Անձրեւանոցներով եւ առանց անձրեւանոցի
Հայերս զարմանալի հատկություն ունենք մարդկանց ու երեւույթներին, անգամ իրադարձություններին յուրօրինակ անուն դնելու կամ, ինչպես պիտի ասեին արեւմտահայերը՝ անուն կախելու։ Ոչ միայն հեգնելու, այլեւ բնորոշելու համար կատարվածը կամ կատարողին։
Անցնող շաբաթվա գլխավոր իրադարձությունը Սոչիի հանդիպումն էր իր երկկողմ ու եռակողմ ձեւաչափերով, նաեւ՝ բազմակողմ շահագրգռություններով։ Այդ իրադարձության խորհրդանիշ դարձան անձրեւանոցները. անձրեւանոց՝ Վլադիմիր Պուտինի ձեռքին, անձրեւանոց Իլհամ Ալիեւի ձեռքին, անձրեւանոց՝ Նիկոլ Փաշինյանի մեջքին, մինչեւ նրա պատսպարվելը Պուտինի անձրեւանոցի տակ…
Խորհրդանշականորեն իսկական անձրեւանոցային, հայաստանյան բարբառով՝ «զոնտիկային» հանդիպում-բանակցություններ, որոնք ավարտվեցին առանց շոշափելի արդյունքի։ Ինչպես գիտենք՝ անձրեւանոցը կարող է մեզ պաշտպանել անձրեւից, սակայն, ավա՜ղ, չի կարող դադարեցնել անձրեւը։
Ներկա համարի հաջորդական էջերում մեր ձեռնհաս աշխատակիցները կարելի խորությամբ ներկայացնում են «զոնտիկային» այդ բանակցությունների անարդյունք արդյունքները։ Ու մեզ մնում է շարունակել սպասել նորանոր զարգացումների, որոնք ըստ ոմանց կարդյունավորվեն մինչեւ տարեվերջ՝ Բրյուսելում, Վաշինգտոնում, Թբիլիսիում կամ այլուր։ Մինչդեռ, ըստ ինձ, դրանք չեն արդյունավորվի ու չեն հանգուցալուծվի, քանի դեռ Ալիեւը չի համոզվել, չե՛ն համոզել, չե՛նք համոզել, որ 100 տարվա չարագործություններով չի կարող փակել 5000 տարվա պատմությունը։ Ապացույց՝ հոկտեմբերի 30-ին Ստեփանակերտի Վերածննդի հրապարակում ու հարակից փողոցներում բռունցքված արցախահայությունը, որին պետք է միանա ողջ հայության բռունցքը, այն հայության, որը չի հրաժարվել 5000-ամյա այդ երթը շարունակելուց։
Անցնող շաբաթվա ամենաուշագրավ իրադարձությունը, սակայն, իմ գնահատմամբ, պատահեց Սոչիի նախօրեին, ՀԱՊԿ առցանց նիստի ընթացքում, Լուկաշենկոյի կատարմամբ։ Ասում են՝ նա խոսում էր Վլադիմիր Վլադիմիրովիչի փոխարեն։ Չեմ կարծում, Ռուսաստանի նախագահը բազմաթիվ այլ միջոցներ ունի իր միտքն ու կամքը արտահայտելու։ Այնուհանդերձ, քանի որ, ինչպես սովորեցնում է մեզ Շեքսպիրը, ճշմարտությունը երբեմն պետք է իմանալ խեղկատակների բերանով, Բելոռուսի խամաճիկ բռնապետը մեզ ներկայացրեց ՀԱՊԿ-ի անդամ որոշ երկրներում տիրող ադրբեջանամետության իրական պատկերը, կազմակերպության գաղափարազուրկ լինելը։ «Բատկան», անտեսելով ագրեսիայի ենթարկված ու ենթարկվող Հայաստանի բողոքն ու աջակցության խնդրանքը, գովեստի՝ «Ալիեւը մեր հարազատ մարդն է» խոսքերով փաստորեն պաշտպանեց ագրեսորին, «կույր աչք» ձեւանալով այն փաստերի դիմաց, որոնք ապացուցում են, որ «սիրելի Իլհամի» Ադրբեջանը ՆԱՏՕ-ի ուղղակի շարունակությունն է Կովկասում։
Առցանց այդ նիստին հաջորդած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 6-րդ համաժողովում Նիկոլ Փաշինյանն իր ելույթում, նաեւ ԱԺ ամբիոնից, անատամ խոսքերով թեեւ անդրադարձավ Լուկաշենկոյի ձաբռտուքներին, բայց ո՛չ իրեն բնորոշ լաչառությամբ, դա պատճառաբանելով իրավիճակը չսրելու մտահոգությամբ։ Թե որքան հավատ պետք է ընծայել դրան, ինչպես նաեւ մեր արտգործնախարարության նմանօրինակ հավաստիացումներին՝ դժվար է ասել։ Սակայն Փաշինյանը մի բան հաստա՛տ ասած չի լինի եւ չէր էլ կարող ասել. իր այդ շողոքորթության համար «Բատկան» Ալիեւից ենթադրաբար մի լավ նվեր ստացած պետք է լինի, ինչպես Էրդողանը՝ Արցախում յուրաքանչյուր օդակայանի բացմանը ներկա գտնվելու կամ Շուշի այցելելու համար է գանձում։
Մի կողմ թողնելով վերեւում հիշատակված «ՔՊ» համաժողովին առնչվող հարցերը, նույնիսկ՝ կուսակցության նախագահի պաշտոնում ընտրվելու համար ակնկալվածից քիչ ձայներ հավաքելը, ինչը կարող է ներքին խլրտումների հետեւանք լինել, Նիկոլ Փաշինյանն անցնող օրերին իսկապես ջանադրորեն աշխատեց։ Հատկապես տպավորիչ եւ իմաստալից եղավ նրա՝ նախապես չհայտարարված անցումը Սոչիից Թեհրան՝ նախագահ Ռայիսիի հետ ողջագուրումով սկսված։ Ըստ երեւույթին, Փաշինյանը, դատելով նաեւ նախագահ Պուտինի հետ առանձին հանդիպմանը հարցերի պատասխանը նախապես պատրաստված թղթիկներով կարդալու նրա զգուշավորությունից, այլեւս ունի խորհրդական կամ խորհրդականների խումբ, որը կարող է նրան զերծ պահել իրեն բնորոշ էքսցեսներից։
Այսուհանդերձ, իրապաշտական չէ ակնկալել, որ թափված ջանքերը, գոնե տեսանելի ապագայում, դրական որեւէ արդյունք կտան։
Վերադառնալով սիմվոլիկային՝ հիշեցնենք Սոչիի հանդիպումից առաջ, հենց աստիճանների վրա, Փաշինյանի հետ նույն անձրեաւնոցի տակ Պուտինի արտասանած խոսքերը անձրեւոտ եղանակի մասին. «Չեմ կարող պարծենալ լավ եղանակի համար. աշունը մնում է աշուն»։ Սպասենք գարնա՞ն։
ՀԱԿՈԲ ԱՎԵՏԻՔՅԱՆ
