Միաժամանակ երկու նոր ցուցահանդես է բացվել Ամերիկայի հայկական թանգարանում, տեղեկացնում է Ուոթերթաունից «Արմինյն Միրոր-Սփեքթեյթր» շաբաթաթերթը: Մեկը «Հայկական խաչքարի արվեստը» խորագրի ներքո: Մյուսը՝ «Վաճառականներ եւ քարտեզներ» վերտառությամբ:
«Խաչքարը վաղուց է ճանաչված աշխարհում որպես հայ ժողովրդի խորհրդանիշ: 2010-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն հայկական խաչքարերը ընդգրկել է մարդկության մշակութային անձեռնմխելի արժեքների ցուցակում: 9-րդ դարից սկսած հայերն օգտագործել են խաչքարերը որպես մարդկանց եւ իրադարձությունների հիշատակարաններ: Նրանց զարդանկարները զանազան տեսք են ստացել եւ նրանցից ոմանք նույնիսկ հրաշքներ գործելու հատկություն են ձեռք բերել», նշել է կուրատոր, թանգարանի ակադեմիական խորհրդատու դոկտ. Հելեն Էվանսը, որ Մետրոպոլիտեն թանգարանում բյուզանդական արվեստի բաժնի վաստակավոր աշխատակից է:
Ցուցադրված խաչքարը վանաձորցի վարպետ քանդակագործ՝ Բոգդան Հովհաննիսյանի ձեռքով է պատրաստված: Մոտ 320 կգ կշռող սալաքարը Հայաստանից Վաշինգտոն էր տեղափոխվել, որտեղ վարպետը քանդակել էր այն 2018-ին կայացած Սմիթսոնյան ժողովրդական արվեստի «Հայաստան. օջախի կառուցումը» փառատոնի օրերին: Ցուցահանդեսի հովանավորներն են Վուստներից Կարապետ Գասպարյանն ու տիկինը՝ Աղավնի Թովմասյանը, որ վերջերս է վախճանվել:
Քարտեզագրության ցուցահանդեսին անդրադառնալով կուրատոր Գարի լինդ-Սինանյանը նշել է, որ այդ բարդ մասնագիտությունը իր մեջ ներառում է պատմության, աշխարհագրության եւ գեղագրության գիտական ճյուղերը: «Մարդիկ դրանց միջոցով անծանոթ վայրերի խորհրդավոր աշխարհն են բացահայտել: Ցուցահանդեսում, որը հնարավոր է եղել կազմակերպել Ալիս եւ Ջոն Ալաբիլիկյանների հիշատակին արված նվիրատվության շնորհիվ, ներկայացված են 17 բնագիր քարտեզներ թանգարանի հավաքածուից, կատարված 1600-ականներից մինչեւ 1900-ականները: Դրանց կեսը, մոտավորապես, Վենետիկի Մխիթարյան Միաբանության հոգեւորականներն են կատարել եւ թանգարանին են նվիրաբերվել Պոլ եւ Վիկի Պտուքյանների կողմից: Մեկ քարտեզ էլ ներկայացված է թանգարանի երկարամյա հոգաբարձու Առաքել Ալմասյանի հավաքածուից: Լեզուների իմացությունը նպաստել է, որ հայ վաճառականները առեւտուր ծավալեն մինչեւ հարավարեւելյան Ասիայի տարածքները», ավելացրել է նա:
Հ.Ծ.
