Newmag հրատարակչությունը բոլորովին վերջերս ընթերցողի ուշադրության է ներկայացրել «Օպերացիա «Զոդ»» կարեւորագույն աշխատությունը, որը պատմում է անցյալ դարի երկրորդ տասնամյակի մայրամուտին Հայաստանի դեմ իրականացվող ադրբեջանական զավթողական ծրագրերի եւ հայության արյան գնով դրանց վիժեցման մասին:
«Զոդ»* օպերացիան քչերին է հայտնի, եւ հաճախ նույնիսկ պատմագետների շրջանակներն են լռում դրա մասին, այնինչ, այն ուշագրավ է ո՛չ միայն պատմության տեսանկյունից, այլեւ ռազմարվեստի, ինչո՞ւ չէ` նաեւ ապագայի, որովհետեւ գրքի հեղինակները հարուստ ազգագրական եւ պատմական լույսի ներքո ցույց են տալիս, որ ադրբեջանցիների` դեռեւս մեկ դար առաջ Հայաստանը յուրացնելու ծրագիրն այսօր էլ է ուժի մեջ, չնայած այն բանին, որ նրանց հաջողվել է գրավել եւ սեփականել Հայաստանի շատ մեծ, կարեւորագույն հատվածը:
«Ադրբեջանը չի թաքցնում իր տարածքային հավակնությունները Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի սահմանային շրջանների նկատմամբ: Այս աշխատությունը ցույց է տալիս, որ Բաքվի նկրտումները նոր չեն, առնվազն 100 տարվա պատմություն ունեն: 1919 թվականին Սոթքի շրջանի թաթարական բնակչությունն Ադրբեջանի դրդմամբ ապստամբում է Հայաստանի իշխանության դեմ եւ հայտարարում Ադրբեջանին միանալու մասին: Եվ միայն «Զոդ» օպերացիայի շնորհիվ է այս կարեւորագույն շրջանը մնում Հայաստանի կազմում: Համակողմանիորեն քննարկելով Վարդենիսի հերոսական ինքնապաշտպանության եւ «Զոդ» օպերացիայի ռազմաքաղաքական ու պատմամշակութային նշանակությունը, հեղինակներն իրականացրել են միջգիտակարգային հետազոտություն, օգտագործել ոչ միայն պատմական-արխիվային, այլեւ հնագիտական ու բանագիտական տվյալներ: Նրանք հատուկ այս գրքի համար հնագիտական պեղումներ են իրականացրել Գեղարքունիքի մարզում, հավաքել են ականատեսների ու նրանց ժառանգների վկայությունները եւ այդ դեպքերին առնչվող ժողովրդական երգերը:
Գրքի հարցադրումները չափազանց արդիական են հենց այսօր: Այդ պատճառով գիրքը նախատեսված է ոչ միայն նեղ մասնագիտական, այլեւ քաղաքականությամբ, պատմությամբ ու մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար»- գրում են գրքի հեղինակներ Ավետիս Գրիգորյանն ու Արսեն Բոբոխյանը:
Գ.Գ.
* Զոդ- ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Սոթք գյուղը
