Մոտ տասն օր է, ինչ հայկական բեռնատարները չեն կարողանում հատել Լարսի անցակետը: Հայ վարորդները, որ Ռուսաստան բույսեր ու սննդամթերք են տեղափոխում՝ ծաղիկներ, վարունգ, լոլիկ, չրեղեն եւ այլն, կիլոմետրանոց հերթը հաղաթահարել եւ անցակետն անցնել չեն կարողանում: Եթե անգամ անցնում են, Ռուսաստանի մաքսային ծառայության աշխատակիցները, տարբեր պատճառաբանությամբ, հետ են ուղարկում՝ հղում անելով «Ռոսսելխոզնադզոր»-ի հայտարարությանը: Ռուսական պետական գերատեսչությունը, որ պատասխանատու է Ռուսաստանում վաճառվող եւ իրացվող բուսական, սննդային, սանիտարական եւ այլ տեսակի ապրանքների վաճառքի համար, ըստ պաշտոնական հաղորդագրության, հայ տնտեսվարողների ապրանքների մեջ, խախտումներ է հայտնաբերել՝ բացիլներ, վիրուսներ եւ վնասակար այլ նյութեր:
Թե ինչքանո՞վ է դա համապատասխանում իրականությանն ու ինչպե՞ս է ստացվել, որ ռուսական կառույցը միանգամից գրեթե բոլոր ապրանքների մեջ խախտումներ ու բացիլներ է հայտնաբերել, իսկապես տարօրինակ է: Շատերն այստեղ ոչ թե տնտեսական, այլ քաղաքական բաղադրիչ են տեսնում՝ այս ամբողջ պատմությունը կապեով այն հանգամանքի հետ, որ վերջին շրջանում պաշտոնական Երեւանը չի մասնակցել ՀԱՊԿ նիստերին: Քաղաքագետների համոզմամբ՝ Մոսկվան Հայաստանի մանեւրումներին տնտեսական պատժամիջոցներով է պատասխանում: Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանի համար նույնպես տարօրինակ է Մոսկվայի՝ հայկական ապրանքների պիտանելիությունը կասկածի տակ դնելու հապշտապությունը: Նախարարը սակայն ռուսական կողմի «տարօրինակությունները» հասկանալու եւ ստեղծված իրավիճակն օր առաջ լուծելու փոխարեն՝ այլընտրանք է առաջարկում հայ տնտեսվարողներին:
«Եղած իրավիճակը համարում եմ լավ առիթ, որ բոլոր արտադրողները նորից վերանայեն իրենց արտահանման ստրատեգիաները եւ փորձեն գտնել նոր շուկաներ. ցանկացած բիզնեսի տեսանկյունից շատ տրամաբանական է, որ չի կարելի բոլոր ձվերը դնել մի զամբյուղի մեջ, պետք է հավասարաչափ բաշխել վաճառքները, եթե նույնիսկ մի ուղղությամբ վաճառքն ավելի քիչ ջանք եւ մեծ եկամուտ է պահանջում, որպեսզի դիվերսիֆիկացիա լինի»,- ասում է նախարարը:
Ըստ նրա՝ մեր ընկերությունների մեծ մասը դժվարությամբ է կոմֆորտի գոտուց դուրս գալիս, հասկանալի է՝ պարզ շուկաներից չեն ուզում ընդլայնվել ավելի բարդ, ավելի խորը գիտելիքներ ու փորձ, բանակցային հմտություններ ու ստանդարտներ պահանջող շուկաներ. «Մեր քթի տակ կան այնպիսի կիսադատարկ շուկաներ, ինչպիսին Իրաքն է, կամ Ծոցի երկրները, որտեղ հանգիստ կարելի է արտահանումը զարգացնել»,- հավելում է նախարար Քերոբյանը:
Ստացվում է՝ հայրենի կառավարությունը «ՀՀ հպարտ ու արժանապատիվ» քաղաքացիներին օգնության հասնելու փոխարեն, նրանց վրա մուննաթ է գալիս, թե ձեզ ո՞վ էր խնդրում միայն ռուսական շուկայով սահմանափակվել: Եվ դա այն դեպքում, երբ տնտեսվարողների ապրանքը փչանում է ոչ թե օրերի, այլ ժամերի ընացքում:
ՍԵՎԱԿ ՎԱՐԴՈՒՄՅԱՆ
