ մտավորականը» ներկայացման մասին: Խմբ.):
ՆԱԻՐ ՅԱՆ
