Տնտեսագետ Հրայր Կամենդատյանը գրում է.
«Եթե այսօր Բաքվում հայ ղեկավարներին դատում են այն պատճառաբանությամբ, որ նրանք գործել են Նիկոլ Փաշինյանի հրահանգներով, ապա նույն տրամաբանությամբ ամենամեծ մեղավորը հենց հրահանգ տվողն է։
Նման մարդուն Վաշինգտոնի սեղանին մոտ թողնելը նույնն է, ինչ հրդեհից փրկված տան բանալին հանձնել նրան, ով առաջինն էր կրակը գցել։
Պատմությունը մեզ հուշում է, որ ամեն աղետ չի գալիս թշնամու թրով․ շատերը գալիս են ղեկավարի ստորագրությունից։
1918 թվականին Բաթումի պայմանագիրը ստորագրածները մտածում էին ժամանակ շահել, բայց վրձնեցին քարտեզ, որտեղ Հայաստանը սեղմվեց խեղդվող մարդու պես։
1920-ի Ալեքսանդրոպոլի պայմանագիրը՝ ստորագրված պարտության հողի վրա, գրեթե վերացրեց մեր պետականությունը, և հողը բաժանվեց, ինչպես որսի միսը գայլերի շրջանում։
Ավելի ուշ, 1921-ին Մոսկվայի ու Կարսի պայմանագրերով մեր հայրենիքի հսկայական հատվածներ հանձնվեցին ուրիշներին՝ «կայունության» անվան տակ։
Այս օրինաչափությունը պարզ է․ ով նստում է սեղանի մոտ վախով, վերադառնում է սեղանից կորուստներով։
Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին էլ իր երկրի ամենածանր օրերին ճնշման տակ էր։ Փորձեցին պարտադրել, որ հանձնի հող, որ թողնի պայքարը։ Նա մերժեց։
Այսօր նույն Դոնալդ Թրամփը, որը ժամանակին սեղմում էր նրան զիջումների, ստիպված է սիրաշահել ու հարգանքով մոտենալ։ Որովհետև քաղաքական աշխարհում արժանապատվությունը երբեք չի կորցնում իր արժեքը։
Իսկ մենք ի՞նչ ունենք։ Նիկոլ Փաշինյանը նստել է սեղանների մոտ, որտեղ թղթերը գրված են ուրիշի լեզվով ու ուրիշի շահով։ Նրա ստորագրության հետքը կարելի է գտնել այն փաստաթղթերի տակ, որոնք մեզ զրկել են հողից, դիրքից ու ապագայի անվտանգությունից։
Նրան նորից այդ սեղանին մոտ թողնելը նույնն է, ինչ գայլին հանձնել ոչխարների հաշվառման գիրքը կամ ավազակին վստահել պետական գանձարանի բանալին։
Թույնը պահում են մանուկներից, դավաճաններին՝ պետական սեղաններից։
Ով հանձնել է հայրենի հողը, նա չի կարող ստորագրել հայրենիքի ապագան։
Հայաստանի անունից բանակցելու իրավունք պետք է տրվի նրանց, ովքեր կկանգնեն ինչպես լեռը՝ քամու առաջ, ոչ թե կծալվեն ինչպես խոնարհվող եղեգը։
Որովհետև այդ սեղանի վրա դրված թղթերը միայն քաղաքական չեն․ դրանց վրա դրված է զինվորի արյունը, որբի հույսը, ու վերադարձի երազանքը։
Եվ հիշեք՝ ապագան չի կառուցվում այն ձեռքերով, որոնք քանդել են անցյալը»։
