Հայաստանը 44-օրյա պատերազմի ժամանակ Ադրբեջանին է թողել 5 միլիարդ դոլարի զենք, որի մի մասը կուսական վիճակում է հանձնվել, Բաքվի հաղթական շքերթի ժամանակ ցուցադրվել՝ որպես ռազմական ավար:
Ալիեւը ապրիլի 12-ին նորից հաթաթա տվեց, թե արգելում է մեզ զենք ունենալ, քանի որ այդ 5 միլիարդ դոլարի ռազմամթերքով է Հայաստանն սպառնալիք դարձել «Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության համար», ու այսուհետեւ նման նկրտումներ չունենալու համար Հայաստանը չպետք է զինվի:
«Ես Բրյուսելում համոզվեցի, որ Հայաստանը ճանաչում է Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը ու հրաժարվում տարածքային պահանջներից»,- ապրիլի 5-ի բրյուսելյան հանդիպումից նկատելիորեն ոգեւորված ու գոտեպնդված՝ հայտարարել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը:
Ապրիլի 12-ին նա բավականին անկեղծ ու բաց խոսել է՝ ինչ է սպասվում Արցախին, Հայաստանին ու Ադրբեջանին, ներկայացել է որպես մեծահոգի ու բարեգութ հարեւան, որը վերականգնել է վթարային վիճակում գտնվող գազատարը եւ իր խոսքով՝ «Ղարաբաղում ապրող հայերին» գազով ապահովել:
«Ղարաբաղի այդ հատվածում ապրող հայերը պետք է հասկանան, որ իրենք Ադրբեջանի քաղաքացիներ են եւ պետք է ապրեն ադրբեջանական դրոշի ներքո: Որքան շուտ նրանք հասկանան դա, այնքան լավ նրանց համար»,- նշել է Ալիևը:
Մոտավորապես այսպիսի հայտարարություն արեց Փաշինյանը հաջորդ իսկ օրը՝ ապրիլի 13-ին, Հայաստանի Ազգային ժողովի ամբիոնից: Բաց, անկաշկանդ, անթաքույց ասաց՝ ականջներիդ օղ արեք՝ Արցախն Ադրբեջան է եւ վերջ, մենք չենք ուզում պայքարել Ադրբեջանի դեմ, որովհետեւ վախենում ենք Թուրքիայից, միջազգային հանրությունը չի ճանաչում Արցախն Ադրբեջանից դուրս, ես գնում եմ համապարփակ խաղաղության, դուք գլխներիդ ճարը տեսեք, որովհետեւ նույնիսկ ՀՀ ԱԺ-ի պատգամավորներին չեն թողել Արցախ մտնել, տեսնո՞ւմ եք, որ հենց այս պահին էլ Արցախն Ադրբեջան է եւ վերջ:
Հայաստանի ներքաղաքական խոհանոցում պոկված ունկերով, խփված կողքերով, ժանգոտ մի կաթսա է մնացել միայն՝ դիմադիր-ընդդիմադիր բոլորի ականջներն այդ կաթսայից դուրս են ցցվել: Սա է մեր ունեցածը՝ պառակտված, ինքնապաշտպանական բոլոր բնազդները կորցրած, ազգային արժանապատվությունը խեղդամահ արած հասարակություն ու նույն լարի վրա խաղացող իշխանություն-ընդդիմություն:
1992 թվականի հունիսի 2-ին Արցախի Գերագույն խորհրդի որոշմամբ հաստատվել է պետական խորհրդանիշ Արցախի դրոշը: Մինչեւ 1994 թվականի մայիսի հրադադարը, անգամ դրանից հետո, մեր ռազմիկները թիզ առ թիզ ազատագրել են Արցախը: Արցախը հային վերադարձնելուց հետո, երբ վերականգնվեց հայի արժանապատվությունն ու պատմական արդարությունը, Արցախի դրոշը վեր հառնեց՝ որպես ազատագրական պայքարի հավաքական հաղթանակի խորհրդանիշ:
Հիմա էլ Հայաստանի տարբեր քաղաքներում է կանգնեցվում Արցախի դրոշը՝ ընկած, թշնամուն հանձնված, ծվեն-ծվեն եղած Արցախի: Ու այսուայնտեղ Արցախի դրոշը բարձրացնելը համարվում է հերոսություն, Հայաստանի իշխանություններին ու Ադրբեջանին հակառակվելու քաջարի՜ գործողություն, չտեսնված մի սխրանք:: Ոչինչ, որ Արցախը չկա, կարեւորը՝ դրոշը կա, պաթոսը կա, բոցաշունչ ելույթները կան: Մտքով ու մարմնով առողջ հայ տղամարդկանց մի ստվար բազմություն, հերոսական սխրանք գործած ասպետի կեցվածքով Արտաշատում, Կապանում, Աբովյանում, Սպիտակում բարձրացնում են Արցախի դրոշը, հուժկու ծափահարում, ուռա՜ գոռում ու… գնում տուն, իսկ այդ ընթացքում Հայաստանի գերագույնը Ալիեւին հազարերոդ անգամ է երաշխավորում, որ համապարփակ խաղաղության պայմանագիրն ինչ գնով էլ լինի, կնքվելու է: Ալիեւը, ոտքը մեր գերագույնի կոկորդին դրած, ավելի ու ավելի է սեղմում՝ համապարփակ խաղաղության դիմաց պահանջելով Արցախն ամբողջությամբ՝ առանց արցախցու ինքնորոշման իրավունքը հաշվի առնելու, Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը գծելով նաեւ Հայաստանի պետական տարածքների հաշվին:
Արցախ ազատագրած գեներալ Սեյրան Օհանյանը ԱԺ-ի ամբիոնին Արցախի փոքրիկ դրոշն է փակցնում, հետո քպ-ական Վահագն Ալեքսանյանը, դարձյալ ապաշնորհ կերպով փորձելով նմանակել Փաշինյանին, ջղաձիգ ելույթից հետո հանում է դրոշը, հետո ընդդիմադիրները բոյկոտում են ԱԺ նիստն ու հայտարարում՝ Արցախը վտանգված է, մենք գնում ենք Արցախ: Հետո Աղավնոյի անցակետում դեմ են տալիս պատգամավորների անուններով «սեւ ցուցակներն» ու ասում, որ նրանց մուտքն Արցախ արգելվում է: Իհարկե, ՀՀ արտգործնախարարությունը հետո մտահոգություն է հայտնում, որ ռուս խաղաղապահները թույլ չեն տվել հայ պատգամավորների մուտքը Արցախ՝ հայտարարության մեջ նշելով, թե դա հակասում է 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի պայմանագրին, որով Լեռնային Ղարաբաղի հետ Հայաստանի Հանրապետության կապը Լաչինի միջանցքով թույլատրվում է:
Հետո Արցախ գնացած, կես ճամփից հետ եկած ընդդիմադիր պատգամավորները սկսեցին Սյունիքում բարձրացնել այս անգամ ամբողջությամբ թշնամուն հանձնվելու պատրաստվող Արցախի դրոշը՝ բողոքելով, որ Փաշինյանը կատարում է Ալիեւի հրահանգները՝ իրենց թույլ չտալով մտնել Արցախ:
Լավ, մի պահ պատկերացնենք, թե անցակետում «սեւ ցուցակ» չի եղել, ընդդիմադիրներն անարգել գնացել են Արցախ, ի՞նչ էր փոխվելու դրանից, Արցախը վերադարձնելո՞ւ էին: Իշխանության ու ընդդիմության միասնական սցենարում բոլորն ունեն իրենց դերերը եւ բեմ դուրս գալու հաջորդականության մասին միմյանց հետ լավ պայմանավորվել են: Մենք Արցախի դրոշը դնենք, դուք հանեք, մենք գնանք Արցախ, դուք մեզ արգելեք, դուք ԱԺ-ում հայտարարեք, որ Արցախը ամբողջությամբ ենք տալիս Ադրբեջանին, մենք այդ ընթացքում, հարգելի պատճառով (գնացել ենք վտանգված Արցախը փրկենք) ԱԺ-ում չենք լինի, մեզ համար այսուայնտեղ դրոշներ բարձրացնելով՝ կքննադատատենք, կբողոքենք ձեզնից, մինչեւ դուք Արցախի համար նոր դրոշներ կարեք ու ներկեք՝ Ադրբեջանի դրոշի գույներով Ղարաբաղի դրոշներ:
ՆԱԻՐ ՅԱՆ
