Հայագիտության զարգացման եւ աջակցության «Անիվ» հիմնադրամը, Բելառուսի ազգային պատմական արխիվի հետ համատեղ, «Հայաստան-Բելառուս» մատենաշարով վերջերս հրատարակել է Դենիս Լիսեյչիկովի եւ Եվգենի Գլինսկիի «Մաջարսկիներ. մի հայկական տոհմ Բելառուսի պատմության մեջ» մեծածավալ, շքեղ, պատկերազարդ ռուսերեն հատորը (Երեւան-Մինսկ): Այն նվիրված է հռչակավոր «Սլուցկի գոտիներ» բրենդի ստեղծող ջուլհակներ, հայր եւ որդի Յան եւ Լեոն Մաջարսկիների տոհմի պատմությանը: Ըստ հեղինակների՝ «Դժվար է գտնել բելառուսական առավել հայտնի մշակութային որեւէ բրենդ, քան «Սլուցկի գոտիներն» է: Արտադրության ավելի քան կես դարի ընթացքում գոտիները հասցրել էին դառնալ իսկական լեգենդ, իսկ 1790-ականներին դարձել են «հին եւ բարի ժամանակների» յուրահատուկ մի խորհրդանիշ»:
Գրքի առաջին մասում ուսումնասիրվում է 16-18-րդ դդ. լեհահայերի պատմությունը, Մաջարսկի տոհմի ծագումը, նրանց ինտեգրումը Ռեչ Պոսպոլիտայի եւ Ռուսական կայսրության կալվածատիրական միության կազմում: Գործարանի հիմնադիր Յան Մաջարսկին (Հովհաննես Մաջարյան) ծնվել է Կ.Պոլսում եւ նախ գործել է քաղաքի հայ համայնքի առեւտրաարհեստավորական շրջանակներում: 1750-ականներին տեղափոխվել է Ռեչ Պոսպոլիտա, Սլուցկում սկսել է գոտիների արտադրությունը: Իր ծառայությունների համար որդին՝ Լեոնը, ստացել է ազնվական տիտղոս: 1818 թ. Մաջարսկիները խնամիացել են Մոնյուշկո ընտանիքի հետ, այդ միությունից է սերել լեհ մեծանուն կոմպոզիտոր Ստանիսլավ Մոնյուշկոն:
Երկրորդ մասում հրապարակված են Մաջարսկիների տոհմի պատմությանը վերաբերող փաստաթղթեր, որոնք հայտնաբերվել են Բելառուսի եւ Լեհաստանի պահոցներում: Լրացուցիչ ներկայացված են ուղեգրական գրառումներ, հայր եւ որդի Մաջարսկիների գրավոր լեզվի բառարաններն ու տոհմացուցակը: Գրքի հեղինակները թարգմանել են մանուֆակտուրայի արխիվում պահվող հայերեն բոլոր գրությունները: Հատկանշաըանի է, որ Յան Մաջարսկին ողջ կյանքում գրավոր կիրառել է միայն հայերեն այբուբենը, լեհերենին կատարյալ տիրապետող Լեոն Մաջարսկին եւս իր գրառումները կատարել է հայերեն:
Գիրքը բուն շարադրանքից բացի՝ ունի նկարազարդումների ցանկ եւ ամփոփումներ անգլերեն, լեհերեն եւ հայերեն լեզուներով:
Ա. Բ.
