Օրերս կյանքից վաղաժամ հեռացավ Ժիրայր Ավանյանը, Հայաստանի ամենահայտնի ռեստորանտորներից մեկը եւ առաջին գլխավոր նորարարը ճաշարանային այդ բիզնեսում: 90-ականների կեսերին նա Պուշկինի փողոցի վրա, Սախարովի հրապարակից մինչեւ Պուշկին-Աբովյան խաչմերուկ ընկած տարածքում, ստեղծել էր մինչ այդ եզակի՝ Dolmama ռեստորանը, որը փոխեց, կարելի է ասել՝ հեղաշրջեց դեռեւս սովետական օրերից համեցող ռեստորան հասկացությունը, մշակույթը: Եթե մինչ այդ ռեստորան կոչվածն այն վայրն էր, գրեթե գերազանցապես մաչոյական-տղամարդային միջավայրը, որտեղ մարդիկ գնում էին հարբելու, ստամոքս լցնելու, մի սուտ պատճառով տուրուդմփոց սարքելու, վերջապես՝ «լավ տղա», «ուտող-խմող» երեւալու, մինչ կանանց միայնակ այնտեղ հաճախելը դիտվում էր որպես հրավեր տղամարդկանց ցանկություններին հագուրդ տալու, մանավանդ որ նման ռեստորաններում նվագախումբը սրում-լարում էր մթնոլորտը ըստ ալկոհոլի թնդության աստիճանի՝ բացառապես ռաբիսային կատարումներով, ապա Dolmama-ն ներմուծեց բոլորովին մի նոր մշակույթ՝ քաղաքակիրթ, հանգիստ, նրբահամ գինիներ ու համապատասխան ճաշատեսակներ փորձելու, վայելելու, հաճելի, սրամիտ զրույցներ վարելու միջավայր: Ավելին՝ նա ռեստորանը առանձնացված խցիկներից դուրս բերեց ինչ-որ չափով եւ այն մոտեցրեց ընտանեկան խոհանոց-ճաշասենյակի մթնոլորտին, որտեղ հաճախում են կարգին մարդիկ, կարգին նիստ ու կացով:
Այո՛, դա արեց Եգիպտոսում ծնված, Հայաստան ներգաղթած, ապա Ամերիկա արտագաղթած եւ այնուհետեւ Մայր հայրենիք վերադարձած Ժիրայրը:
Ու բնավ պատահական չէր, որ 90-ականների կեսերին Dolmama-ի առաջին հաճախորդներ դարձան Հայաստանում հավատարմագրված օտարերկրյա դիվանագետները՝ դեսպաններ, կցորդներ, նույնիսկ պետական դեմքեր:
Քի՞չ բան է: Ամենեւին ո՛չ: Եթե այսօր Երեւանում ռեստորանային բիզնեսը հետզհետե միջազգային մակարդակի է հասնում ու մատուցման տեսակետից երբեմն գերազանցում է դրան, ապա այդ գործում Ժիրայրը իր կարեւոր ավանդն ունի:
Պատմության համար պետք է արձանագրել այս փաստը ու դառնալ եւ ափսոսալ նրա տխուր մահվան կապակցությամբ եւ ցավակցություն հայտնել տիկնոջը, ընտանիքի մյուս անդամներին եւ ընկերներին:
Հ. Ա.
